V SA/Wa 3594/15 - Wyrok

Data orzeczenia	2016-06-16	
Data wpływu	2015-09-01	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Beata Krajewska
Michał Sowiński /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Zawiślak	
Symbol z opisem	6539 Inne o symbolu podstawowym 653	
Hasła tematyczne	Finanse publiczne	
Sygn. powiązane	I GSK 1100/18	
Skarżony organ	Minister Pracy i Polityki Społecznej	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2011 nr 127 poz 721; art. 48a ust. 3 pkt 1; Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę	
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister Pracy“) z [...] lipca 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON") z [...] lutego 2015 r., znak: [...] odmawiającą T. sp. z o.o. w K. (dalej: "skarżąca", "strona") wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące maj-lipiec 2014 r.

Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżąca przekazała za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji do PFRON wniosek Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres maj-lipiec 2014r.

Decyzją z [...] lutego 2015 r. Prezes PFRON odmówił wypłaty dofinansowania. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie stwierdził, że analiza przesłanych przez stronę sprawozdań finansowych wykazała, że zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., nr 127, poz. 721 ze zm., dalej jako: "ustawa o rehabilitacji"), pomoc ze środków Funduszu (w formie dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych) nie może zostać stronie udzielona ze względu na jej trudną sytuację ekonomiczną. Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, że wartość niepokrytych strat przedsiębiorstwa stanowi ponad 50% kapitału zarejestrowanego (zakładowego, zapasowego, z aktualizacji wyceny, rezerwowego), w tym wysokość straty w ostatnim roku obrotowym (2013) przewyższa 25 % tego kapitału.

Prezes PFRON wskazał, że zgodnie z pkt 10 lit. a wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. U. UE. C z 2004r., Nr 244, str.2, dalej: Wytyczne wspólnotowe) spółkę należy uznać za zagrożoną, jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy.

Organ I instancji podkreślił, że analiza przesłanych przez stronę dokumentów finansowych wykazała, iż zarejestrowany kapitał spółki na dzień 31 grudnia 2013 r. składał się z kapitału podstawowego (50.000 zł) i zapasowego (1.153.949,73 zł) i wynosił 1 203 949,73 zł. Niepokryte straty spółki za rok 2013 wynosiły 1.635.848,97 zł, co oznacza utratę 135,87% kapitału zarejestrowanego. Natomiast straty w ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku za maj 2014 r. wynosiły 981.471,73 zł; co oznacza utratę 81,52% ww. kapitału, za czerwiec 2014 r. wynosiły 1.005.458,49 zł; co oznacza utratę 83,51% ww. kapitału, za lipiec 2014 r. wynosiły 1.094.418,65 zł; co oznacza utratę 90,90% ww. kapitału.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Pracy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniósł, iż pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Wynika to z treści art. 48a ust. 3 ustawy o rehabilitacji.

Z kolei kryteriów niezbędnych dla ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy szukać w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) – Dz. Urz.WE L 214 z 9 sierpnia 2008r., str. 3, dalej: "rozporządzenie nr 800/2008") oraz Wytycznych wspólnotowych.

Dalej podniesiono, że z załączonej do sprawy dokumentacji wynika, że skarżąca jest dużym przedsiębiorstwem. Wobec powyższego, przy ocenie jej sytuacji finansowej zastosowanie będzie miała definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w Wytycznych wspólnotowych.

Zgodnie z art. 10 Wytycznych wspólnotowych za zagrożone przedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo spełniające następujące warunki:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub

b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki - jeżeli ponad potowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub

c) bez względu na rodzaj spółki, jeżeli zgodnie z prawodawstwem krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.

Zauważył również, że zgodnie z pkt 11 Wytycznych wspólnotowych, nawet gdy nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w pkt 10, przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone, w szczególności gdy występują typowe oznaki takie jak rosnące straty, malejący obrót, zwiększanie się zapasów, nadwyżki produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto. W niektórych poważnych przypadkach, przedsiębiorstwo może już znajdować się w sytuacji niewypłacalności lub być przedmiotem zbiorowego postępowania upadłościowego prowadzonego zgodnie z prawem krajowym. W tej ostatniej sytuacji, niniejsze wytyczne stosuje się do każdej pomocy przyznanej w kontekście takiej procedury, która prowadzi do utrzymania przedsiębiorstwa na rynku. W każdym przypadku przedsiębiorstwo zagrożone kwalifikuje się do pomocy tylko wtedy, gdy ewidentnie nie może odzyskać płynności dzięki środkom własnym lub środkom uzyskanym od właścicieli/akcjonariuszy lub ze źródeł rynkowych. Minister Pracy podkreślił, że ww. przepis ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdyby okazałoby się, że nie wystąpiła którakolwiek przesłanka obligatoryjna z pkt 10 ww. Wytycznych wspólnotowych, która zobowiązuje organ administracji do uznania, iż przedsiębiorstwo jest przedsiębiorstwem zagrożonym w rozumieniu przepisów ww. Wytycznych. W przedmiotowej sprawie podstawą prawną zaskarżonej decyzji był pkt 10 lit. a, a nie pkt 11 Wytycznych wspólnotowych, gdyż w toku prowadzonego przez Fundusz postępowania okazało się, iż - wbrew twierdzeniu strony zawartemu w części B pkt 1 formularzy Inf-o-PP załączonym do wniosku Wn-D za miesiące od maja do lipca 2014 r. - strona spełniła przesłankę z pkt 10 lit. a ww. Wytycznych, tj. ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy.

Powołując się na złożone przez stronę dokumenty organ odwoławczy stwierdził, że w dniu składania wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące maj – lipiec 2014r. spółka była "przedsiębiorstwem zagrożonym" – zgodnie z definicją zawartą w pkt 10 lit. a Wytycznych. Jak ustalił Minister wartość zarejestrowanego kapitału spółki wynosiła 1.203.949,73 zł, wartość niepokrytych strat spółki (-) 1.635.848,97 zł (suma straty z lat ubiegłych wraz ze stratą za 2013r.), co stanowi o utracie 135,87 % kapitału spółki. Wartość straty odnotowanej w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku za maj 2014r. wyniosła łącznie 981.471,73 zł, za czerwiec 2014r. wyniosła 1.005.458,49 zł, za lipiec 2014r. wyniosła 1.094.418,65 zł, co stanowi o utracie w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosków za ww. miesiące odpowiednio 81,52 %, 83,51 % oraz 90,90 % kapitału spółki.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister zaznaczył, że nie uwzględnił on zaświadczeń z US i ZUS o niezaleganiu z płatnościami, gdyż potwierdzają one jedynie fakt nieposiadania zobowiązań wobec US i ZUS i nie mają wpływu na przyjęte rozstrzygnięcie.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 1 ust. 7 lit. a i c rozporządzenia nr 800/2008 oraz Wytycznych wspólnotowych poprzez błędne ich zastosowanie do przedsiębiorcy nie znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Podniosła również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) przez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i pominięcie znacznej jego części co miało wpływ na rozstrzygnięcie.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Skarżąca wskazała, że w spółce wystąpiły straty, które spowodowały obniżenie wartości kapitału, wskutek intensyfikacji działalności inwestycyjnej związanej z nowymi projektami i koniecznością wypłacenia odpraw. Organ w ocenie strony nie wziął pod uwagę rzeczywistego wpływu strat na funkcjonowanie spółki i jej dalszej działalności, a także faktu, że spółka znajdowała się w dobrej kondycji ekonomicznej i na bieżąco regulowała swoje zobowiązania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do treści art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą, znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.

Jak wynika z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji pomoc ze środków PFRON stanowiąca dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnianych przez nich osób niepełnosprawnych stanowi pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia nr 800/2008, a dofinansowanie to powinno być zgodne z postanowieniami tego rozporządzenia. Do uznania, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy więc stosować kryteria określone w tym rozporządzeniu.

Wypłacanie podmiotom gospodarczym dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych stanowi pomoc publiczną, która co do zasady jest niedozwolona. Niektóre rodzaje pomocy publicznej zostały jednak uznane za zgodne ze wspólnym rynkiem i jako takie dozwolone. Są to rodzaje pomocy do których zastosowanie mają regulacje ujęte w rozporządzeniu nr 800/2008. Kategorie dozwolonej pomocy publicznej zostały określone w art. 1 tego rozporządzenia.

W powołanym akcie zostały również określone sytuacje, w których nie ma on zastosowania, pomimo że dana kategoria pomocy została nim objęta. W przypadku zaistnienia takiej sytuacji pomoc, jako pomoc publiczna niezgodna ze wspólnym rynkiem nie może być udzielona.

Zgodnie z motywem 15 preambuły rozporządzenia nr 800/2008, pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych Wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz tych przedsiębiorstw należy zatem wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia. Z dokumentacji załączonej do sprawy i co nie jest sporne między stronami postępowania wynika, że spółka jest dużym przedsiębiorstwem, gdyż nie spełnia przesłanki z definicji zawartej w art. 2 ust. 1 załącznika I do ww. rozporządzenia nr 800/2008 tj. m.in. zatrudnia więcej niż 250 pracowników. Państwa członkowskie przyznając pomoc dla dużych przedsiębiorstw jako przedsiębiorstw zagrożonych stosują pełną definicję zawartą w Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw.

Powołane Wytyczne zawierają definicję przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji ekonomicznej i określają kryteria uznania przedsiębiorstwa za "przedsiębiorstwo zagrożone", stanowiąc w pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych, że przedsiębiorstwo spełnia ten warunek gdy ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy.

W ocenie Sądu organy obydwu instancji prawidłowo przyjęły, że w przypadku skarżącej wystąpiła ww. sytuacja, o której mowa w pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ w sposób wystarczający przeanalizował sytuację finansową spółki pod kątem wystąpienia utraty kapitału. Wskazał bowiem powołując się na dokumenty przedstawione przez stronę, że wartość zarejestrowanego kapitału spółki wynosiła 1.203.949,73 zł (suma kapitałów: podstawowego - 50 000 zł i zapasowego - 1 153 949,73 zł), wartość niepokrytych strat spółki wyniosła -1 635 848,97 zł (suma straty z lat ubiegłych oraz straty za 2013 r.), co stanowi o utracie 135,87% kapitału spółki. Wartość straty odnotowanej w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku za maj 2014 r. wyniosła łącznie 981 471,73 zł, za czerwiec 2014 r. wyniosła 1 005 458,49 zł, za lipiec 2014 r. wyniosła 1 094 418,65 zł, co stanowi o utracie w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosków za ww. miesiące odpowiednio 81,52%, 83,51% i 90,90% kapitału Spółki. Podkreślenia ponownie wymaga, że powyższe dane pochodzą od samej spółki, wynikają z jej sprawozdań i nie są w żaden sposób kwestionowane przez którąkolwiek ze stron.

Tym samym nie ulegało wątpliwości, że strona spełnia przesłankę określoną w pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych, a więc pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń za okres wskazany we wniosku nie może zostać udzielona.

W tym miejscu odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego zastosowania w sprawie art. 48 a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz przepisów rozporządzenia nr 800/2008 do przedsiębiorcy nie znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej wskazać należy, że spółka, co wynika z dokumentów przedstawionych przez stronę znajdowała na dzień złożenia wniosku w trudnej sytuacji ekonomicznej uniemożlwiającej wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres maj-lipiec 2014r.

Odnosząc się do argumentacji skarżącej dotyczącej nie wzięcia pod uwagę dalszej działalności spółki i jej rozwoju to trzeba zaznaczyć, że ocena sytuacji ekonomicznej podmiotu ubiegającego się o pomoc jest badana na dzień złożenia wniosku. Zatem wspominana przez skarżącą intensyfikacja działalności i perspektywy rozwoju spółki nie odnoszą się do spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U z 2007r. nr 59, poz. 404 ze zm.), który stanowi, że podmiot ubiegający się o pomoc (...) jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy. Zatem ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej po dniu złożenia wniosku nie ma znaczenia dla przyznania pomocy (por. wyrok WSA z 14 października 2011r. sygn. akt: V SA/Wa 1287/11; NSA w wyrokach z 28 listopada 2013r. II GSK 1044/12 , II GSK 1107/12 i II GSK 1170/12).

Poza tym podkreślić należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. Nr 53, poz. 312, ze zm., rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji z art. 37 ust. 6 ww. ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej) - wnioskodawca zobowiązany jest przedstawić podmiotowi udzielającemu pomocy informacje dotyczące swojej sytuacji ekonomicznej, w tym sprawozdania finansowe za okres 3 ostatnich lat obrotowych, sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości.

Zgodnie natomiast z art. 45 ust. 2 ustawy o rachunkowości sprawozdanie finansowe składa się z:

1) bilansu;

2) rachunku zysków i strat;

3) informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia (odnoszące się bezpośrednio do bilansu lub rachunku zysków i strat).

To właśnie te, a nie inne dokumenty stanowią podstawę rozpoznania wniosku o wypłatę dofinansowania. To na ich podstawie organ ocenia również, czy wnioskodawca nie jest "przedsiębiorstwem zagrożonym" m.in. w rozumieniu pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych. Tak też było w rozpoznawanej sprawie.

Odnosząc się do twierdzeń strony dotyczących nierozpatrzenia całości materiału dowodowego i pominięcia znacznej jego części, wskazać należy, iż stanowisko to nie znajduje uzasadnienia z tego względu, iż organy obydwu instancji zebrały i rozpatrzyły całość zgromadzonego w sprawie materiału, jak również wskazały, jakie znaczenie miały dla jej rozstrzygnięcia przedstawione przez stronę skarżącą dowody z dokumentów. Jeszcze raz podkreślić należy, że ocena zasadności przyznania pomocy następuje na podstawie danych wynikających z wniosku oraz informacji do niego załączonych, według danych (w tym danych o sytuacji ekonomicznej) z dnia jego złożenia. Skoro, bowiem, pomoc publiczna w formie dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wiąże się z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu, to prawo do tej pomocy jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc jest udzielana, jeżeli od tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę pomocy.

Bez znaczenia dla rozpoznania przedmiotowej sprawy są również powody dla której Spółka utraciła kapitał. To bowiem skarżąca podejmuje określone decyzje gospodarcze i za te decyzje bierze również odpowiedzialność. Nie może być bowiem zgody na takie działanie podmiotu, który podejmując określone decyzje gospodarcze (np. hipotetycznie kierując się optymalizacją podatkową) traci kapitał w sposób odpowiadający Wytycznym wspólnotowym dla przedsiębiorstwa zagrożonego i jednocześnie żąda dofinasowania stanowiącego pomoc publiczną, która może być udzielona w ściśle określonych przepisami wspólnotowymi warunkach. Skoro z akt sprawy wynika, że na dzień złożenia wniosku o wypłatę dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące maj-lipiec 2014 r. wobec skarżącej miały zastosowanie przesłanki przewidziane w pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych, to stronie w sposób prawidłowy odmówiono wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Podsumowując wskazać należy, że w realiach sprawy niniejszej pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące maj-lipiec 2014 r. nie mogła być udzielona, a zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.