Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 8 listopada 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1126/23 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M.P. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 11 maja 2023 r. nr OA.7723.10.2.2023 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1126/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Rzeszowie odmówił M.P. (skarżący) przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (PWINB) z 11 maja 2023 r., nr OA.7723.10.2.2023, w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

W uzasadnieniu swego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z 13 lipca 2023 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w kwocie 400 zł. Zarządzenie zawierało pouczenie, że powyższej czynności należy dokonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie skierowano na podany w skardze adres skarżącego i zostało przez niego odebrane w dniu 27 lipca 2023 r.

W dniu 4 sierpnia 2023 r. skarżący uiścił wymagany w sprawie wpis, a także nadał w placówce pocztowej wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi. W jego uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że podstawowym przedmiotem jego działalności jest handel hurtowy zbożami, poza tym posiada własne gospodarstwo rolne i zajmuje się uprawami zbóż. Wskazał, że w dacie odbioru przedmiotowego wezwania nie zapoznał się z jego treścią, gdyż pracował przy żniwach. Podał, że praca w gospodarstwie wymaga dużego nakładu sił i poświęcenia sporej ilości czasu oraz stałego przebywania w terenie, a z uwagi na deszczową pogodę prace polowe znacznie się przedłużyły. Skarżący wskazał również, że nie jest prawnikiem i nie posiadał wiedzy, że wskazanych przez sąd czynności należy dokonać w wyznaczonym terminie, treści pouczenia nie zrozumiał, a jego pełnomocnik był na urlopie i skarżący nie miał z nim kontaktu. Skarżący wyjaśnił, że w dniu złożenia wniosku zakończyły się prace przy żniwach i dopiero wówczas przeczytał wezwanie i zorientował się, że termin wyznaczony upłynął.

Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji analizując wniosek pod kątem braku winy skarżącego w niedotrzymaniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi stwierdził, że nie zasługiwał on na uwzględnienie.

Sąd wojewódzki uznał, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił w należyty sposób okoliczności przemawiających za przywróceniem terminu, z całą pewnością bowiem praca przy żniwach nie może być zaliczona do zdarzeń nagłych, czy nieprzewidzianych i nie może wyłączać winy skarżącego w uchybieniu terminu. Ponadto w ocenie tegoż sądu również powołanie okoliczności, że skarżący nie jest prawnikiem i nie posiadał wiedzy o terminie dokonania czynności oraz o tym, że nie zrozumiał treści pouczenia, nie mogły skutkować przywróceniem terminu do dokonania ww. czynności. W treści skierowanego do skarżącego zarządzenia z 13 lipca 2023 r. wyraźnie wskazano zarówno termin do dokonania tej czynności, który został "pogrubiony", a także wskazano rygor w przypadku nieuzupełnienia braku.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł M.P., wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie jego wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, uznając iż sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że nie zaistniała przesłanka do przywrócenie terminu. Wywodzi, że wpis niezwłocznie uiścił.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634, Ppsa) stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Zatem z powyższego przepisu wynika, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu. Zaś kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przy czym należy brać także pod uwagę uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem.

W niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację miał sąd pierwszej instancji, że wskazana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie spełnia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Praca przy żniwach w gospodarstwie rolnym wymaga niewątpliwie oznaczonego wysiłku, nie można jej jednak uznać za nieprzewidzianą i nie dającą się usunąć przeszkodę w terminowym podjęciu czynności przed sądem. Takiego samego wysiłku wymaga każde zajęcie zarobkowe. Osoba należycie dbająca o własne interesy, w tym procesowe, winna bowiem tak zorganizować czas, aby wszystkie spoczywające na niej obowiązki zostały wykonane. Szczególnie zaś te, z których niedokonaniem łączą się dotkliwe w różnym wymiarze skutki.

Dla uprawdopodobnienia braku po swojej stronie winy skarżący nie może skutecznie powoływać się również na to, że nie jest prawnikiem i w związku z tym nie wiedział, iż żądanych przez sąd czynności należy dokonać w we wskazanym terminie, zaś treści pouczenia nie zrozumiał. Powyższa sytuacja świadczy bowiem tylko i wyłącznie o niedbalstwie skarżącego, który mając jakiekolwiek wątpliwości co do treści skierowanego do niego wezwania sądowego mógł skorzystać z pomocy profesjonalisty (prawnika) albo też skontaktować się z sekretariatem sądowym w celu zasięgnięcia stosownych informacji. Niepodjęcie przez skarżącego jakiegokolwiek wysiłku w tym zakresie nie może świadczyć o braku winy będącej przesłaną przywrócenia uchybionego terminu, wskazuje natomiast niewątpliwie na niezachowanie należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.