Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. i J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1845/24 o odrzuceniu skargi M. W. i J. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2024 r., znak: WOP.7721.228.2024.MPO w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1845/24, odrzucił skargę M. W. i J. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2024 r., znak: WOP.7721.228.2024.MPO oraz zwrócił solidarnie skarżącym kwotę 400 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi, wpisaną do rejestru opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 19 czerwca 2024 r. pod pozycją 21253 oraz w dniu 19 sierpnia 2024 r. pod pozycją 28117.

Sąd podał, że pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r. profesjonalny pełnomocnik skarżących został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. wskazania numeru PESEL skarżących oraz do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, tj. uzupełnienia wpisu od skargi, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis wezwania został skutecznie doręczony profesjonalnemu pełnomocnikowi "skarżącego" w dniu 7 sierpnia 2024 r. Termin do uzupełnienia braków "formalnych" upływał więc w dniu 14 sierpnia 2024 r. Na powyższe wezwanie "skarżący" odpowiedział pismem datowanym na dzień 14 sierpnia 2024 r., nadanym za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 19 sierpnia 2024 r., a więc z naruszeniem wyznaczonego 7-dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych, co powoduje konieczność odrzucenia skargi. Z tych względów Sąd, mając na uwadze dyspozycję art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a."), na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie. Pełnomocnik wskazał, że "uznanie jako brak formalny skutkującym odrzuceniem skargi niewskazanie w skardze numerów PESEL osób skarżących, stoi w sprzeczności ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2019, który w wydanym przez siebie postanowieniu (I GZ 366/19) stwierdził, że choć wnoszący skargę do sądu administracyjnego jest obowiązany podać w niej swój numer PESEL, to jeżeli w aktach administracyjnych numer ten już się znajduje, niezasadne jest wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w tym zakresie pod rygorem jej odrzucenia. W okolicznościach sprawy niniejszej numery PESEL skarżących znajdują się choćby w się w będącej w aktach sprawy skardze do WSA z dnia 21 lutego 2022 roku zakończonej wyrokiem z dnia 20 czerwca 2022 roku. (sprawa dot. tego samego przedmiotu). Drugim obowiązkiem było uzupełnienie wpisu o kwotę 300 zł, co istotnie zostało dokonane w dniu 19 sierpnia. Przyczyną opóźnienia była poważana niedyspozycja pełnomocnika spowodowana komplikacjami stomatologicznymi wynikłymi w operacji wszczepienia implantów. Sama operacja odbyła się wcześniej ale w lipcu i sierpniu konieczne były dodatkowe badania i interwencje stomatologiczne.".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie jest niezasadne.

Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a.

Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie - numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.

Ponadto, zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie skarżący nie są zwolnieni z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie zostali zwolnieni z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu.

Z akt sprawy wynika, że skarżący (reprezentowani przez pełnomocnika), w wykonaniu zarządzenia z dnia 26 lipca 2024 r., zostali wezwani pismem z dnia 1 sierpnia 2024 r. do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie numer PESEL każdego ze skarżących, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Nadto, zarządzeniem z dnia 26 lipca 2024 r. zostali wezwani solidarnie do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi o kwotę 300 zł, również w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Oba te wezwania zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 7 sierpnia 2024 r. Analiza akt sądowych sprawy nie pozostawia wątpliwości, że skarżący, w zakreślonym przez Sąd terminie (upływał z dniem 14 sierpnia 2024 r.), nie wykonali przedmiotowych wezwań. Uczynili to dopiero w dniu 19 sierpnia 2024 r. Stosownie do art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zaszły zatem podstawy do odrzucenia skargi i zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Przy czym podstawę prawną zaskarżonego postanowienia powinien stanowić nie tylko art. 58 § 1 pkt 3 i art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., lecz także art. 220 § 3 p.p.s.a. Ostatni wymieniony przepis stanowi samodzielną podstawę prawną odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia braków fiskalnych skargi. Powyższa niedokładność nie przemawia jednakże za uchyleniem przedmiotowego postanowienia.

Argumentacja podniesiona w zażaleniu nie mogła zostać uwzględniona. Obowiązek podania numeru PESEL strony wnoszącej pismo jest powiązany z pierwszą czynnością dokonywaną przed sądem administracyjnym. Wynika z obowiązującego przepisu prawa. Nie jest on nadmiernym ciężarem dla strony postępowania. Wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych występowały w przeszłości rozbieżności co do uznania numeru PESEL jako braku formalnego, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., w związku z czym NSA podjął uchwałę, zgodnie z którą niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22). Wskazana uchwała dotyczyła wprawdzie sytuacji, gdy numeru PESEL znajdował się w aktach administracyjnych, jednakże ma ona także zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem normuje ona ogólną zasadę. W przypadku, gdy strona skarżąca złożyła do Sądu I instancji pierwsze pismo w sprawie (skargę) i nie podała w nim swojego numeru PESEL, Sąd był zobowiązany wezwać stronę skarżącą do uzupełnienia tego braku formalnego pisma. Nie było zadaniem Sądu poszukiwanie numeru PESEL, tym bardziej w aktach innej sprawy. Natomiast podniesiona okoliczność, która była przyczyną opóźnienia w uzupełnieniu braku formalnego i fiskalnego skargi, pozostaje bez wpływu na zasadność podjętego rozstrzygnięcia, mogłaby być wzięta pod uwagę jedynie w przypadku rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi.

Na marginesie, wyjaśnienia wymaga kwestia uiszczonych w sprawie kwot tytułem wpisu sądowego od skargi. Do skargi dołączono potwierdzenie wykonania w dniu 19 czerwca 2024 r. przelewu na kwotę 200 zł (karta 8 akt sądowych). Na karcie 12 akt sądowych znajduje się potwierdzenie uiszczenia w dniu 19 czerwca 2024 r. kwoty 100 zł, natomiast na karcie 22 akt sądowych potwierdzenie uiszczenia w dniu 19 sierpnia 2024 r. kwoty 300 zł (w następstwie wezwania do uzupełnienia wpisu sądowego).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.