Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Bożena Zwolenik po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 14 czerwca 2024 r. znak DNP-VII.491.2.2023 w przedmiocie wyznaczenia tymczasowego zarządu przymusowego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej [...] z siedzibą w kwotę 200 zł (dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi, wpisaną do rejestru Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 16 lipca 2024 r. pod pozycją [...].

Decyzją z 14 czerwca 2024 r. nr [...] Minister Rozwoju i Technologii (dalej: organ, Minister) na podstawie art. 6a ust. 2 w zw. z art. 6a ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 507) wyznaczył wobec podmiotu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] nr KRS [...], w miejsce P. R. P., Cz. R. jako osobę wykonującą tymczasowy zarząd przymusowy (zarządca), określony w decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 25 lipca 2023 r. oraz decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z 23 stycznia 2024 r. w przedmiocie tymczasowego zarządu przymusowego w celu zbycia posiadanych przez ten podmiot środków finansowych, funduszy i zasobów gospodarczych, ustanowiony na okres 12 miesięcy.

Decyzja ta została doręczona [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., P. R.P. – dotychczasowemu zarządcy przymusowemu oraz C. R. – tymczasowemu zarządcy przymusowemu.

Pismem z 12 lipca 2024 r. [...] z siedzibą w [...] (dalej: strona skarżąca, spółka), reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na decyzję Ministra z 14 czerwca 2024 r. nr [...] o wyznaczeniu tymczasowego zarządcy przymusowego. Strona skarżąca wskazała, że jest jedynym wspólnikiem [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., dlatego posiada bezpośredni interes prawny w wyniku tego postępowania. Spółka podkreśliła, że zaskarżona decyzja prowadzi do bezpośredniego naruszenia praw spółki, wynikających z przepisów Kodeksu spółek handlowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlega odrzuceniu.

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935 ze zm.; dalej: ppsa). Przesłanką tą jest m.in. określona w punkcie 6) cyt. przepisu niedopuszczalność skargi z innych przyczyn. Do "innych przyczyn" niedopuszczalności skargi zalicza się wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot, tzn. taki, który nie może być skarżącym (nie posiada legitymacji procesowej).

Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ppsa – uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Wykładnia art. 50 § 1 ppsa, wskazuje, że o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje.

W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny wywodzony jest z przepisu prawa uprawniającego dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Osoba, która nie posiada interesu prawnego, nie może poszukiwać ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W przypadku niewykazania tego rodzaju legitymacji sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują w takim wypadku możliwości konwalidacji skargi (por. postanowienie NSA z 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 2376/11; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; wszystkie pozostałe cytowane orzeczenia tamże).

Sąd wskazuje także, że Naczelny Sąd Administracyjny zajmując się kwestią możliwości dopuszczenia wspólnika spółki do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania, w sprawie wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę na podstawie ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego nie dopuścił takiej możliwości (v. postanowienie NSA z 12 września 2024 r., sygn. akt II GZ 373/24).

W uzasadnieniu przywołanego postanowienia NSA wskazał, że "przedmiot postępowania w sprawie głównej nie odnosi się bezpośrednio do interesu prawnego spółki wnioskującej o dopuszczenie jej do udziału w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania. Wpis skarżącej spółki z o.o. na listę podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę nastąpił bowiem z przyczyn podmiotowych tej spółki i ewentualnego prawdopodobieństwa bezpośredniego lub pośredniego dokonywania przez nią określonego wsparcia. (...) Nie budzi wątpliwości, że interes prawny w sprawie dotyczącej kontroli takiej decyzji posiada wyłącznie podmiot, który został wpisany na przedmiotową listę. (...) Wynik postępowania sądowego zainicjowanego skargą spółki wpisanej nie dotyczy zaś interesu prawnego spółki wnioskującej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Bez znaczenia przy tym pozostają wszelkie wskazywane przez wnioskującą powiązania kapitałowe, w tym również prawa wywodzące się z regulacji ustawy – Kodeks spółek handlowych i odnoszące się ściśle do zamrożenia środków finansowych skarżącej, a tym samym wpływu na sytuację materialną spółki wnioskującej, będącej wspólnikiem spółki skarżącej i jej jedynym udziałowcem".

NSA przypomniał także, że "spółkę z o.o. można zdefiniować jako organizację wspólników o strukturze korporacyjnej z osobowością prawną, działającą przez swoje organy (zarząd), mającą podzielony na udziały kapitał zakładowy i odpowiadającą za zobowiązania spółki wyłącznie swoim majątkiem. Jest to więc, niezależnie od więzi prawnych (umowa, akt założycielski) łączących wspólników ze spółką z o.o., samodzielny i odrębny od wspólników podmiot praw. W tym też kontekście należało ocenić wniosek o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skarżącej spółki z o.o.". NSA wskazał także, że "wpis podmiotu (skarżącej sp. z o.o.) na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętą w dniu 24 lutego 2022 r. oraz zastosowanie środków określonych w ustawie rodzi doniosłe skutki prawne, uniemożliwiające podejmowanie jakichkolwiek dyspozycji w odniesieniu do majątku danego podmiotu. Jednakże wskazywane przez wnioskującą o dopuszczenie spółkę przesłanki natury majątkowej i własnościowej, mające przemawiać za dopuszczeniem jej do udziału w toczącym się postępowaniu sądowo-administracyjnym innego podmiotu – choćby powiązanego z nią kapitałowo – nie mogą być brane pod uwagę ze względu na cel ustawy sankcyjnej. Tym bardziej, że same w sobie świadczą one wyłącznie o istnieniu interesu faktycznego, nie zaś o interesie prawnym, przesądzającym kwestię dopuszczenia określonego podmiotu w charakterze uczestnika. Dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu sądowym innego podmiotu ma służyć podmiotowi wnioskującemu, który zamierza występować w charakterze uczestnika postępowania, nie zaś obronie praw strony skarżącej. Obrona praw skarżącej nie jest bowiem przesłanką dopuszczenia".

Ostatecznie NSA uznał, że wnioskująca spółka nie legitymuje się interesem prawnym opartym na konkretnych przepisach powszechnie obowiązującego prawa, aby skutecznie żądać dopuszczenia jej do udziału na prawach strony w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Faktyczne zainteresowanie wspólnika (będącego również przedsiębiorcą) rozstrzygnięciem sprawy nie jest wystarczające do uznania jego interesu prawnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, tut. Sąd zauważa, że NSA rozpoznawał tożsamą argumentację prawną skarżących (prawa wynikające z Kodeksu spółek handlowych i wynikające z rozporządzenia 269/2014 i art. 50 p.p.s.a.) w zakresie wykazania interesu prawnego, jak w rozpoznawanej sprawie. W związku z tym Sąd uznał, że wyjaśnienia skarżącej spółki – jedynego udziałowca [...] sp. z o.o. w [...] – nie wskazują na istnienie interesu prawnego, który dawałby jej legitymację do wniesienia skargi w niniejszej sprawie z podobnych przyczyn jak wskazane w wyżej cytowanym postanowieniu NSA. Przy czym to, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z wyznaczeniem tymczasowego zarządcy przymusowego, a nie wpisem na listę osób i podmiotów wspierających na agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę nie ma istotnego znaczenia.

W wyniku wydania zaskarżonej decyzji nie doszło bowiem do naruszenia interesu prawnego spółki, który polegałby na istnieniu związku między rozstrzygnięciem organu a jej własną indywidualną sytuacją prawną, wynikającą z przepisów prawa. Skarżąca nie jest ani adresatem zaskarżonej decyzji, ani nie została wskazana jako strona postępowania administracyjnego. Natomiast twierdzenie, że ma interes prawny w tym postępowaniu oraz, że zaskarżona decyzja prowadzi do naruszenia jej praw, jest niewystarczające.

Sąd uznał, że wnioskująca spółka nie legitymuje się interesem prawnym opartym na konkretnych przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Spółka posiada jedynie interes faktyczny w rozumieniu wyżej przedstawionym. Faktyczne zainteresowanie spółki (wspólnika) rozstrzygnięciem sprawy, gdzie adresatem zaskarżonej decyzji był inny podmiot, nie jest wystarczające do uznania jej interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. Należy zaznaczyć, że zaskarżona decyzja leżąca u podstaw przedmiotowej sprawy została wydana w stosunku do [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] i określa wyznaczenie tymczasowego zarządcy przymusowego, a więc w żaden sposób nie dotyczy praw i obowiązków spółki - wspólnika i tym samym nie ma bezpośredniego przełożenia na jej sytuację prawną.

W rezultacie sąd stwierdza, że w przypadku skarżącej zachodzi brak legitymacji do wniesienia skargi, ponieważ – jak wyżej wskazano – nie jest ona ani adresatem zaskarżonej decyzji, nie została wskazana jako strona postępowania administracyjnego, a ponadto z akt administracyjnych nie wynika, aby charakter wydanej decyzji miał wpływ na jej uprawnienia bądź obowiązki.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.

O zwrocie wpisu sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego (pkt 2 sentencji).