![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6480 658, Dostęp do informacji publicznej, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, oddalono skargę, II SAB/Kr 48/26 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-04-02, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
II SAB/Kr 48/26 - Wyrok WSA w Krakowie
|
|
|||
|
2026-02-06 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | |||
|
Jacek Bursa Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Darmoń |
|||
|
6480 658 |
|||
|
Dostęp do informacji publicznej | |||
|
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego | |||
|
oddalono skargę | |||
|
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198 art 13 , art 14 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art 149 par 1 pkt 1 , 12 , art 148 par 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Dyrektora Muzeum Narodowego w K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 grudnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej skargę oddala |
||||
|
Uzasadnienie
W dniu 29 grudnia 2025 r. M. G. zwrócił się drogą elektroniczną do Dyrektora Muzeum Narodowego w Krakowie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. Wskazał, że zgodnie z uzasadnieniem Zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie nadania statutu Muzeum Narodowemu w Krakowie, zbiory Biblioteki Książąt Czartoryskich zostały przekazane na własność Muzeum Narodowemu w Krakowie. Dodał, że niektóre punkty wniosku nawiązują do artykułu autorstwa J. N. pt. Ksiądz I. P. - kolekcjoner i "książkołap" w latach 1872-1888 ("Nasza Przeszłość", 1998, t. 89, s. 245-272); niektóre zaś nawiązują do remontu Biblioteki Książąt Czartoryskich. M. G. zwrócił się o udostępnienie: 1) Informacji o korespondencji ks. I. P. z lat 1878-1888 znajdującej się w zbiorach Biblioteki Książąt Czartoryskich. Ww. wniósł o podanie: a. Sygnatur, b. Numerów inwentarzowych, c. Liczb kart, d. Dat listów, e. Nazw jednostek, f. Nazw zespołów, g. Informacji, czy Muzeum posiada kopie cyfrowe tej korespondencji. Wnioskodawca wniósł o ich dostarczenie, o ile takie kopie istnieją, jeśli nie - o podanie ceny wykonania takich kopii. 2) Analogicznych informacji jak w ww. punkcie nr 1, ale dotyczących korespondencji J. Ł. z lat 1878-1905. 3) Analogicznych informacji jak w ww. punkcie nr 1, ale dotyczących korespondencji innych osób o nazwisku P. z lat 1878-1905. 4) Informacji o trzech listach ks. I. P. do J. Ł., cytowanych w artykule J. N.. Oto sygnatury podane przez autora: • BCzart rps Ew 2096 nr [...] (list nr [...] w ww. artykule) • BCzart rps Ew 2095 nr [...] (list nr [...] [...] artykule) • BCzart rps Ew 2107 nr [...] (list nr [...] w ww. artykule) Wnioskodawca zwrócił się o: a. potwierdzenie obecności tych listów w zbiorach Muzeum, b. podanie aktualnych sygnatur, c. udzielenie analogicznych informacji jak w ww. punkcie nr 1 i w podpunktach od "a" do "g". 5) Informacji o materiale oznaczonym przez autora ww. artykułu w przypisie nr 30 na s. 256 jako: "[...] Zgodnie z treścią ww. artykułu, powinien to być list L. B. do prof. M. S. (z 12 września 1888 roku). Wnioskodawca zwrócił się o: a. potwierdzenie obecności tego listu w zbiorach Muzeum, b. podanie aktualnych sygnatur, c. udzielenie analogicznych informacji jak www. punkcie nr 1 i w podpunktach od "a" do "g". 6) Informacji o autorze ww. artykułu, J. N., w szczególności: a. czy był pracownikiem Biblioteki Książąt Czartoryskich lub Muzeum Książąt Czartoryskich lub Muzeum Narodowego w Krakowie? b. jeśli tak, to: w jakich latach i na jakich stanowiskach? c. jakie pełnił funkcje związane z opracowaniem zbiorów instytucji wymienionych w punkcie 6a? 7) informacji dotyczących remontu Biblioteki Książąt Czartoryskich: a. wszystkich zarządzeń Dyrektora Muzeum Narodowego w Krakowie dotyczących: i. remontu Biblioteki Książąt Czartoryskich, ii. organizacji pracy Biblioteki w czasie remontu,' iii. zasad udostępniania zbiorów w okresie remontu. b. regulaminów udostępniania, które zostały zmienione w związku z remontem, wraz z datami ich obowiązywania. c. harmonogramu remontu, w szczególności: i. planowanych etapów, ii. przewidywanych terminów zakończenia poszczególnych prac, iii. przewidywanego terminu przywrócenia udostępniania zbiorów. d. dokumentów dotyczących zakresu remontu, w szczególności: i. opisów prac, ii. decyzji o dyslokacji zbiorów, iii. opisu dyslokacji zbiorów, iv. informacji o wykonawcach, v. informacji o źródłach finansowania, e) informacji o czytelniach i przestrzeniach Biblioteki nieobjętych remontem, w szczególności: i. czy są czynne, ii. czy mogą służyć jako czytelnie zastępcze, iii. czy istnieją alternatywne możliwości udostępniania zbiorów (np. w innych oddziałach Muzeum Narodowego w Krakowie), f) informacji o wykonywaniu kopii cyfrowych posiadanych zbiorów, w szczególności: i. czy istnieją skany jednostek, o które pytam, ii. czy możliwe jest wykonanie przez Państwa skanów na wniosek, iii. czy możliwe jest wykonanie kopii cyfrowych w czytelni zastępczej, samodzielnie przez czytelnika. Skarżący wniósł o udzielenie odpowiedzi i wszystkich informacji poprzez e-PUAP. Na uzasadnienie wniosku wnioskodawca podał, że od 2018 roku prowadzi badania dotyczące losów zaginionego obiektu powierzonego ks. I. P.. Swoją pracę planuje opublikować w 2026 roku. Z ww. artykułu J. N. wynika, że w zbiorach Muzeum mogą znajdować się materiały, które w istotny sposób dopełnią wiedzę wnioskodawcy, szczególnie w zakresie wystawienia na sprzedaż biblioteki ks. I. P.. Wnioskodawca podał, że zwrócił się do Muzeum drogą mailową i otrzymał informację, że z powodu remontu budynku Biblioteki Czartoryskich oraz dyslokacji zbiorów wszystkie kwerendy w tej kolekcji zostały zawieszone do odwołania. Taką odpowiedź, wnioskodawca zrozumiał jako odmowę udzielenia informacji publicznej w najbliższym czasie i nie wie kiedy może spodziewać się odpowiedzi na pytania. Wnioskodawca podniósł, że ani statut Muzeum Narodowego, ani ustawa o muzeach, ani ustawa o bibliotekach, nie przewidują możliwości zawieszenia - ani na czas określony, ani na czas nieokreślony - statutowych i ustawowych obowiązków Muzeum do udzielania informacji o zbiorach i do udostępniania zbiorów i wniósł o zorganizowanie możliwości alternatywnego udostępniania zbiorów na czas remontu. Jednocześnie wnioskodawca zwrócił się o potraktowanie uzasadnienia wniosku jako uzasadnienie przetworzenia informacji publicznej, o ile organ uzna, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną. W dniu 7 stycznia 2026 r. radca prawny poinformował autora wniosku (drogą e-mail), że wniosek nie może zostać rozpatrzony w terminie o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p, z uwagi na zakres żądanych informacji, konieczność zaangażowania wielu komórek organizacyjnych, w tym Działów Muzeum Narodowego i zgromadzenia żądanych informacji. W związku z powyższym poinformowano, że odpowiedź zostanie przygotowana najpóźniej do dnia 1 marca 2026 r. Jednocześnie zwrócono się o podanie danych wnioskodawcy. W dniu 26 stycznia 2026 r. M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Dyrektora Muzeum Narodowego w Krakowie w zakresie udostępnienia informacji na wniosek z dnia 29 grudnia 2025 r., zarzucając organowi naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust 2 u.d.i.p. poprzez przekroczenie terminu na udzielenie odpowiedzi na wniosek. Skarżący wniósł o: - zobowiązanie organu do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku z 29 grudnia 2025 r., - zweryfikowanie uprawnień r. pr. J. H. do formułowania pism w odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej, w imieniu organu, - zweryfikowanie czy mail z 7 stycznia 2026 roku należy uznać za skuteczne i zgodne z prawem doręczenie odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej podpisany elektronicznie i złożony przez ePUAP, - zasądzenie kosztów sądowych na rzecz skarżącego, - wymierzenie grzywny (pismo procesowe z dnia 22 marca 2026 r.). W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ nie podał powodów opóźnienia. Fraza "w związku z zakresem żądanych informacji i koniecznością zaangażowania wielu komórek organizacyjnych, w tym Działów Muzeum Narodowego i zgromadzenia żądanych informacji" nie wyjaśnia dlaczego udzielenie odpowiedzi nie było możliwe w ciągu 14 dni. Skoro organ zdecydował się przesunąć termin nie wskazując innego terminu niż termin graniczny, tj. najpóźniejszy możliwy termin dopuszczalny przez prawo, to uzasadnienie przesunięcia terminu jest tym bardziej potrzebne. Ponadto, organ nie wskazał dokładnego terminu, w którym zamierza udzielić odpowiedzi. Do dnia 26 stycznia 2026 roku skarżący nie uzyskał wnioskowanej informacji. Skarżący wskazał nadto, że punkt nr 7 wniosku dotyczy obecnie trwającego remontu w Bibliotece Książąt Czartoryskich, której zbiory przechowuje MNK. Remont ten jest więc sprawą publiczną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie wniósł o oddalenie skargi w całości. Zdaniem organu, w sprawie nie można mówić o bezczynności, bowiem organ przedłużył termin do udzielenia informacji publicznej w terminie. Przepis prawa nie wskazuje formy w jakiej termin ma zostać przedłużony. Również zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Organ podniósł, ze wniosek w zakresie punktów 1-5 może nie stanowić informacji publicznej, ponieważ dopiero weryfikacja treści tych dokumentów pozwoli na weryfikację czy jest to rzeczywiście informacja publiczna czy też raczej kwerenda. Na obecnym etapie organ skłania się ku temu, że żądana informacja stanowi kwerendę. Również pkt 6 wskazuje, że dotyczy on działania osób prywatnych. Powyższe może prowadzić do stwierdzenia, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną albo też nastąpi odmowa udzielenia informacji publicznej. Jedynie żądanie udostępnienie informacji wyrażone w pkt 7 stanowić może informację publiczną, ale ze względu na obszerność żądania, jak i ze względu na konieczność rozważenia czy przedmiotowe informacje nie są informacjami przetworzonymi, zasadnym było przedłużenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 i w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r. poz. 143, dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Według art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a. Prawo do informacji publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 ust.1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W zakres tego prawa wchodzi również dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ww. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Stanowi ona m.in., że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie (art. 1 ust. 1), a nadto określa podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4), jak też katalog informacji (otwarty) mieszczących się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji publicznej (art. 6). Rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga ustalenia następujących kwestii: czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku dotyczy informacji publicznej, czy żądana informacja publiczna znajduje się lub może się znajdować w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy jest to informacja prosta czy przetworzona, czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione, czy organ posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę. Jeśli przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja publiczna w rozumieniu ww. ustawy, a organ będący adresatem wniosku taką informację posiada, udostępnia ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast udostępnienie informacji publicznej jest niedopuszczalne z przyczyn określonych w ustawie, organ powinien odmówić udostępnienia informacji publicznej, co wymaga podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Wobec powyższego, o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Zauważyć również należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Z bezczynnością możemy mieć zatem do czynienia nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 10 sierpnia 2023 r., II SAB/Op 28/23). Zakres podmiotowy u.d.i.p. określa jej art. 4, zgodnie z którym zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności m.in. organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, a także podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, jeżeli posiadają taką informację. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie jest, co do zasady, podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. 2022 r. poz. 385) muzeum jest jednostką organizacyjną nienastawioną na osiąganie zysku, której celem jest gromadzenie i trwała ochrona dóbr naturalnego i kulturalnego dziedzictwa ludzkości o charakterze materialnym i niematerialnym, informowanie o wartościach i treściach gromadzonych zbiorów, upowszechnianie podstawowych wartości historii, nauki i kultury polskiej oraz światowej, kształtowanie wrażliwości poznawczej i estetycznej oraz umożliwianie korzystania ze zgromadzonych zbiorów. Według Statutu Muzeum Narodowego w Krakowie Muzeum jest państwową instytucją kultury wpisaną do rejestru instytucji kultury, do Państwowego Rejestru Muzeów oraz posiada osobowość prawną. Muzeum jest zarządzane przez dyrektora Muzeum, którego powołuje i odwołuje Minister w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. 2026 r. poz. 457). Dyrektor reprezentuje Muzeum na zewnątrz. Tak scharakteryzowany podmiot mieści się w kategorii podmiotów zobowiązanych określonych w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. jako "podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego". Co się tyczy zakresu przedmiotowego wniosku, to ugólniając można stwierdzić, że dotyczy on przedmiotu działalności Muzeum (posiadanych zbiorów), jak i kwestii organizacyjnych oraz remontu Biblioteki Książąt Czartoryskich. Nie przesądzając kwalifikacji poszczególnych pytań na tym etapie sprawy, należy stwierdzić, że obowiązkiem adresata wniosku było udzielenie na te pytania adekwatnej odpowiedzi, z uwzględnieniem art. 4 ust. 3 u.d.i.p., oceniając w pierwszej kolejności, czy konkretna żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a jeśli tak, to czy podlega udostępnieniu. Jak wskazano powyżej, udzielenie odpowiedzi powinno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w dniu 29 grudnia 2025 r. do Dyrektora Muzeum Narodowego w Krakowie, żądając odpowiedzi i przesłania informacji przez e-puap. Drogą mailową 7 stycznia 2026 r. organ poinformował skarżącego o przedłużeniu terminu udzielenia informacji do 1 marca 2026 r. W ocenie Sądu wiadomość ta nie stanowi końcowej odpowiedzi organu na złożony wniosek, w szczególności nie stanowi odmowy udostępnienia informacji publicznej, a jedynie zawiadomienie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Skuteczność tego zawiadomienia determinuje odpowiedź na pytanie, czy Dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie dopuścił się bezczynności, czy też skarga jest przedwczesna. W tym miejscu wskazać należy, że skarżący kwestionuje podjęte przez Muzeum czynności, w tym sposób poinformowania go o przedłużeniu terminu, przyczyny przedłużenia terminu, działanie radcy prawnego w imieniu organu. Odnosząc się do powyższych kwestii Sąd zwraca uwagę, że postępowanie wywołane wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej ma specyficzny hybrydowy charakter. Zasadniczo zmierza ono do udostępnienia informacji publicznej poprzez udzielenie informacji ustnej, okazanie dokumentu, wysłanie pisemnej informacji, dokumentu drogą pocztową, czy też drogą elektroniczną. W nauce prawa administracyjnego i w piśmiennictwie taki rodzaj działania określa się czynnością materialno-techniczną. Taki charakter mają również działania podmiotu zobowiązanego polegające np. na zawiadomieniu o braku żądanej informacji publicznej, o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępniania informacji publicznej, o udostępnieniu informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej, o braku możliwości niezwłocznego udostępnienia informacji publicznej, czy też na wezwaniu do podania adresu wnioskodawcy, czy wykazania, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W tym zakresie podstawy działania podmiotu zobowiązanego określają przepisy art. 10 i art. 12-15 u.d.i.p. Drugą fazę postępowania wywołanego wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej stanowi etap, w którym może dojść do wydania decyzji administracyjnej. Należy podkreślić, że wydanie decyzji w sprawach dostępu do informacji publicznej może nastąpić tylko w przypadku umorzenia postępowania (vide: art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) albo odmowy udostępnienia informacji publicznej. Podstawę do wydania decyzji administracyjnej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Przywołany art. 14 ust. 2 u.d.i.p. stanowi zaś, że do decyzji, o których mowa w ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. W tym przypadku wnioskodawca może, na podstawie art. 17 ust. 2 u.d.i.p. wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. Analiza przepisów proceduralnych zawartych w u.d.i.p. naprowadza na wniosek, zgodnie z którym w pierwszej fazie postępowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej co do zasady nie stosuje się przepisów k.p.a., w szczególności nie stosuje się przepisów dotyczących wniosku, pozostawienia wniosku bez rozpoznania, terminów załatwiania spraw, doręczeń itd. Co więcej, w przypadku podmiotów niebędących organami władzy publicznej z mocy art. 17 ust. 1 u.d.i.p. przepis art. 16 tej ustawy, a w ślad za tym, przepisy k.p.a., stosuje się odpowiednio. Odpowiednie stosowanie przepisów jest uzasadnione specyfiką podmiotu, którego wyrażona tam norma dotyczy, a więc podmiotów, które tylko funkcjonalnie w ramach procedury dostępu stają się organami administracji publicznej; zasadniczo natomiast powołane są do działalności innego rodzaju. Przenosząc powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy należało przyjąć, że podmiot zobowiązany skutecznie przedłużył termin udzielenia informacji na wniosek skarżącego z 29 grudnia 2025 r., kierując do niego zawiadomienie drogą mailową 7 stycznia 2026 r. Zdaniem Sądu, podmiot zobowiązany dopełnił niezbędnych czynności wymaganych do przedłużenia terminu na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., bowiem w terminie 14 dniowym od dnia złożenia wniosku poinformował wnioskodawcę o przedłużeniu terminu i powodach opóźnienia. W okolicznościach sprawy wystarczająca była argumentacja zawarta w mailu z 7 stycznia 2026 r., w którym powołano się na zakres żądanych informacji, konieczność zaangażowania wielu komórek organizacyjnych, w tym Działów Muzeum Narodowego i zgromadzenie żądanych informacji. W ocenie Sądu możliwość przedłużenia terminu na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wymaga jedynie podania powodu lub powodów nieudostępnienia informacji w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, nie wymagając ich wykazania. Powody te powinny być powiązane z treścią wniosku, np. z rodzajem żądanej informacji, jej zakresem, przedmiotem, formą. Zdaniem Sądu, uzasadnia przedłużenie terminu złożenie wniosku wielowątkowego, składającego się z kilku wniosków o udostępnienie informacji publicznej, także jeśli występują wątpliwości co do tego, czy żądana informacja stanowi informację publiczną lub co do tego czy żądana informacja publiczna podlega udostępnieniu. Należy przy tym uwzględniać fakt, że nie wszystkie podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej stanowią organy administracji publicznej posiadające rozbudowany aparat pomocniczy w postaci urzędów obsługujących te organy. Nierzadko odpowiedź na pytanie, czy określona informacja stanowi informację publiczną oraz czy podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. wymaga wnikliwej analizy przepisów prawa i orzecznictwa sądów odnoszących się do konkretnego zagadnienia. To zaś nie zawsze jest możliwe w krótkim terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., zwłaszcza dla podmiotów nie będących organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego z 29 grudnia 2025 roku obejmował 7 punktów, które za wyjątkiem dwóch, zawierały podpunkty oraz dotyczyły zarówno kwestii dotyczących zbiorów, jak i organizacji Muzeum. W takim stanie rzeczy, zdaniem Sądu, wystarczająco przedstawiono powody przedłużenia terminu udzielenia odpowiedzi. Nie ma przy tym istotnego znaczenia fakt, że organ wyznaczył termin udzielenia informacji publicznej na 1 marca 2026 r. podczas gdy maksymalny termin udzielenia informacji publicznej określony w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wynosi dwa miesiące. Przyjmując odpowiednio, że termin dwumiesięczny liczy się w tym przypadku, jak w art. 57 § 3 k.p.a., należało wyznaczyć termin w dniu 29 lutego. Skoro jednak takiego dnia w lutym 2026 roku nie ma ustawowy termin przypada na ostatni dzień tego miesiąca, czyli 28 lutego 2026 r. To uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, skoro skarga wniesiona została już 26 stycznia 2026 r., w którym maksymalny termin udostępnienia informacji publicznej, o którym stanowi art. 13 ust. 2 u.d.i.p., nie upłynął. Nie oznacza bezskuteczności czynności zawiadomienia o przedłużeniu terminu dokonanie jej przez radcę prawnego. Przepisy u.d.i.p. nie stały na przeszkodzie, by Dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie umocował (upoważnił) inną osobę (także radcę prawnego) do wykonywania czynności dotyczących wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej (z wyłączeniem wydania decyzji administracyjnej). U.d.i.p. nie wymaga też dokumentowania (wykazywania) umocowania w tym zakresie. Może ono wynikać np. z faktu zatrudnienia jakiejś osoby w danym podmiocie. Innymi słowy, może skutecznie udzielić informacji lub podjąć inną konieczną czynność materialno-techniczną (np. zawiadomić o przedłużeniu terminu) osoba działająca w imieniu podmiotu zobowiązanego, która nie jest podmiotem reprezentującym ten podmiot na zewnątrz w rozumieniu odpowiednich przepisów prawa. Nie jest również skuteczna argumentacja skarżącego kwestionująca wysłanie tego zawiadomienia drogą mailową, podczas gdy skarżący we wniosku zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej przez epuap. W tym zakresie Sąd wskazuje, że wcześniej przywołane przepisy u.d.i.p. nie precyzują sposobu komunikacji między wnioskodawcą a podmiotem zobowiązanym; nie precyzują nawet formy złożenia wniosku, nie nakazując na tym etapie stosowania przepisów k.p.a. Wprawdzie zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. podmiot zobowiązany jest związany sposobem i formą udostępnienia informacji publicznej, ale w okolicznościach sprawy miało znaczenie to, że kwestionowana czynność nie stanowiła jeszcze końcowej odpowiedzi organu, a jedynie zawiadomienie o powodach przedłużenia terminu, a adres mailowy podany został w piśmie przewodnim do wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Forma zawiadomienia nie uniemożliwiła przy tym zapoznania się skarżącemu z informacją o przedłużeniu terminu udzielenia informacji i jej powodach. Tym samym, w ocenie Sądu, skarga została wniesiona przedwcześnie, jako że nie doszło na dzień wniesienia skargi do uchybienia terminowi udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Organ wyznaczył wprawdzie przedłużony termin udzielenia odpowiedzi na wniosek z naruszeniem art. 13 ust. 2 u.d.i.p., ale w dacie wniesienia skargi nie upłynął jeszcze maksymalny termin, o którym mowa w przywołanym przepisie. Nie doszło tym samym do bezczynności Dyrektora Muzeum Narodowego w Krakowie. Tylko na marginesie Sąd wskazuje, że skarżący błędnie rozumie znaczenie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 w kontekście spraw z wniosku o dostępie do informacji publicznej. W uchwale tej NSA stwierdził, że: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." Rzeczywiście na podstawie tej uchwały ukształtowała się jednolita praktyka orzecznicza odrzucania skarg na bezczynność w przypadku, gdy przed wniesieniem skargi postępowanie administracyjne zostało zakończone decyzją administracyjną. W przypadku jednak, gdy dopiero po wniesieniu skargi ustała bezczynność (wydano akt lub dokonano czynność) istnieje podstawa do orzeczenia przez sąd o bezczynności, natomiast postępowanie umarza się w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności. Uchwała ta nie stanowi natomiast przekonującego argumentu do zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności w sytuacji, w której organ nie dopuścił się bezczynności, bowiem nie upłynął termin do dokonania czynności. Powtórzyć wypada w tym miejscu, że w niniejszej sprawie organ skutecznie zawiadomił 7 stycznia 2026 r. o przesunięciu terminu, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W dniu wniesienia skargi (26 stycznia 2026 r.) otwarty był więc termin do udzielenia informacji. W konsekwencji nie było podstaw do stwierdzenia bezczynności organu i zobowiązania go do wydania aktu lub dokonania czynności. Z tych przyczyn Sąd w wyroku oddalił skargę zgodnie z art. 151 p.p.s.a. |
||||