Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku F.S. o wymierzenie Dyrektorowi Przedszkola [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia oddalić wniosek.

Wnioskiem z 10 listopada 2025 r. F.S. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Dyrektora Przedszkola [...] (dalej: "dyrektor", "organ") o udostępnienie informacji publicznej: adresu do doręczeń elektronicznych (e-Doręczeń) i adresu skrzynki ePUAP przedszkola, odnośnika do Biuletynu Informacji Publicznej przedszkola i protokołu z zebrania Rady Pedagogicznej przedszkola, podczas którego uchwalono statut przedszkola, a także opinii rady rodziców, w formie skanu lub elektronicznej kopii. Wniosek został wniesiony na adres [...].

Następnie, pismem z 8 grudnia 2025 r., nadanym na ww. adres, skarżący poinformował organ o upływie terminu do rozpoznania wniosku, a 10 grudnia 2025 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność organu w rozpoznaniu ww. wniosku za pośrednictwem platformy ePUAP.

W dniu 7 stycznia 2026 r. (data nadania przesyłki pocztowej) dyrektor przekazała do sądu wydruki ww. skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, w tym odpowiedzi na wniosek.

Wnioskiem z 9 stycznia 2026 r. skarżący wniósł o wymierzenie dyrektor grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność tego organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł też o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na swoją rzecz.

Skarżący podał, że 10 grudnia 2025 r. wniósł za pośrednictwem platformy ePUAP, skargę na bezczynność organu. Z pisma sądu wynikało, że skarga została przekazana 9 stycznia 2026 r. po upływie ustawowego terminu Zarzucił, że opóźnienie spowodowało nieuzasadnione przedłużenie wszczęcia i toku postępowania sądowoadministracyjnego, co uzasadnia wymierzenie grzywny organowi.

W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny. Wyjaśnił, że nieudzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie nastąpiło z przyczyn niezawinionych i miało charakter incydentalny. Skarga została wniesiona za pośrednictwem platformy ePUAP 10 grudnia 2025 r., jednak na skutek czasowych utrudnień związanych z prawidłowym działaniem skrzynki ePUAP i w wyniku przeoczenia pisma w związku z tym, że w czasie biegu terminu przypadały dni ustawowo wolne od pracy i okres świąteczny, organ nie odpowiedział na skargę w obowiązującym terminie. Organ po powzięciu informacji o wpływie skargi, niezwłocznie podjął czynności zmierzające do rozpoznania sprawy i udzielenia odpowiedzi, co świadczy o braku zamiaru pozostawania w bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi.

Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio (§ 1a).

Stosownie zaś do § 2 zd. pierwsze organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

Przepis ten statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, musi więc przekazać skargę sądowi z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy.

Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.

W myśl zaś art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Z art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że wyłączną materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się jednocześnie, że zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny nie obliguje sądu do wymierzenia organowi grzywny w razie spełnienia wskazanych w nim przesłanek, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia (por. postanowienia NSA z: 10.01.2014 r. I OZ 1230/13; 20.09.2018 r. I OZ 850/18; 20.01.2021 r. I OZ 1002/20; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 3 listopada 2009 r. sygn. II GPS 3/09 stwierdził, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości.

Podejmując rozstrzygnięcie w kwestii wymierzenia grzywny, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienie NSA z 19.11.2008 r. I OZ 850/08). Bez znaczenia dla oceny zasadności samego wymierzenia grzywny pozostaje natomiast fakt przesłania do sądu skargi po upływie wspomnianego terminu (por. postanowienie NSA z 21.05.2015 r. I OZ 426/15).

Jeżeli sąd dojdzie do przekonania, że niedopełnienie obowiązku przekazania w terminie dokumentów wskazanych w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest celowym działaniem organu, podjętym w zamiarze niedopuszczenia do szybkiego i sprawnego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, to wymierzenie organowi grzywny będzie zasadne w górnej granicy wymiaru.

Dopuszcza się również sytuacje, gdy sąd administracyjny odstępuje od wymierzenia grzywny (postanowienie NSA z 29.01.2013 r. II OZ 21/13, akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2015, s. 343-344, nb 5). Jak wyjaśnił NSA w postanowieniu z 11 stycznia 2024 r. III OZ 611/23, mimo że orzeczenie ww. grzywny jest fakultatywne i dopuszczalne jest w okolicznościach konkretnej sprawy odstąpienie od orzeczenia grzywny nawet w razie zaistnienia przesłanek do jej wymierzenia, to takie przypadki musi cechować pewnego rodzaju wyjątkowość (np. minimalne przekroczenie terminu; podmiot zobowiązany do przekazania skargi jest jedynie organem w znaczeniu funkcjonalnym, od którego nie można wymagać szczegółowej znajomości prawa; wnioskodawca nadużywa prawa).

W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że dyrektor przedszkola otrzymała skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej drogą elektroniczną 10 grudnia 2025 r. Skarga powinna więc zostać przekazana do sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w postaci elektronicznej, w terminie 15 dni, tj. najpóźniej do 29 grudnia 2025 r. (na zasadzie art. 83 § 2 p.p.s.a.).

Organ przekazał do sądu wydruk skargi, odpowiedź na skargę oraz akta sprawy dopiero 7 stycznia 2026 r. (data nadania przesyłki pocztowej – data wpływu 9 stycznia 2026 r.). Po wezwaniu sądu o nadesłanie skargi w formie elektronicznej (zarządzeniem z 9 stycznia 2026 r., doręczonym 13 stycznia 2026 r.), organ przekazał skargę z aktami we właściwej formie 15 stycznia 2026 r. Skarga została więc przekazana do sądu we właściwej formie z 17-dniowym opóźnieniem.

Nie ma w sprawie wątpliwości, że organ nie wypełnił należycie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. odnośnie do terminu przekazania skargi do sądu.

Oceniając zasadność wymierzenia grzywny, sąd wziął pod uwagę, że dyrektor bez uprzedniego wezwania sądu czy skarżącego nadała przesyłkę pocztową zawierającą wydruki skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, a także udzieliła odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej (kwestia prawidłowości rozpoznania wniosku pozostaje poza przedmiotem tej sprawy), a na wezwanie sądu niezwłocznie przesłał skargę i akta sprawy we właściwej formie.

Działania podjęte przez organ przekonują o prawdziwości wyjaśnienia dyrektor, że nieudzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie miało charakter incydentalny.

Z podjętych przez organ działań wynika też, że jego intencją z całą pewnością nie było celowe pozbawienie skarżącego prawa do sądu. Uzasadniają one przypuszczenie, że działania dyrektor wynikały raczej z niedostatecznej znajomości przepisów, które w normalnym toku funkcjonowania przedszkola nie znajdują zastosowania, niż celowego unikania przekazania skargi do sądu. Z danych tut. sądu wynika, że przedmiotowa skarga jest jedyną skargą, jaka dotychczas została wniesiona na działanie lub bezczynność tego organu. Należy mieć na uwadze, że dyrektor przedszkola nie jest organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, tj. organem znajdującym się w wyznaczonej normami ustrojowymi strukturze administracji publicznej, lecz jest organem w znaczeniu funkcjonalnym. Pracownicy przedszkola nie specjalizują się w interpretacji przepisów prawa, ale realizują programy wychowania przedszkolnego, zapewniają nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez organ prowadzący (zob. art. 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 z późn. zm.). W niniejszej sprawie nie można organowi przypisać lekceważenia obowiązków i celowego zaniechania, choć sygnalizowane przeoczenie podania jest działaniem nagannym i obciąża ten organ.

Z wyjaśnień organu przedstawionych w odpowiedzi na wniosek wynika, że nieprzekazanie skargi w terminie było efektem czasowych utrudnień w prawidłowym działaniu skrzynki ePUAP, za pośrednictwem której wniesiono skargę i przeoczeniem tego pisma procesowego w okresie świątecznym, który wypadał w czasie biegu terminu.

Sąd miał na uwadze, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej i takie zorganizowanie obsługi poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną. Ponadto, skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów. Ryzyko nieodebrania czy nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ a nie wnioskodawcę (por. postanowieni NSA z 18.11.2015 r. I OSK 2897/15). Kwestia utrudnień w działaniu skrzynki ePuap nie mogła być wiec oceniona jako usprawiedliwienie dla uchybienia terminu do przekazania skargi do sądu.

Przyznać jednocześnie należy, że w czasie biegu terminu do przekazania skargi 3 dni "robocze" były dniami ustawowo wolnymi od pracy (24, 25, 26 grudnia 2025 r.). Ponadto, z 9 dni okresu, którym upłynął od ostatniego dnia terminu przekazania skargi do sądu (29 grudnia 2025 r.) do 7 stycznia 2026 r. (data nadania przesyłki pocztowej zawierającej wydruki skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy) kolejne 2 dni "robocze" były ustawowo wolne od pracy (1 i 6 stycznia 2026 r.). Okoliczność ta pozwala przypuszczać, że ilość dni ustawowo wolnych od pracy w ww. okresach mogła realnie wpłynąć na długość opóźnienia w realizacji obowiązku przekazania do sądu skargi na bezczynność organu.

W sprawie istotne jest również, że skarżący złożył wniosek o wymierzenie grzywny już po przekazaniu skargi na bezczynność organu do sądu (choć w niewłaściwej formie), co pozwoliło sądowi na podjęcie czynności w celu jej rozpoznania.

Sąd w pełni podziela wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 października 2024 r. III OZ 351/24 stanowisko, że "nie można stwierdzić, aby wniosek skarżących o wymierzenie grzywny organowi nakierowany był na realizację konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, bowiem organ wykonał ciążące na nim ustawowe obowiązki bez przymuszania go do tego poprzez złożenie wniosku o wymierzenie grzywny. W niniejszej sprawie nałożenie grzywny na organ za historyczne opóźnienie w przekazaniu skargi, w sytuacji, w której organ dobrowolnie wykonał ciążące na nim obowiązki, wyjaśnił przyczynę przekroczenia ustawowego terminu i przekroczenie to nie było znaczne (choć też nie znikome, bo łącznie z wykonaniem wezwania sądowego wyniosło 20 dni), stanowiłoby nadmierną represję, przekraczającą stopień winy i nie spełniłoby już wobec organu swojej głównej dyscyplinującej funkcji".

W świetle opisanych faktów wymierzenie grzywny dyrektor przedszkola nie jest konieczne dla osiągnięcia skutków dyscyplinującego i prewencyjnego. Okoliczności związane z przekazaniem skargi wskazują bowiem, że jej nieterminowe przesłanie sądowi miało charakter incydentalny i było pozbawione premedytacji. Wątpliwym jest, aby organ dopuścił się takiego naruszenia w przyszłości. Niezasadne byłoby wymierzenie grzywny wyłącznie w celu represyjnym, w sytuacji gdy opóźnienie było kilkudniowe i nie było zamierzone, organ podjął działania w celu wypełnienia obowiązku przekazania skargi z aktami sprawy przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny, a także niezwłocznie realizował wezwanie sądu.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154

§ 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.