Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2026 r. sygn. akt VI SAB/Wa 27/25 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej oraz zwrotu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2026 r. sygn. akt VI SAB/Wa 27/25 w sprawie ze skargi [...] na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w przedmiocie przekazania środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 28 kwietnia 2026 r., sygn. akt VI SAB/Wa 27/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną [...] (dalej: "skarżąca") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 stycznia 2026 r., sygn. akt VI SAB/Wa 27/25, w sprawie ze skargi na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: "organ") w przedmiocie przekazania środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej, oraz zwrócił skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Pismem z 9 marca 2026 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku, nie zawierając w niej wniosku lub oświadczenia, o którym mowa w art. 176 § 2 in fine ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z 16 marca 2026 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej 31 marca 2026 r. Pismem z 7 kwietnia 2026 r. pełnomocnik skarżącej nadesłał wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Przesyłkę zawierającą ww. pismo nadał w urzędzie pocztowym 9 kwietnia 2026 r.

Odrzucając skargę kasacyjną na podstawie art. 178 w zw. z art. 176 § 2 p.p.s.a., WSA w Warszawie stwierdził, że skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi kasacyjnej w terminie, bowiem termin do złożenia wniosku lub oświadczenia, o którym mowa w art. 176 § 2 in fine p.p.s.a., upływał 7 kwietnia 2026 r., natomiast pełnomocnik skarżącej nadał przesyłkę zawierającą ww. wniosek 9 kwietnia 2026 r.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości, nadanie skardze kasacyjnej dalszego biegu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, jak również zarzucając naruszenie:

1. art. 178 w zw. z art. 176 § 2 i art. 177a p.p.s.a. przez ich błędne zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej, mimo że brak polegający na niezłożeniu wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy miał charakter wyłącznie formalny, techniczno-organizacyjny i nie uniemożliwiał nadania skardze kasacyjnej dalszego biegu;

2. zasady proporcjonalności, adekwatności i zakazu nadmiernego formalizmu procesowego, wynikających z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie najsurowszej sankcji procesowej w postaci odrzucenia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy uchybienie nie dotyczyło istoty skargi kasacyjnej, jej podstaw, zarzutów ani wniosku kasacyjnego, a jedynie sposobu rozpoznania sprawy przez NSA;

3. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka przez przyjęcie wykładni przepisów procesowych prowadzącej do nieproporcjonalnego ograniczenia prawa skarżącej do sądu i prawa do kontroli instancyjnej orzeczenia WSA;

4. art. 181 § 1 i art. 182 § w zw. z art. 176 § 2 p.p.s.a. przez pominięcie, że zasadą jest rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA na rozprawie, a rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym wymaga zrzeczenia się rozprawy oraz braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez pozostałe strony; w konsekwencji brak oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy nie powinien automatycznie prowadzić do odrzucenia skargi kasacyjnej, skoro nie powstawała realna przeszkoda w skierowaniu jej do rozpoznania na rozprawie.

W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu.

Podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 178 p.p.s.a., zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Stosownie do treści art. 176 § 2 p.p.s.a. wymogiem formalnym skargi kasacyjnej jest zawarcie w niej wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy.

W niniejszej sprawie skarżąca nie kwestionuje poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych, z których wynika, że ta nie uzupełniła w przepisanym terminie braku formalnego skargi kasacyjnej w postaci wniosku lub oświadczenia, o którym mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a. Skarżąca poddaje za to w wątpliwość wykładnię regulacji p.p.s.a. stanowiącą podstawę do uznania niezamieszczenia w skardze kasacyjnej ww. elementu za brak formalny uniemożliwiający nadanie skardze kasacyjnej prawidłowego biegu.

W ocenie Naczelnego Sąd Administracyjnego argumentacja skarżącej nie mogła odnieść zamierzonego skutku.

Skarga kasacyjna powinna zostać sporządzona przez profesjonalny podmiot, o czym stanowi art. 175 p.p.s.a. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt SK 22/11, od fachowego pełnomocnika trzeba wymagać profesjonalizmu w działaniach podejmowanych w imieniu mocodawcy, w tym również w sporządzeniu prawidłowej – czyli zawierającej wszystkie niezbędne elementy – skargi kasacyjnej, co niewątpliwie wymaga gruntownej wiedzy prawniczej, ale przede wszystkim dołożenia przez pełnomocnika należytej staranności. Ratio legis wprowadzenia przymusu adwokacko-radcowskiego jest również zapewnienie rzeczowego i profesjonalnego dialogu między stroną reprezentowaną przez profesjonalistę a NSA. Tym samym przymus adwokacko-radcowski ma spełniać dwojaką funkcję: wspomagać stronę w dochodzeniu jej praw, a zarazem zapewniać wysoki poziom postępowania sądowego.

Wysoki stopień sformalizowania skargi kasacyjnej, systemowo zdeterminowany objęciem jej przymusem adwokacko-radcowskim przejawia się m.in. w obwarowaniu jej nieznanymi pozostałym pismom w postępowaniu sądowoadministracyjnym (np. skardze do sądu wojewódzkiego) wymaganiami formalnymi – zalicza się do nich wniosek lub oświadczenie, o których mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a. Wprowadzając tę jednostkę redakcyjną w art. 1 pkt 49 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), ustawodawca dążył do rozszerzenia możliwości rozpoznawania skarg kasacyjnych na posiedzeniach niejawnych i, kierując się zamiarem skrócenia czasu trwania postępowania kasacyjnego, wprowadził wymóg, aby już na etapie wnoszenia skargi kasacyjnej strona określiła, czy zrzeka się prawa do rozprawy (zob. uzasadnienie do projektu ww. ustawy nowelizującej – druk sejmowy nr 1633, Sejm VII kadencji).

W związku z powyższym, jakkolwiek rację ma skarżąca, twierdząc, że zasadą jest rozpoznawanie skarg kasacyjnych na rozprawie, o czym świadczy treść art. 181 § 1 p.p.s.a., o tyle uszło jej uwadze, że w logice normatywnej p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu to strona wnosząca skargę kasacyjną dysponuje inicjatywą wskazania rodzaju posiedzenia, na którym ma zostać rozpoznana jej skarga kasacyjna. Powyższe uprawnienie procesowe wiąże się wszak z obowiązkiem złożenia wniosku (oświadczenia) w tym przedmiocie, a jego brak stanowi brak formalny skargi kasacyjnej, co istotne, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 177a p.p.s.a.

Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił obiekcji skarżącej co do proporcjonalności przyjętego przez ustawodawcę w p.p.s.a. obostrzenia warunków redagowania skargi kasacyjnej (art. 176 § 2), jak również skutków ich niedochowania (art. 178), a w konsekwencji, uznając, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu, postanowił jak sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

-----------------------

2