II SAB/Kr 234/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-03-05	
Data wpływu	2023-11-06	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Małgorzata Łoboz
Monika Niedźwiedź /przewodniczący sprawozdawca/
Sebastian Pietrzyk	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Inne	
Sygn. powiązane	III OZ 116/24
III OZ 342/24	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	zobowiązano do wydania aktu lub dokonania czynności	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 149 par. 1, par. 1a i par. 2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 13 ust. 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2018 nr 0 poz 1914; art. 3a; Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Krakowa -Nowej Huty w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Prezes Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie dopuścił się bezczynności, II. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie do wydania aktu lub do dokonania czynności z wniosku skarżącego z dnia 7 marca 2023 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego dla Krakowa -Nowej Huty w Krakowie na rzecz M. J. kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga M. J. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie. Skarżący zażądał stwierdzenia przewlekłości postępowania, wymierzenia grzywny w trybie art. 154 § 6 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia, zasądzenia odszkodowania w trybie art. 154 § 7 p.p.s.a w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia oraz zasądzenia od zobowiązanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów dojazdu na rozprawę w przypadku jej wyznaczenia.

Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że w trybie art. 3a i 4 ustawy Prawo prasowe za wnioskiem z dnia 7 marca 2023 r. zwrócił się do podmiotu zobowiązanego o udzielenie informacji niezbędnej sporządzenia krytyki prasowej. Co najistotniejsze od dnia sporządzenia wniosku od ponad półtora roku, a więc pomimo upływu wskazanego w art. 2 u.d.i.p. podmiot zobowiązany celowo i z premedytacją nie udzielił odpowiedzi, ani nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia. Oznacza to iż podmiot zobowiązany pozostaje w rażącej, nieuzasadnionej zwłoce w zakresie udzielenia odpowiedzi na zapytanie o informacje publiczną. Uzasadnia to wymierzenie grzywny w trybie Art. 154 § 6 ustawy o p.p.s.a w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia tj. równowartości miesięcznego wynagrodzenia netto zarządu podmiotu zobowiązanego. Ponadto w trybie Art. 154 § 6 ustawy o p.p.s.a skarżący wnosi o zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia wskazując iż w okolicznościach sprawy jest oczywistym iż doszło do uniemożliwienia zebrania materiału niezbędnego do sporządzenia krytyki prasowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skargę podpisano: "M. K. J.", jako skarżący wskazany został M. J., a skargę wniesiono na piśmie z nagłówkiem "Centralny Szpital Psychiatryczny" tj. na piśmie sygnowanym czasopismem zarejestrowanym w Sądzie Okręgowym w Katowicach, w rejestrze dzienników i czasopism, pod poz. 3016). Budzi to wątpliwość, kto w istocie złożył skargę. Nie wiadomo, czy wniesiono ją imieniem czasopisma: "Centralny Szpital Psychiatryczny", czy też złożyła ją osoba fizyczna – M. J. (jak wskazano na wstępie). Po drugie, w uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący w trybie art. 3a i 4 Prawa prasowego zwrócił się do organu z wnioskiem o udzielenie informacji. W związku z tym, należy zauważyć, że uprawnienie do zaskarżenia udzielenia prasie informacji, o jakim mowa w art. 4 ust. 4 ustawy Prawo prasowe, przysługuje wyłącznie "prasie" w znaczeniu podmiotowym tj. wyłącznie dziennikarzowi, redaktorowi i redaktorowi naczelnemu dziennika lub czasopisma (art. 7 ustawy Prawo prasowe), które podlegają rejestracji (art. 20 ustawy Prawo prasowe). W sprawie nie ulega wątpliwości, że "Centralny Szpital Psychiatryczny" został zarejestrowany, jako czasopismo, przez Sąd Okręgowy w Katowicach w dniu 23.07.2020 r. Zgodnie jednak z art. 23 ustawy prawo prasowe: "Rejestracja dziennika lub czasopisma traci ważność w razie niewydania dziennika lub czasopisma przez okres roku od dnia nabycia uprawnień do ich wydawania na czas nieoznaczony lub przerwy w ich wydawaniu przez okres roku, jeżeli redakcja nie wystąpiła o zachowanie rejestracji", przy czym przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, że skutek ten następuje ex lege tzn. bez znaczenia dla jego zaistnienia jest, czy znalazł on, czy też nie, odzwierciedlenie w usunięciu nieaktualnego wpisu z rejestru sądowego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy, należy wskazać, że rejestracja czasopisma "Centralny Szpital Psychiatryczny" utraciła ważność, z mocy samego prawa (art. 23 ustawy prawo prasowe), z dniem-23.07.2021- r. do tego dnia bowiem nie wydano ani jednego egzemplarza, w jakiejkolwiek formie, tegoż periodyku, ani nie wystąpiono o zachowanie rejestracji. Jedyną aktywnością, związaną w jakikolwiek sposób z zarejestrowanym tytułem, było i jest prowadzenie fanpaga'a na Facebook'u, pod adresem: centralny szpital psychiatryczny oraz założenie profilu w serwisie Twitter. Tego typu aktywność nie jest jednak "wydawaniem czasopisma", nawet w liberalnym i dostosowanym do współczesnych realiów rozumieniu terminu "czasopismo" — nie spełnia podstawowego wymogu "periodyczności", odnoszącego się do "prasy" i "czasopism" (art. 7 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy Prawo prasowe). Dodatkowo, wskazać trzeba, że w przypadku publikacji treści, za pośrednictwem platform takich jak Facebook, czy Twitter, to właściciele tych platform, zgodnie z ich regulaminami, mają pełnię praw autorskich i ostateczną kontrolę nad dopuszczonymi tam treściami, a nie osoba, czy podmiot umieszczający tam wpisy. Trudno zatem uznać, aby podmiot umieszczający wpisy na tych platformach, w jakikolwiek sposób "wydawał tytuł prasowy", w rozumieniu odpowiednich przepisów prawa prasowego, tworzył zespół redakcyjny, czy zbierał materiały w sposób wymagany od pełniącej ogólnoinformacyjną funkcję prasy. Dlatego, skoro skarżący nie jest i nie reprezentuje czasopisma, gdyż jego rejestracja utraciła już ważność, wskutek braku wydania go przez okres ponad 1 roku od rejestracji i braku wystąpienia o zachowanie rejestracji (art. 23 prawa prasowego) -skarga powinna podlegać odrzuceniu, jako wniesiona przez podmiot nieuprawniony do jej złożenia.

Niezależnie od powyższego, skarga i tak musiałaby zostać oddalona, albowiem wniosek o udostępnienie akt sprawy, złożony na podstawie Prawa prasowego (jak sprecyzowano w skardze art. 4 ustawy Prawo prasowe), nie mógł zostać skutecznie skierowany do Sądu, czy też Prezesa Sądu. Zgodne z brzmieniem art. 4 ust. 1 Prawa prasowego, uprawnienia w nim przewidziane, służą do pozyskiwania jedynie "informacji", a nie dostępu do dokumentów (jak tego żąda skarżący), a przy tym przepis ten w ogóle a contrario nie znajduje zastosowania do jednostek sektora finansów publicznych (a taką jednostką jest Sąd Rejonowy dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie). Dlatego zgłoszona mailem z dnia 16.12.2021r. "prośba", nie mieściła się w ogóle w treści uprawnienia z art. 4 Prawa prasowego. Po drugie, brak jest także legitymacji biernej, wynikającej z art. 4 Prawa prasowego, po stronie skarżonego organu/podmiotu. Co więcej, "prośba" przesłana mailem z dnia 16.12.2021 r. dotyczyła w istocie udostępnienia dokumentów z akt sprawy o sygn. akt. IV P 1202/16, a zasady udostępnia akt spraw cywilnych oraz wyciągów z tych akt, wyczerpująco uregulowane są w art. 9 § 1 k.p.c., a nie w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Tym samym, wniosek mógł być rozpatrywany jedynie na gruncie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, gdyż w myśl przepisu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Jak przy tym wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 09.12.2013r. (I OPS 7/13), żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sprawa niniejsza ze skargi na bezczynność została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z kolei § 1a powołanego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wedle § 1b art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie z § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ze względu na adresata wniosku złożonego przez Skarżącego przytoczyć należy również treść art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. prawo prasowe(Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 i 1669, Prpras), zgodnie z którym "w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ".

Jak wynika z treści przytoczonych przepisów Prawo prasowe przewiduje dwa odrębne tryby udzielania informacji prasie. Pierwszy z tych trybów realizuje się na zasadzie z art. 3a PrPras, drugi natomiast na podstawie art. 4 PrPras.

Trzeba przy tym zauważyć, że obydwa tryby nie są konkurencyjne. To znaczy, że nie jest możliwe swobodne czy też wymienne korzystanie z jednego czy też drugiego trybu.

Tryb uregulowany w art. 3a PrPras ma zastosowanie do podmiotów obowiązanych do udzielania informacji publicznej, natomiast tryb uregulowany w art. 4 PrPras dotyczy innych podmiotów, to jest przedsiębiorców i podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych oraz niedziałających w celu osiągnięcia zysków.

Nie budzi przy tym wątpliwości, że Prezes Sądu Rejonowego dla Krakowa –Nowej Huty w Krakowie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 902 ze zm.) – dalej jako "u.d.i.p." i nie jest podmiotem wymienionym w art. 4 ust. 1 PrPras.

Wniosek Skarżącego, będącego dziennikarzem, skierowany do organu jako podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i dotyczący dostępu do konkretnych dokumentów z akt sprawy sądowej, należało rozpoznać w trybie u.d.i.p. przewidzianym w art. 3a PrPras. (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Kr 237/24; zob. również wyrok NSA z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 1119/23).

Zgodnie z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule, określają ustawy. Należy do nich przede wszystkim ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 902, dalej u.d.i.p).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga ustalenia następujących kwestii: czy organ (podmiot zobowiązany) jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku dotyczy informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (informacja o sprawach publicznych), czy żądana informacja publiczna znajduje się lub może się znajdować w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy jest informacją prostą czy przetworzoną, czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione, czy organ posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę.

Jeśli zatem przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a organ będący adresatem wniosku, taką informację posiada, udostępnia ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast udostępnienie informacji publicznej jest niedopuszczalne z przyczyn określonych w ustawie, organ powinien odmówić udostępnienia informacji publicznej, co wymaga podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Podstawy do wydania takiej decyzji zachodzą na przykład w sytuacji, gdy żądana informacja, pomimo posiadania walorów informacji publicznej, jest informacją chronioną na zasadach przewidzianych w art. 5 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p. Nie wydaje się natomiast decyzji odmownej w sytuacji, w której żądana informacja - wbrew przekonaniu wnioskodawcy - nie posiada waloru informacji publicznej lub, gdy adresat wniosku nie posiada żądanej informacji publicznej, a także gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznych, w stosunku do których dostęp odbywa się na odrębnych zasadach. Obowiązkiem organu jest wówczas zawiadomić wnioskodawcę o przyczynie, która uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku.

Poza sporem pozostaje także, że wniosek skarżącego dotyczył informacji publicznej. Obejmował on konkretne dokumenty z akt sprawy sądowej o określonej sygnaturze po ich uprzedniej anonimizacji, a to pozwu, odpowiedzi na pozew, wyroku, uzasadnienia wyroku, jak również informacji o reprezentacji w postępowaniu, czy w sprawie wniesiono apelację, a jeśli wniesiono apelację - skan apelacji, wyroku Sadu II instancji wraz z uzasadnieniem.

Poza sporem pozostaje, że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną. Nawiązując do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę wskazać należy, że w zakresie pkt 1 i 2 wniosku (pozew i odpowiedź na pozew) nie będą realizowane w trybie art. 9 k.p.c. (dostępu do akt sprawy). Należy bowiem rozróżnić dostęp do akt sprawy (cywilnej, karnej, administracyjnej) od wniosku o konkretne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. W tym ostatnim przypadku zastosowanie znajdą przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rozróżnienie takie znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych (dostęp do akt sprawy zob. uchwała NSA z 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 września 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 571/22; dostęp do dokumentów z akt sprawy zob. wyrok NSA z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 1119/23, wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 lutego 2025 r. sygn. akt II SAB/Kr 237/24).

We wniosku skarżący wyraźnie wskazał konkretne dokumenty z akt sprawy, których udostępnienia żądał.

Uzasadniając rozstrzygnięcie w pkt I i III sentencji wyroku podkreślenia wymaga, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego organ w zakreślonym przez u.d.i.p. nie wydał aktu, ani nie dokonał czynności materialno-technicznej. W ogóle nie zareagował na wniosek skarżącego. Dlatego w pkt I stwierdzono bezczynność organu, zaś w pkt III zobowiązano do wydania aktu lub do dokonania czynności w zakreślonym terminie.

Uzasadniając rozstrzygniecie zawarte w pkt II sentencji wyroku w ocenie tut. Sądu nie można postawić organowi zarzutu rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19). Jak wskazano powyżej takie okoliczności nie zaistniały w przedmiotowej sprawie. Stanowisko organu nie wynika z celowego ignorowania strony, lecz błędnej interpretacji przepisów prawa. Podkreślenia wymaga przy tym, że kwestie relacji u.d.i.p., regulacji szczególnych w zakresie dostępu do akt sprawy oraz prawa prasowego są złożone. Zatem naruszenie prawa, którego organ się dopuścił nie dotyczyło naruszenia oczywistej normy prawnej.

Odnosząc się z kolei do żądania przyznania skarżącemu sumy pieniężnej lub nałożenia na organ grzywny stwierdzić należy, co następuje. Skorzystanie ze środków, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwie do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 204/23). W judykaturze podnosi się, że za ich orzeczeniem przemawia w szczególności sytuacja, gdy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość ma kwalifikowany charakter, tj. wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie należy zastrzec, że z art. 149 § 2 p.p.s.a. nie wynika, by zastosowanie przewidzianych w nim instytucji ograniczało się jedynie do wyjątkowych sytuacji. Sąd powinien wziąć pod uwagę możliwość zastosowania tych środków także wówczas, gdy okoliczności danej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania w kontekście ochrony praw strony (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2024 r. sygn. I OSK 1450/23).

Mając jednakże na uwadze, że nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa, jak również mając na uwadze dyskrecjonalny charakter żądania przyznania skarżącej sumy pieniężnej lub nałożenia na organ grzywny, Sąd w pkt IV oddalił skargę w pozostałym zakresie.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.