Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 lipca 2020 r.; sygn. akt I SA/Rz 366/20 w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 366/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek A Sp. z o.o. w G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] marca 2020 r. w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w skardze na ww. decyzję Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku podano, że przystąpienie do wykonania decyzji będzie następowało przez właściwy urząd skarbowy, który przeprowadzi kontrolę skarbową. Jej skutkiem może być naliczenie podatku VAT od towarów objętych zakwestionowanym zgłoszeniem celnym. Uchylenie zaskarżonej decyzji będzie mieć wpływ na ww. postępowania, tj. kontrolę skarbową i postępowanie podatkowe oraz ewentualnie wydaną decyzję wymiarową.

Sąd I instancji podkreślił, że Spółka potencjalnego zagrożenia ,,wykonania" decyzji upatrywała w możliwości przeprowadzenia przez organy administracji skarbowej kontroli skarbowej lub/i postępowania podatkowego. Nie są to jednak zdarzenia, które wynikają wprost z rozstrzygnięć zaskarżonych decyzji, którymi unieważniono zgłoszenie celne wywozowe. Decyzja taka sama w sobie nie podlega wykonaniu i nie wymaga wykonania. Jako akt jednorazowy stanowi stwierdzenie określonych faktów mających znaczenie prawne. Nie posiada jednak atrybutu wykonalności. Nie będzie (nie może) stanowić podstawy egzekucji. Może oczywiście stanowić dla organów administracji skarbowej podstawę faktyczną przeprowadzenia innych postępowań (czynności), ale nie będą one wynikać: wprost z rozstrzygnięć decyzji organu I instancji lub organu odwoławczego, których dotyczyć może przepis art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325, dalej: ppsa). Żadnego z wymienionych w uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku postępowań nie można zakwalifikować w kategoriach zdarzeń określonych w art. 61 § 3 ppsa, ponieważ pomiędzy ewentualnymi postępowania (kontrolą czy postępowaniem podatkowym), a potencjalną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami brak jest związku przyczynowo-skutkowego. Dlatego uwzględnienie przez Sąd wniosku nie było możliwe.

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca spółka wniosła o jego zmianę w całości poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Okoliczność wniesienia skargi do sądu, z uwagi na art. 61 § 1 ppsa nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 61 § 3 ppsa sąd administracyjny może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Należy zaakcentować, że w toku procedowania nad wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podstawową kwestią jest ocena, czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie.

Słusznie stwierdził WSA w Rzeszowie, że zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja jest aktem prawnym, który nie nosi znamion wykonalności. W omawianej sprawie skarżąca spółka żąda tymczasowej ochrony poprzez wstrzymanie wykonania decyzji unieważniającej zgłoszenie celne uzasadniając tym, że skutkiem tej decyzji może być naliczenie podatku VAT od towarów objętych zakwestionowanym zgłoszeniem celnym.

Nie ulega wątpliwości, że stwierdzenie nieważności zgłoszenia celnego do procedury wywozu może spowodować wszczęcie innych postępowań, których efektem będzie powstanie obowiązku podatkowego po stronie skarżącej. Samo jednak wszczęcie takiego postępowania nie stanowi okoliczności skutkującej niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Wskazana więc przez stronę argumentacja w istocie sprowadza się do skutków, jakie może wywołać decyzja stwierdzająca zobowiązanie podatkowe. Z powyższego wynika, że strona powołuje się na okoliczności dotyczące odrębnych (przyszłych) postępowań w sprawie.

W efekcie, skoro przedmiotem decyzji, której wstrzymania wykonania domaga się strona, jest unieważnienie zgłoszenia celnego wywozowego, prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż z uwagi na jej charakter, nie nadaje się ona do wykonania ani nie wymaga wykonania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.