III OSK 833/21 - Wyrok

Data orzeczenia	2021-12-21	
Data wpływu	2021-01-04	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/
Jerzy Stelmasiak
Teresa Zyglewska /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6145 Sprawy dyrektorów szkół
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)	
Hasła tematyczne	Samorząd terytorialny	
Sygn. powiązane	III SA/Kr 470/18	
Skarżony organ	Burmistrz Miasta i Gminy	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2018 nr 0 poz 994; art. 91 ust. 1 i 4; Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym  - tekst jedn.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Burmistrza A[...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 470/18, w sprawie ze skarg Wojewody M[...] na zarządzenia Burmistrza A[...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora samorządowej placówki oświatowej oraz z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. M. Kopernika w A[...] oddala skargę kasacyjną.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 470/18, po rozpoznaniu skarg Wojewody [...] (dalej jako Wojewoda lub organ nadzoru), w pkt I stwierdził niezgodność z prawem zarządzenia Burmistrza [...] (dalej jako Burmistrz, organ jednostki samorządu terytorialnego lub skarżący kasacyjnie) z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] , w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora samorządowej placówki oświatowej oraz – w pkt II – stwierdził nieważność zarządzenia organu jednostki samorządu terytorialnego z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr[...] w [...] (dalej jako Dyrektor Szkoły).

Wskazany wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu [...] czerwca 2014 r. przeprowadzono konkurs na stanowisko Dyrektora Szkoły. W wyniku głosowania, w którym brało udział 9 członków komisji konkursowej, oddano łącznie 9 głosów, z czego 5 okazało się nieważnych, a pozostałe 4 ważne zostały oddane na jednego z kandydatów.

Zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], organ jednostki samorządu terytorialnego zatwierdził wyniki konkursu m.in. na stanowisko Dyrektora Szkoły (§ 1 pkt 4), uznając że nie udało się wyłonić zwycięskiego kandydata.

W efekcie przeprowadzonego postępowania Wojewoda, rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], stwierdził nieważność opisanego zarządzenia w części obejmującej § 1 pkt 4, tj. w zakresie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły.

Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze stało się przedmiotem skargi Gminy [...] (dalej jako Gmina) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ją wyrokiem z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 217/15. Orzeczenie to zyskało walor prawomocności z dniem 3 marca 2016 r., jako że skarga kasacyjna Gminy okazała się spóźniona, a termin do jej wniesienia nie został przywrócony.

W związku z wydanym zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły, organ jednostki samorządu terytorialnego zarządzeniem z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], powierzył stanowisko Dyrektora Szkoły wskazanej przez niego osobie.

Również jednak i ten akt Burmistrza został zakwestionowany przez organ nadzoru, który rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], stwierdził jego nieważność. Wniesione zaś przez Gminę skarga, a następnie skarga kasacyjna na to rozstrzygnięcie nadzorcze zostały oddalone wyrokami odpowiednio Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 218/15, oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1914/17.

Organ jednostki samorządu terytorialnego, zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] , wydanym na podstawie art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 ze zm., dalej u.s.o.) i § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. z 2010 r., Nr 60, poz. 373, dalej rozporządzenie konkursowe) w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm., dalej u.s.g.), po raz kolejny zatwierdził konkurs na stanowisko Dyrektora Szkoły przeprowadzony w dniu [...] czerwca 2014 r.

Następnie zaś Burmistrz zarządzeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r., działając na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 u.s.g. i art. 36a ust. 4 i 13 w zw. z art. 5 pkt 2 u.s.o., powierzył stanowisko Dyrektora Szkoły wskazanej w nim osobie na okres od dnia [...] września 2014 r. do dnia [...] sierpnia 2019 r.

Oba wyżej wskazane zarządzenia, tj. zarządzenie nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły oraz zarządzenie nr [...] w sprawie powierzenia tego stanowiska, stały się przedmiotem dwóch skarg wniesionych przez organ nadzoru do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który postanowił połączyć je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewoda zarządzeniu nr [...] o zatwierdzeniu konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły zarzucił istotne naruszenie prawa, tj.:

. - art. 36a ust. 2 u.s.o., poprzez odmowę powierzenia stanowiska kandydatowi, który otrzymał bezwzględną większość głosów;

. - § 6 ust. 2 i § 8 ust. 2 rozporządzenia konkursowego, poprzez stwierdzenie nierozstrzygnięcia konkursu, w sytuacji gdy jeden z jego uczestników otrzymał bezwzględną większość głosów obecnych członków komisji oraz poprzez zatwierdzenie wadliwie przeprowadzonego konkursu, w którym nie wyłoniono kandydata na Dyrektora Szkoły.

Z ustaleń postępowania nadzorczego Wojewody wynikało, że organ jednostki samorządu terytorialnego nie przeprowadził nowego konkursu na Dyrektora Szkoły, lecz chciał zatwierdzić istniejący stan faktyczny, mimo że w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 217/15 wciąż toczyło się postępowanie związane z wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 24 listopada 2015 r. odnoszącego się do uprzednio już wydanego zarządzenia nr [...] w sprawie zatwierdzenia wyników konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły.

Okoliczność powyższa wzbudziła zatem wątpliwości organu nadzoru co do możliwości ponownego zatwierdzenia wyników konkursu w świetle wynikającego z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej u.p.p.s.a.) związania organów państwowych treścią prawomocnego orzeczenia, tym bardziej w sytuacji gdy zostało już wykazane, że konkurs ten został zrealizowany wadliwie. Na mocy przepisów obowiązujących w dacie jego przeprowadzenia, nie można było bowiem odmówić powierzenia stanowiska dyrektorskiego kandydatowi, który został wyłoniony w trakcie procedury konkursowej (zdobył 4 głosy za w głosowaniu, w którym oddano ważnie 4 głosy, a 5 głosów okazało się nieważnych). A z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż jeden z kandydatów uzyskał wymaganą większość bezwzględną, co zostało stwierdzone w toku postępowania nadzorczego, a następnie postępowania sądowego – odnoszących się do zarządzenia Burmistrza nr [...]. Nie istniały zatem przeszkody do wyznaczenia na stanowisko Dyrektora Szkoły zwycięskiego kandydata. Skarżone obecnie zarządzenie nr [...] – jako bezpodstawne – winno więc zostać uznane za niezgodne z prawem.

Natomiast zarządzeniu nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Wojewoda zarzucił istotne naruszenie prawa w postaci:

- podjęcia go w oparciu o nieobowiązujące przepisy prawa, tj. u.s.o.;

- zastosowania art. 63 ust. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59 ze zm., dalej u.p.o.), poprzednio art. 36a ust. 4 i 13 w zw. z art. 5 pkt 2 u.s.o., w sytuacji braku szczególnych przesłanek jego zastosowania;

- art. 63 ust. 10 u.p.o., poprzez niewyłonienie kandydata na stanowisko dyrektorskie w drodze konkursu;

- art. 170 u.p.p.s.a., poprzez niezastosowanie w sprawie prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego.

W uzasadnieniu tej skargi organ nadzoru powołał wykorzystaną już argumentację w zakresie prawidłowości przeprowadzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły oraz stwierdził, że dostrzeżona przez niego niezgodność z prawem polegała na zastosowania przepisów ustawy, które nie obowiązywały w momencie podejmowania zaskarżonego zarządzenia (zostały uchylone z dniem [...] września 2017 r.). Nowe zaś regulacje przewidywały powierzenie stanowiska Dyrektora Szkoły osobie wskazanej przez organ jednostki samorządu terytorialnego wyłącznie w sytuacji, gdyby do konkursu nie zgłosił się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata. Wobec jednak tego, że po przeprowadzeniu konkursu została wyłoniona kandydatura, a zarządzenie w sprawie zatwierdzenia wyników konkursu zostało wydane z naruszeniem prawa, ponowne powierzenie stanowiska Dyrektora Szkoły innej osobie było niezgodne z prawem.

Poza tym podobnie jak w przypadku pierwszej ze skarg, organ nadzoru zwrócił uwagę, że zaprezentowane przez niego stanowisko, co do istotnej wadliwości zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły, zostało potwierdzone w toku zainicjowanego przez Gminę postępowania przed sądami administracyjnymi pierwszej i drugiej instancji, dotyczącego uprzednio wydanego zarządzenia Burmistrza nr [...]. Organ jednostki samorządu terytorialnego miał zatem obowiązek uwzględnienia tej okoliczności w ramach swojej działalności.

Z tych przyczyn organ nadzoru wniósł o stwierdzenie nieważności zarządzenia Burmistrza nr [...].

W odpowiedzi na skargi organ jednostki samorządu terytorialnego wniósł o ich oddalenie wskazując, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje kwestia wykładni § 6 pkt 2 rozporządzenia konkursowego, odwołującego się do pojęcia bezwzględnej większości głosów obecnych członków komisji konkursowej. Przyjęcie zaprezentowanego przez Wojewodę stanowisko musiałoby prowadzić do uznania, że członkowie komisji, którzy oddali głosy nieważne, nie byli obecni podczas głosowaniu, co nie byłoby zgodne z rzeczywistością. Burmistrz podkreślił więc, że bezwzględna większość głosów to po prostu więcej niż połowa głosów.

Organ jednostki samorządu terytorialnego zauważył również, że powierzając stanowisko Dyrektora Szkoły musiał zastosować przepisy u.s.o., albowiem obowiązywała ona w czasie procedury konkursowej i części kadencji, przez co mogła służyć jako wzorzec oceny konkretnego stanu faktycznego, w tym wypadku niezakończonego konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły. Dodał także, że konkurs ten został przeprowadzony prawidłowo i nie wyłonił żadnego kandydata. Powołane zaś przez Wojewodę orzeczenia dotyczyły innych aktów prawodawczych, które nie mogą oddziaływać bezpośrednio na zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargi uznał, że zasługują one na uwzględnienie.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie nie można tracić z pola widzenia rozstrzygnięć oraz orzeczeń podjętych na kanwie toczącego się postępowania sądowego, zwłaszcza wyroku z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 217/15. W wyrażonym tam stanowisku zostało już wyjaśnione, jak należy rozumieć kwestię bezwzględnej większości głosów obecnych członków komisji konkursowej, a także jakie skutki niesie za sobą nieuwzględnienie faktu nieprawidłowego obliczenia wyników głosowania na poszczególnych kandydatów, a w konsekwencji nieuprawnione ustalenie wyniku głosowania. Nie powinno zatem już budzić wątpliwości organu jednostki samorządu terytorialnego, że bezwzględna większość głosów obecnych członków komisji konkursowej dotyczy wyłącznie ważnie oddanych głosów, a fragment stanowiący o obecnych członkach komisji wyjaśnia jedynie, że tylko oni mają prawo głosowania. Skoro zatem jeden z kandydatów otrzymał wymaganą większość głosów (4 głosy za spośród 4 głosów ważnie oddanych), to zatwierdzenie wyniku konkursu jako nierozstrzygniętego wyborem kandydata na Dyrektora Szkoły nastąpiło z istotnym naruszeniem § 6 pkt 2 rozporządzenia konkursowego.

Sąd Wojewódzki wskazał dalej, że pogląd ten ma także bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, albowiem z mocy art. 170 u.p.p.s.a. orzeczenie prawomocne ma moc wiążącą w stosunku do wszystkich sądów i organów państwowych. Oznacza to, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak zostało to już prawomocnie przesądzone i nie może ona podlegać ponownemu badaniu. W związku tym, Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżone zarządzenie nr [...] w sprawie zatwierdzenia wyników konkursu zostało wydane z istotnym naruszeniem prawa. Pociągało to zarazem skutki dla, wydanego w następstwie tego aktu, zarządzenia nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły, które pomijało okoliczność, że w postępowaniu konkursowym został wyłoniony kandydat na to stanowiska. Tym samym nie ziściły się przesłanki prawne, aby zaskarżone zarządzenie mogło zapaść. Do tego podstawą prawną jej wydania były nieobowiązujące przepisy u.s.o.

Mając na względzie wskazane argumenty oraz biorąc pod uwagę okoliczność prawną określoną w art. 94 ust. 1 u.s.g., tj. czas, jaki upłynął od wydania zakwestionowanych aktów prawnych, Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 147 § 1 u.p.p.s.a., stwierdził wydanie zarządzenia Burmistrza nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. z naruszeniem prawa oraz stwierdził nieważność zarządzenia nr [...] tego organu z dnia [...] listopada 2017 r.

Z wydanym wyrokiem nie zgodził się Burmistrz, który w wywiedzionej skardze kasacyjnej zakwestionował go w całości, zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię w zakresie stwierdzenia istotnej sprzeczności z prawem zarządzenia nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w związku z powołaniem nieaktualnej podstawy prawnej, w sytuacji gdy redakcja obu przepisów jest niemalże tożsama;

2) przepisów postępowania, tj. art. 170 u.p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię w zakresie, w jakim utrwala ona nieprawidłową interpretację § 6 pkt 2 rozporządzenia konkursowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ jednostki samorządu terytorialnego wskazał, że treść art. 36a ust. 4 u.s.o. oraz art. 63 ust. 12 u.p.o., statuujących powierzenie stanowiska dyrektora placówki oświatowej w razie niewyłonienia kandydata w drodze konkursu, jest zredagowana prawie w ten sam sposób. Konieczność powołania aktualnej podstawy prawnej w zakwestionowanym akcie nie miała więc zasadniczego wpływu na jego treść. Dodatkowo organ jednostki samorządu terytorialnego zmuszony był do zastosowania przepisów u.s.o., aby zachować ciągłość regulacji obowiązującej w czasie nierozstrzygniętego konkursu i w momencie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły. Niedopuszczalnym z punktu widzenia legalności i zasady lex retro non agit byłoby bowiem stworzenie hybrydy przepisów nowej i starej ustawy polegającej na powierzeniu stanowiska Dyrektora Szkoły na podstawie aktualnego stanu prawnego po przeprowadzeniu konkursu na podstawie ustawodawstwa minionego.

W odniesieniu zaś do drugiego z zarzutów, skarżący kasacyjnie zwrócił uwagę, że prowadzenie sporu w zakresie interpretacji § 6 pkt 2 rozporządzenia konkursowego, w świetle funkcjonującego orzecznictwa sądowego, pozostaje jałowe. Istotnym zaś jest ocena skutków prawomocności wyroku w oparciu o art. 170 u.p.p.s.a., który w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania. Orzeczenie z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 217/15, nie obejmowało skutkiem ważności samego konkursu i nie mogło tym samym zostać rozszerzone na zarządzenia, których zgodność z prawem stanowiła przedmiot aktualnie toczącego się postępowania sądowego. Są to zupełnie nowe akty prawne, na które nie mogą oddziaływać wyroki wydane w stosunku do wcześniejszych zarządzeń. Interpretacja § 6 pkt 2 rozporządzenia konkursowego wyrażona w powołanym wyroku nie zyskała nadto akceptacji w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem jej dalsze powielanie jest błędne.

Z tych powodów Burmistrz wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W dniu [...] grudnia 2018 r. organ nadzoru udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną, jednakże wobec niedochowania wymogów z art. 66 § 1 u.p.p.s.a. pismo to zostało zwrócone do nadawcy i nie wywołało zamierzonego skutku prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie zauważyć należy, że wobec zgodnego zrzeczenia się przez pełnomocników stron rozpatrzenia sprawy na rozprawie, skarga kasacyjna – na zasadzie art. 182 § 2 i 3 u.p.p.s.a. – podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do treści art. 183 § 1 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia żadnej z wad wymienionych w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., a nadto w związku z niezaistnieniem przesłanek, o których mowa w art. 189 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami kasacyjnymi, dochodząc do przekonania, że nie są one usprawiedliwione.

Mając na uwadze, że skarga kasacyjna oparta została zarówno na zarzutach naruszenia prawa procesowego, jak i prawa materialnego, na początku należało odnieść się do tych pierwszych i ustalić, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dopuścił się podniesionego przez stronę naruszenia art. 170 u.p.p.s.a. Nie można jednak nie zauważyć, że sposób sformułowania tego zarzutu odbiega od wzorca ujętego w art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a., który naruszenie przepisów postępowania każe wiązać z istotnym wpływem jaki uchybienie to mogło mieć na wynik sprawy, nie zaś z błędną wykładnią, jak czyni to autor skargi kasacyjnej. Niemniej jednak zestawiając treść tego zarzutu z jego uzasadnieniem można zrekonstruować tok rozumowania skarżącego kasacyjnie, a obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje rozpatrzenie podstaw kasacyjnych w takim kształcie, w jakim zostały one sformułowane (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 – dostępną w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu).

Przechodząc do istoty tego zarzuty należy spostrzec, że art. 170 u.p.p.s.a. stanowi o związaniu prawomocnym orzeczeniem trzech kategorii podmiotów: uczestników procesu toczącego się w sprawie, w której zostało ono wydane (strony i sąd), innych sądów i organów państwowych, a wreszcie innych osób – w przypadkach przewidzianych w ustawie. Podnoszona zatem przez skarżącego kasacyjnie okoliczność, że skutki wyroku z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 217/15, odnoszą się wyłącznie do uprzednio wydanego zarządzenia nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., a tym samym nie obejmują aktów Burmistrza wydanych w niniejszej sprawie, już choćby z tego powodu jawi się jako niezasadna. W świetle art. 170 u.p.p.s.a. nie tyle istotne jest bowiem, jakich konkretnych aktów administracyjnych dotyczyło postępowanie sądowe zakończone wydaniem prawomocnego orzeczenia, lecz jakiego rodzaju zagadnienia powstałe na tle konkretnego stanu faktycznego zostały nim przesądzone. Wyrażona ocena prawna przez właściwy w danej sprawie sąd winna być respektowana, zaś art. 170 u.p.p.s.a. jest tego gwarancją procesową.

W konsekwencji należy podzielić pogląd wyrażany także przez Sąd pierwszej instancji, że w sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym orzeczeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 252/21).

Skoro zatem w wyroku z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 217/15, wyrażono pogląd co do wadliwości przeprowadzonego konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły, a co za tym idzie braku możliwości zatwierdzenia jako jego wyniku niewyłonienia żadnego kandydata, to tak organ jednostki samorządu terytorialnego, jak i sądy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie, zobligowane były do uwzględnienia tego poglądu w swojej działalności. Nie sposób bowiem pominąć faktu, że każde z zarządzeń wydanych przez Burmistrza w zakresie konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły bazuje na tym samym stanie faktyczny. Jego ocena wynikająca z prawomocnego wyroku musi zatem pozostać niezmienna w każdej sytuacji i w każdym postępowaniu.

Nie ma więc racji skarżący kasacyjnie twierdząc, że Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie utrwala błędną wykładnię § 6 ust. 2 rozporządzenia konkursowego, albowiem wykładnia ta wynika z prawomocnego orzeczenia sądu, który musiał być wzięty pod rozwagę w toku niniejszej sprawy. W zakresie zaś samej wykładni trzeba podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie miał obowiązku się do niej odnosić, albowiem skarżący kasacyjnie nie sformułował żadnego zarzutu w tym względzie, uznając toczący się spór za jałowy.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również drugi z powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów, odwołujący się do naruszenia art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. poprzez uznanie nieaktualnej podstawy prawnej zarządzenia nr [...] za istotne naruszenie prawa. Doceniając intencje skarżącego kasacyjnie zmierzające do podzielenia się motywami działania w zakresie sposobu zakończenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły, należy jednak zwrócić uwagę, że główną dyrektywą postępowania organu jednostki samorządu terytorialnego winno być kierowanie się zasadą praworządności. Stanowi ona bowiem jeden z najważniejszych filarów demokratycznego państwa prawnego, co odzwierciedla jej usytuowanie już w pierwszych postanowieniach Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a konkretnie w jej art. 7. Stanowi on zaś, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. I choć to nie wynika z treści tego przepisu, nie powinno budzić wątpliwości, że podstawą działania organów władzy publicznej winno być prawo obowiązujące.

Dlatego też zastosowanie jako podstawy wydanego zarządzenia przepisów u.s.o., które w dacie jego wydania utraciły już moc obowiązującą, było istotnym naruszeniem prawa. W żadnym razie nie może zmienić tego fakt, że przepisy u.s.o. oraz regulacje u.p.o., odnoszące się do zagadnienia powierzenia stanowiska dyrektora placówki oświatowej w razie niewyłonienia kandydata w drodze konkursu, były niemal tożsame. Takie założenie burzyłoby fundamenty praworządnego państwa, jako że w systemie prawnym, zwłaszcza opisującym ten sam wycinek rzeczywistości społecznej, z pewnością niejeden raz norma prawna określonej treści była powielana w kolejnych aktach prawnych. Jeśli nie byłoby różnicy w tym, który konkretny przepis, czy szerzej akt prawny, należy zastosować, to mielibyśmy do czynienia z chaosem prawnym. A przecież nie taki z pewnością był zamiar organu jednostki samorządu terytorialnego. Chcąc zatem – jak twierdzi – doprowadzić do prawidłowego i zgodnego z obowiązującym prawem zakończenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły, powinien on skoncentrować się na innych rozwiązaniach, aniżeli za wszelką cenę dążyć do powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły. Te rozwiązania wynikały zaś przede wszystkim z treści poruszanego już niejednokrotnie wyroku z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 217/15, i polegały na uznaniu prawidłowego wyniku postępowania konkursowego. Nie przeczyłoby to zasadzie nieretroaktywności prawa, która nie polega przecież na jego niestosowaniu względem okoliczności sprzed ich uchwalenia. O tym bowiem jakie prawo stosować decydują ogólnie przyjęte reguły kolizyjne (lex posteriori derogat legi priori), czy też przepisy intertemporalne. Ich uwzględnienie z pewności pozwoliłoby organowi jednostki samorządu terytorialnego na zakończenie sprawy konkursu z poszanowaniem zasady praworządności.

Reasumując należało zatem stwierdzić, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, gdyż żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był więc do oddalenia skargi kasacyjnej, o czym orzeczono w sentencji niniejszego wyroku na podstawie art. 184 u.p.p.s.a.