Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Maria Werpachowska Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Andrzej Góraj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi T. L. na bezczynność Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 stycznia 2016 r. o udzielenie informacji publicznej 1. zobowiązuje Krajowy Sąd Dyscyplinarny Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą w W. do rozpatrzenia wniosku T. L. z dnia 4 stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą w W. na rzecz T. L. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem skargi T. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest bezczynność Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów RP z siedzibą w W. (zwanego dalej organem) polegająca na nieudzieleniu odpowiedzi na wniosek z dnia 4 stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej.

T. L. podniósł w skardze, że pismem z dnia 4 stycznia 2016 r. zwrócił się do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Architektów RP w W. o udzielenie informacji publicznej poprzez przesłanie skanów orzeczeń wydanych przez ten organ w latach 2011-2015 oraz wskazanie kiedy i gdzie planowane są obecnie posiedzenia organu. Pismem z dnia 18 stycznia 2016 r. organ wezwał wnioskodawcę do nadesłania podpisanego wniosku o udzielenie informacji publicznej. Zdaniem skarżącego żądanie to nie miało podstaw prawnych, wobec powyższego w dniu 29 stycznia 2016 r. złożył skargę na bezczynność, bowiem organ nie udzielił mu wnioskowanej informacji.

W odpowiedzi na skargę Krajowy Sąd Dyscyplinarny Izby Architektów RP

w W. wniósł o jej oddalenie wskazując, iż złożony przez T. L. wniosek nie został podpisany. Zdaniem organu wniosek w formie pisemnej bez podpisu autora nie może zostać prawidłowo rozpoznany, uniemożliwia bowiem ustalenie czy został złożony przez wskazaną na wniosku osobę, a także identyfikację niezbędną do ewentualnego wydania w sprawie stosownej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.); stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola sądu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Przedmiotem skargi w wyznaczonej sprawie jest bezczynność Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów RP z siedzibą w W. polegająca na nieudzieleniu informacji w trybie dostępu do informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 4 stycznia 2016 r. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, gdyż stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Uznając dopuszczalność skargi i skuteczność jej wniesienia należy zwrócić uwagę, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, gdyż zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058, dalej: u.d.i.p.), przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej (nie mają więc one zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie u.d.i.p., które mają charakter czynności materialno - technicznych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Zakres przedmiotowy informacji publicznej określa art. 6 ust. 1 ustawy, wymieniając rodzaje spraw, jakich może ona dotyczyć, niemniej jednak nie czyni tego w sposób wyczerpujący, o czym świadczy zwrot

"w szczególności". W doktrynie i orzecznictwie sądowym zasadniczo przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia "informacji publicznej", za którą uznaje się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich (teza wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2015 r. II SAB/Wa 744/15, LEX nr 1941028).

W demokratycznym państwie prawa coraz więcej spraw, będących sprawami publicznymi, jest rozstrzyganych poza strukturami aparatu państwowego lub samorządowego, a obowiązek podmiotów niebędących organami władzy publicznej do udostępnienia informacji i stosowania rozstrzygnięć przewidzianych w u.d.i.p. wynika ponadto z jej art. 17. Gdyby ustawa jako podmioty obowiązane do udzielania informacji wskazywała wyłącznie organy władzy publicznej, dostęp do informacji publicznej byłby w znacznym stopniu ograniczony (Kamińska I., Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. Ul, WK2016).

Jedną z form wykonywania władzy publicznej przez podmioty pozostające poza strukturą administracji publicznej jest sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organy samorządu zawodowego. Wydawane przez nie rozstrzygnięcia mają charakter dokumentów urzędowych, a przez to są one obowiązane do udzielania o nich informacji, jako spełniającej kryteria informacji publicznej. Jak wskazano chociażby w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 1 grudnia 2015 r. II SAB/Bk 70/17 (LEX nr 1941011), rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych nie odnoszą się do spraw organizacyjnych ani porządkowych, lecz do spraw publicznych, gdyż służą realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i ustawie, a w szczególności ochrony życia i zdrowia społeczeństwa. W wyroku WSA w Opolu z dnia 26 października 2015 r. II SAB/Op 56/15 (LEX nr 1932917) jako organ zobowiązany do udzielenia informacji obejmującej rozstrzygnięcia wydane w ramach prowadzonych postępowań dyscyplinarnych wskazano Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej.

W sprawie nie budzi zatem wątpliwości i nie jest przez strony kwestionowane, że Krajowy Sąd Dyscyplinarny Izby Architektów RP jest organem zobowiązanym do udzielania będącej w jego posiadaniu informacji publicznej oraz że taki charakter posiadały informacje wnioskowane przez skarżącego.

Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2).

W świetle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, oznacza niepodjęcie - w terminie wskazanym w art. 13 ustawy - stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1).

W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie wniosek T. L. o udzielenie informacji publicznej (oznaczony datą 4 stycznia 2016 r.) wpłynął do organu w dniu 8 stycznia 2016 r., obejmując żądanie przesłania skanów orzeczeń dyscyplinarnych za lata 2011-2015 oraz danych dotyczących planowanych posiedzeń Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Architektów RP. Informacja ta do dnia rozprawy nie została skarżącemu udzielona, tak więc należy przyjąć, iż organ pozostaje w bezczynności. W tym zakresie brak jest powodów do uznania argumentacji podnoszonej w kierowanej do wnioskodawcy korespondencji, której wyrazem było żądanie zawarte w piśmie z dnia 18 stycznia 2016 r. podpisania wniosku. Stosownie do art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek.

W u.d.i.p. brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, poza utrwaleniem go w formie pisemnej (możliwe jest zatem jego przesłanie także drogą elektroniczną, bez użycia podpisu elektronicznego). Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wystarczy, że poda swój adres oraz adres zamieszkania.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku WS A w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2014 r. II SAB/Gd 50/14 (LEX nr 1486035), zgodnie z którym pisemny wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 K.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów K.p.a. Wniosku nie trzeba uzasadniać, bowiem art. 2 ust. 2 u.d.i.p. zwalnia osobę wykonującą prawo do informacji publicznej z obowiązku wykazania interesu prawnego lub faktycznego (wyjątek dotyczy jedynie uzyskania informacji przetworzonej - art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). Minimalne wymogi odnośnie takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej (analogicznie wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2015 r. IV SAB/G1 157/14, LEX nr 1678784).

Skoro zatem 14-dniowy termin udostępnienia informacji obejmującej orzeczenia KSDIA RP minął bezskutecznie w dniu 22 stycznia 2016 r., to od dnia 23 stycznia 2016 r. organ pozostaje w bezczynności. Wystosowane do skarżącego pismo z dnia 18 stycznia 2016 r. z podanych względów tej bezczynności nie mogła zapobiec.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a, Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wobec faktu, iż organ nie udzielił wnioskowanej informacji publicznej, Sąd

w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 ppsa orzekł, jak w punkcie 1 wyroku.

W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała jednak charakteru rażącego, bowiem wynikała z błędnej interpretacji przepisów prawa i z błędnego przekonania, iż wniosek winien być przez stronę podpisany. Wobec powyższego Sąd orzekł w tym przedmiocie na podstawie art. 149 § 1a ppsa. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 i 205 ppsa.