Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant Referent stażysta Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi P. C. na uchwałę Rady decyzyjnej Stowarzyszenia "Euro-Country" z siedzibą w Polskiej Cerekwi z dnia 3 lipca 2018 r., Nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu złożonego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 1) stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wyniki oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Stowarzyszenie "Euro-Country" z siedzibą w Polskiej Cerekwi, 2) zasądza od Stowarzyszenia "Euro-Country" z siedzibą w Polskiej Cerekwi na rzecz P. C. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Realizując strategię rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, Stowarzyszenie "Euro-Country" z siedzibą w Polskiej Cerekwi (dalej zwane też Stowarzyszeniem lub LGD) przeprowadziło nabór wniosków o udzielenie wsparcia na operacje dotyczące poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w zakresie tematycznym "Podejmowanie działalności gospodarczej/Przedsięwzięcie I. Podejmowanie i rozwijanie działalności gospodarczej mieszkańców obszaru; cel szczegółowy 1.1. Rozwinięta gospodarka wykorzystująca lokalne zasoby; cel ogólny 1. Wysoka jakość życia mieszkańców obszaru Euro-Country" (nabór nr [...]).

W ramach powyższego naboru, w dniu 28 lutego 2018 r. P. C. (zwany również wnioskodawcą lub skarżącym) złożył wniosek o przyznanie pomocy na realizację operacji pod nazwą: [...] P. C.", któremu nadano nr [...].

W dniu 10 kwietnia 2018 r. odbyło się posiedzenie Rady decyzyjnej Stowarzyszenia w sprawie wyboru wniosków złożonych w ramach m.in. naboru [...] r. Na posiedzeniu tym, w związku z wątpliwościami, jakie wzbudzały niektóre kryteria wyboru wniosków, ponownie przedyskutowano zasady interpretacji m.in. kryterium pn. "Wykorzystanie zasobów lokalnych". W tym zakresie przyjęto, że nie uznaje się za lokalne zasoby terenów/obiektów niezbędnych do prowadzenia danego rodzaju działalności czyli sztucznej eksploatacji terenów/obiektów. W ramach tego kryterium punkty otrzymują operacje wykorzystujące lokalne zasoby - kryterium to miało za zadanie zróżnicować sytuację wnioskodawców, którzy mogą opierać swoją operację, lub nie, na lokalnych zasobach (atutach, dobrach). Tak rozumiane wykorzystywanie lokalnych zasobów, aby spełniało swoją funkcję różnicującą sytuację wnioskodawców w naborze (czyli umożliwiające preferowanie pewnych operacji) nie może polegać na prostym eksploatowaniu lokalnych zasobów w rodzaju gleby, powietrza, wody, drogi itp., bo w ten sposób każdy projekt "wykorzystuje" zasoby.

Następnie pismem z dnia 16 kwietnia 2018 r., nr [...], Przewodniczący Rady decyzyjnej Stowarzyszenia, zawiadomił skarżącego, że przedmiotowa operacja została wybrana do dofinansowania, ale nie mieści się w limicie środków finansowych wskazanych w ogłoszeniu o naborze wniosków. W uzasadnieniu podano, że projekt został uznany za zgodny z zakresem tematycznym, wskazanym w ogłoszeniu o naborze - Lokalną Strategią Rozwoju (dalej w skrócie: LSR) oraz Lokalnymi kryteriami wyboru. W ramach dokonanej oceny operacji przyznano liczbę 5 punktów na 4 wymagane i umieszczono na liście rankingowej projektów wybranych do dofinasowania na miejscu 10. Uznano również, że wnioskowana kwota pomocy [...] zł jest uzasadniona. Do pisma załączono uchwałę Rady decyzyjnej Stowarzyszenia z dnia 10 kwietnia 2018 r., Nr [...], w sprawie oceny wniosków o dofinansowanie dotyczących operacji, które mają być realizowane w ramach LSR w latach 2016-2022, wydaną na podstawie art. 4 ust. 3 pkt 4 lit. a, b i ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2018 r. poz. 140), zwanej dalej ustawą o rozwoju lokalnym, oraz § 18 pkt 5 Statutu Stowarzyszenia. W uzasadnieniu tej uchwały odnośnie do kryterium "Wykorzystanie lokalnych zasobów w projekcie", za które przyznano 0 pkt, stwierdzono, że wnioskodawca deklaruje, iż zamierza korzystać z zasobów lokalnych w postaci terenów rekreacyjnych obszaru terenów rekreacyjnych obszaru LGD. W tym celu podpisał porozumienia o współpracy z lokalnymi rolnikami, którzy zobowiązali się udostępnić atrakcyjnie położone tereny swoich gospodarstw rolnych na postawienie przyczep kempingowych. Podpisał też porozumienia o współpracy z trzema sołectwami: [...] [...] i [...]. Nawiązał również współpracę z dwoma lokalnymi firmami transportowymi, które zobowiązały się świadczyć usługi transportowe kontenerów biurowych. Zdaniem Rady, to co opisuje wnioskodawca świadczy jedynie o eksploatowaniu zasobów, a nie o ich faktycznym wykorzystaniu. W ramach tego kryterium punkty otrzymują natomiast operacje wykorzystujące lokalne zasoby - kryterium to miało za zadanie zróżnicować sytuację wnioskodawców, którzy mogą opierać swoją operację, lub nie, na lokalnych zasobach (atutach, dobrach). Tak rozumiane wykorzystywanie lokalnych zasobów, aby spełniało swoją funkcję różnicującą sytuację wnioskodawców w naborze (czyli umożliwiające preferowanie pewnych operacji) nie może polegać na prostym eksploatowaniu lokalnych zasobów w rodzaju gleby, powietrza, wody, drogi itp., bo w ten sposób każdy projekt "wykorzystuje" zasoby.

Pismem z dnia 26 kwietnia 2018 r. (data wpływu do Stowarzyszenia) skarżący wniósł protest, w którym zakwestionował ocenę w zakresie kryterium "Wykorzystanie lokalnych zasobów w projekcie". Zdaniem skarżącego, czytelnie wykazał, jak zamierza wykorzystywać zasoby lokalne w projekcie, w tym zasoby przyrodnicze flory i fauny w [...] w [...]. W tym celu podpisał porozumienia o współpracy z lokalnymi rolnikami, którzy posiadają działki w dolinie Odry w [...] oraz z sołtysem wsi [...]. W przekonaniu wnioskodawcy, nie chodzi tu tylko o proste eksploatowanie lokalnych zasobów w rodzaju wody, gleby, powietrza i dróg, ale o udostępnianie atrakcyjnie turystycznych terenów, bogatych we florę i faunę, szczególnie w dolinie Odry i [...] w [...]. W ocenie skarżącego, właśnie dzięki tym walorom przyrody planowana działalność ma szansę powodzenia, ponieważ są to tereny atrakcyjne dla wędkarzy, turystów, czy też mieszkańców wsi, którzy chętnie będą wynajmować przyczepy kempingowe. Skarżący podniósł, że w ramach prowadzonej działalności może oferować potencjalnym klientom lokalne produkty, wytwarzane w gospodarstwach jego partnerów. Podkreślił, że w operacie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] w opracowaniu ekofizjograficznym z 2002 r. zawarto informację, iż dolina Odry wraz ze [...] niemal w całej swojej długości została zakwalifikowana do obszarów węzłowych i korytarzy ekologicznych o znaczeniu międzynarodowym w europejskim systemie ECONET. Jest to teren o dużym potencjale siedliskowym dla różnych gatunków zwierząt wraz z pasami nadrzecznych zadrzewień, bogaty w ekosystemy leśne oraz ekosystemy zadrzewieniowe. [...] Odry wyszczególnione jest również w wykazie stanowisk archeologicznych. W dolinie rzeki Odry jest też najbogatszy skład gatunkowy fauny, zatem skarżący niewątpliwie będzie wykorzystywał zasoby lokalne, co jest zgodne z definicją LGD. Wskazał, że dzięki podpisanym umowom będzie mógł oferować nocleg w przyczepach lub kontenerach podczas corocznych zawodów wędkarskich i cyklicznych "[...]", odbywających się w [...] i [...]. Powyższe przyczyni się również do promowania działalności skarżącego. Końcowo podniósł, że nie jest dla niego zrozumiała argumentacja organu, zgodnie z którą planowana działalność będzie polegała jedynie na eksploatacji zasobów, a nie ich faktycznym wykorzystywaniu. Stwierdził, że Rada w różny sposób oceniała te same aspekty wniosków. Dodał, że korzystał z pomocy biura LGD i uzyskał informacje, iż projekt spełnia obecnie kwestionowane kryterium.

W wyniku ponownej oceny operacji, Rada decyzyjna Stowarzyszenia podjęła w dniu 8 maja 2018 r. uchwałę o Nr [...], uznając zarzut protestu za niezasadny i wyjaśniając, że podtrzymuje swoją dotychczasową ocenę w zakresie kwestionowanego przez skarżącego kryterium. Uzasadniając swoje stanowisko, Rada ponowiła argumentację przedstawioną w poprzedniej uchwale, dodatkowo wskazując, że działki pod przyczepy kempingowe stanowią jedynie niezbędny teren w celu prowadzenia działalności opisywanej przez skarżącego. Poza tym mylne wydaje się wyobrażenie wnioskodawcy, że potencjalni klienci będą chcieli wynająć przyczepy jedynie po to, aby ustawić je na działkach wykorzystujących zasoby lokalne, a nie po to, aby udać się nimi na tereny bardziej atrakcyjne turystycznie. Wskazano nadto, że z treści wniosku jednoznacznie powinno wynikać, co wnioskodawca zamierza zrealizować w ramach operacji, a w gestii członków Rady decyzyjnej nie jest domyślanie się, co wnioskodawca chciał zawrzeć we wniosku. Dane w nim zawarte powinny cechować się rzetelnością, spójnością, gdyż tylko takie dane Rada jest w stanie ocenić.

Pismem z dnia 11 maja 2018 r., którego załącznik stanowiła ww. uchwała Rady decyzyjnej, Stowarzyszenie poinformowało skarżącego, że podtrzymuje dotychczasową ocenę operacji oraz przekazało protest do Zarządu Województwa Opolskiego (dalej zwanego również ZWO).

Pismem z dnia 13 czerwca 2018 r., nr [...], Zarząd Województwa Opolskiego poinformował skarżącego, że w związku z uchwałą tego organu z dnia 11 czerwca 2018 r., Nr [...], protest wnioskodawcy został uwzględniony i operację skierowano do ponownej oceny przez Stowarzyszenie. W uzasadnieniu ww. uchwały, podjętej na podstawie art. 22 ust. 5 i ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym oraz art. 58 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą wdrożeniową, ZWO wskazał na opis planowanej operacji przedstawiony przez skarżącego we wniosku w części B.III oraz argumentację Rady decyzyjnej Stowarzyszenia w zakresie spornego kryterium. Następnie stwierdził, przyznając rację skarżącemu, że dolina Odry i [...] to tereny bogate we florę i faunę, które zostały zakwalifikowane w europejskim systemie ECONET do obszarów węzłowych korytarzy ekologicznych, na których znajdują się liczne stanowiska archeologiczne. W ocenie organu, bezspornym jest, że walory przyrody są lokalnym zasobem zgodnie z opisem do zakwestionowanego kryterium, a co za tym idzie planowana działalność będzie je wykorzystywać. Zgodnie z opisem zawartym w zał. 5 do LSR spornego kryterium, poprzez wykorzystanie lokalnych zasobów w projekcie rozumie się operacje/projekty wykorzystujące lokalną historię, tradycję, kulturę, walory lokalnego środowiska, lokalną infrastrukturę turystyczną, lokalne produkty i usługi, w powiązaniu z analizą SWOT w LSR, co też - zdaniem ZWO - zostało przez skarżącego wykazane, a tym samym spełnione zostały warunki przyznania punktacji w ramach kryterium - Wykorzystanie lokalnych zasobów w projekcie.

W wyniku ponownej oceny operacji, Rada decyzyjna Stowarzyszenia w dniu 3 lipca 2018 r. podjęła, na podstawie art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym oraz § 9 ust. 3 Procedury przeprowadzania wyboru wniosków, uchwałę Nr [...], w której uznała za niezasadny zarzut wnioskodawcy w zakresie nieprawidłowej oceny kryterium "Wykorzystanie lokalnych zasobów w projekcie" i ponownie przyznała operacji 0 pkt za to kryterium. W związku z tym Rada podtrzymała dotychczasową ocenę operacji zawartą w poprzednich uchwałach.

Uzasadniając swoje stanowisko, Rada podała, że zastosowała przyjęte przez Stowarzyszenie i zatwierdzone przez ZWO procedury, kryteria oceny operacji i Regulamin Rady, które były dostępne na stronie internetowej organu dla wnioskodawców i wszystkich zainteresowanych osób przez cały okres naboru. Przypomniała Rada, że we wniosku o przyznanie pomocy skarżący wskazał, iż zamierza korzystać z zasobów lokalnych w postaci terenów rekreacyjnych obszaru LGD i że w tym celu podpisał porozumienia o współpracy z lokalnymi rolnikami, którzy zobowiązali się udostępnić atrakcyjnie położone tereny swoich gospodarstw rolnych na postawienie przyczepy kempingowej. Podpisał też porozumienia o współpracy z trzema sołectwami: [...], [...] i [...]. Nawiązał również współpracę z dwoma lokalnymi firmami transportowymi, które zobowiązały się świadczyć usługi transportowe kontenerów biurowych. To tylko część obszarów, na płaszczyźnie których chce wykorzystywać zasoby lokalne LGD. Obszar Euro-Country jest bogaty w zasoby przyrodnicze i ma ogromny potencjał przedsiębiorczy, który zamierza wykorzystać. Jest tu dużo zabytków i ciekawych miejsc do wypoczynku, a społeczeństwo jest zamożne. Wnioskodawca podał, że [...] Odry jest to miejsce bardzo oblegane od marca do października przez wędkarzy, którzy przyjeżdżają tu całymi rodzinami. Stąd zasadne będzie wypożyczanie im przyczepy kempingowej na weekendowy pobyt. Istnieje też możliwość wynajmu na dalsze podróże. W okolicy jest wiele ścieżek rowerowych, szczególnie atrakcyjne są lasy i drogi leśne. Kilkaset kilometrów dróg leśnych z mnóstwem atrakcji m.in.: wieże obserwacyjno-przeciwpożarowe, wiele uroczysk leśnych czy oznakowanych na trasach miejsc historycznych. Odnosząc się do tej argumentacji, Rada podniosła, że zgodnie ze spornym kryterium wnioskodawca ma wykazać na dzień złożenia wniosku, jakie zasoby i w jaki sposób będzie wykorzystywał. Natomiast skarżący opisuje we wniosku zasoby, ale jedynie w odniesieniu do działek, na których będą stały przyczepy. Z kolei nie mogły zostać uwzględnione podniesione dopiero w proteście dodatkowe argumenty, dokumenty i informacje. Ponadto członkowie Rady decyzyjnej ponownie nie przyznali punktu w tym kryterium ze względu na całkowicie odmienne podejście (od tego, które skarżący zastosował we wniosku o przyznanie pomocy) do lokalnego zasobu. Nie uznaje się bowiem za lokalne zasoby terenów/obiektów niezbędnych do prowadzenia danego rodzaju działalności, czyli sztucznej eksploatacji terenów/obiektów. Co więcej, nie może zostać uznane za wykorzystanie lokalnych zasobów takie rozwiązanie, które ma na celu dostosowanie operacji do warunków przyznania pomocy. Realizacja operacji na obszarze LSR stanowi wymóg konieczny uzyskania pomocy i dlatego sam fakt realizacji operacji na nieruchomości znajdującej się na tym obszarze nie świadczy o spełnieniu wspomnianego lokalnego kryterium wyboru. Rada podkreśliła, że wykorzystywanie lokalnych zasobów, aby spełniało swoją funkcję różnicującą sytuację wnioskodawców w naborze (czyli umożliwiające preferowanie pewnych operacji), nie może polegać na prostym eksploatowaniu lokalnych zasobów w rodzaju gleby, upraw, powietrza, wody, drogi itp., bo w ten sposób każdy projekt "wykorzystuje" zasoby. W ponownej ocenie członków Rady, działki pod przyczepy kempingowe stanowią jedynie teren niezbędny w celu prowadzenia działalności opisywanej przez beneficjenta. Wnioskodawca w żadnym z fragmentów wniosku o przyznanie pomocy nie napisał jednak, w jaki konkretny, rzeczywisty, faktyczny sposób będzie zasoby wykorzystywał. Podaje, że zasoby występują na terenie, z czym Rada decyzyjna się zgadza, lecz brakuje informacji o ich wykorzystaniu. Natomiast wskazane dopiero w proteście porozumienia o współpracy świadczą o udostępnieniu atrakcyjnie turystycznie położonych terenów, które polegałoby na możliwości postawienia przyczepy kempingowej. Powyższe, zdaniem Rady decyzyjnej, wskazuje na sztuczną eksploatację lokalnych zasobów w rodzaju gleby, upraw, powietrza, wody, drogi. Poza tym "lokalni przedsiębiorcy" nie zostali wymienieni jako zasób, zatem korzystanie z ich usług/terenu nie może być traktowane jako wykorzystanie lokalnego zasobu. W podsumowaniu Rada stwierdziła, że oceniana operacja nie zakłada wykorzystania zasobów lokalnych, ponieważ skarżący w istocie (na etapie składania wniosków w naborze) udowadniał jedynie fakt, że operacja - jak wszystkie projekty złożone w naborach przeprowadzanych przez LGD - będzie realizowana na obszarze objętym LSR.

Pismem z dnia 13 lipca 2018 r., którego załącznik stanowiła ww. uchwała Rady decyzyjnej, Stowarzyszenie zawiadomiło skarżącego, że podtrzymuje dotychczasową ocenę operacji zawartą w uchwałach z dnia 10 kwietnia i 8 maja 2018 r.

W skardze na uchwałę Rady decyzyjnej Stowarzyszenia z dnia 3 lipca 2018 r. P. C. zarzucił organowi naruszenie:

- zasad przejrzystości i rzetelności w procedurze wyboru projektów do dofinansowania, określonych w przepisie art. 37 ustawy wdrożeniowej poprzez przyjęcie nowej interpretacji kryterium "Wykorzystanie lokalnych zasobów" i "Wpływ projektu na ochronę środowiska naturalnego na terenie LGD" oraz podanie jej do wiadomości już po zakończeniu naboru projektów i w terminie, w którym komisja konkursowa mogła zapoznać się z treścią wniosków oraz w sposób uniemożliwiający skarżącemu ustosunkowanie się do jej treści;

- zasady równego traktowania wnioskodawców w procedurze wyboru projektów do dofinansowania, określonej w przepisie art. 37 i art. 45 ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez umożliwienie ustosunkowania się do kryterium "Wykorzystanie lokalnych zasobów" w zmienionej treści tylko wybranym wnioskodawcom (ustosunkowanie się polegało de facto na merytorycznym uzupełnieniu wniosku);

- przepisów art. 50 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 24 i art. 27 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, późn. zm.) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące wyłączeniem osoby oceniającej wnioski tylko z części postępowania obejmującej ocenę konkretnego wniosku, a nie z całości postępowania, a więc także w zakresie pozostałych wniosków. Działanie to naruszało ponadto zasadę bezstronności, określoną w przepisie art. 37 ustawy wdrożeniowej i skutkowało subiektywną oceną wniosków.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Radę decyzyjną Stowarzyszenia. Skarżący domagał się też zwrotu kosztów postępowania.

W motywach skargi podniósł, że już po złożeniu wniosków Rada decyzyjna Stowarzyszenia przyjęła nową - nieznaną dotychczas - interpretację kryteriów stosowanych w ramach postępowania dotyczącego dofinansowania. Potwierdza to protokół posiedzenia Rady z dnia 10 kwietnia 2018 r., które odbyło się po upływie terminu na złożenie wniosków. W punkcie 5 tego protokołu stwierdzono, że należy ponownie przedyskutować zasady interpretowania powyższych kryteriów, a jednym z nich było "Wykorzystywanie zasobów lokalnych", czyli kryterium, w którym nie przyznano skarżącemu punktów (kryterium objęte protestem). Natomiast drugie kryterium "Wpływ projektu na ochronę środowiska naturalnego na terenie LGD" zastąpiono nazwą i definicją "projekt zakłada działania związane z ochroną środowiska lub działania pro klimatyczne", w ramach którego skarżący nie otrzymał maksymalnej ilości punktów. Zdaniem wnioskodawcy, nie zrealizowano obowiązku wynikającego z zasady przejrzystości, polegającego na udzieleniu możliwej do uwzględnienia przez wnioskodawców powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Naruszono również zasadę rzetelności, wymagającą stanowienia jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów i zgodności postępowania z ustanowionymi w danym trybie regułami. W toku postępowania o udzielenie dofinansowania przyjęto bowiem nową interpretację reguł. Nastąpiło to w sposób sprzeczny z ustalonym wcześniej i podanym do wiadomości procesem zmiany kryteriów, określonym w Procedurze ustalania lub zmiany kryteriów wyboru operacji oraz kryteriów wyboru grantobiorców stosowanych w ramach wdrażania LSR przez Stowarzyszenie, zamieszczonym na stronie internetowej. Ponadto nastąpiło to w czasie, gdy podmiot udzielający dofinansowania mógł już zapoznać się z treścią poszczególnych wniosków. W opinii skarżącego, naruszono także zasadę równego traktowania wnioskodawców w procedurze wyboru projektów do dofinansowania, określoną w przepisie art. 37 ustawy wdrożeniowej. Uzasadnienie do uchwały potwierdza, że Rada uniemożliwiła skarżącemu doprecyzowanie ujętych we wniosku sposobów wykorzystania zasobów lokalnych, chociaż uznała je za zasadne i spełniające wymagane kryterium. Umożliwiła to natomiast - a w niektórych przypadkach nawet nakazała - innym wnioskodawcom, co potwierdza protokół z posiedzenia Rady z dnia 10 kwietnia 2018 r. Następnie skarżący wywodził, że w postępowaniu, w którym została podjęta zaskarżona uchwała wzięły udział osoby podlegające wyłączeniu od udziału w całości postępowania, a nie - jak błędnie przyjęła Rada - wyłączeniu od udziału tylko w części postępowania, tj. w zakresie rozpatrzenia wniosku dotyczącego osoby z nimi związanej. Sytuacja ta wystąpiła w trzech podanych przez skarżącego przypadkach, opisanych w protokole posiedzenia Rady z dnia 10 kwietnia 2018 r. Powyższe świadczy o naruszeniu zasady bezstronności.

W odpowiedzi na skargę Stowarzyszenie domagało się oddalenia skargi i wniosło o przeprowadzenie dowodów z dołączonych pism. W pierwszej kolejności przypomniało, na jakich zasadach powinna odbywać się ocena operacji wnioskodawców. W tym zakresie zwróciło uwagę na odrębność ustawy o rozwoju lokalnym od ustawy wdrożeniowej. Na tej podstawie wywodziło, że mechanizm i procedura wsparcia przewidziane w pierwszej z ustaw jedynie w pewnym zakresie "korzystają" z ustawy drugiej i nie obejmują wszystkich jej przepisów, w tym art. 37, art. 45 ust. 3, czy art. 50, stąd nie można mówić o ich naruszeniu. Dalej organ podniósł, że skarżący polemizuje z pierwszą oceną z dnia 10 kwietnia 2018 r., a nie z oceną stanowiącą przedmiot zaskarżenia. Ponadto protest skarżącego obejmował wyłącznie zarzut dotyczący naruszenia kryterium związanego z wykorzystaniem lokalnych zasobów i tylko to kryterium może być objęte skargą. Odnosząc się do zarzutu nieprzejrzystej i nierzetelnej oceny w zakresie tego kryterium oraz nierównego traktowania poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do złożenia uzupełnień lub wyjaśnień, Stowarzyszenie podkreśliło, że nie dokonało sugerowanej przez skarżącego zmiany przedmiotowego kryterium. Natomiast na posiedzeniu Rady w dniu 10 kwietnia 2018 r. przedyskutowano jedynie rozumienie spornego kryterium. Rada na wstępie posiedzenia jedynie zgodziła się z tym, że nie można uznać za "wykorzystanie" lokalnego zasobu, w rozumieniu kryterium, sytuacji, w której "korzystanie" przez wnioskodawcę sprowadza się np. do prostego wybudowania na danym terenie budynku lub skorzystania z wody w celu zasilenia instalacji wodnej danej inwestycji, wykorzystania promieni słonecznych padających na teren objęty LSR w celu zasilenia kolektorów, itp. Dalej Stowarzyszenie argumentowało, że oceny operacji dokonuje się na podstawie informacji, które wnioskodawca zamieścił we wniosku o przyznanie pomocy i jego załącznikach, oraz na podstawie wiedzy o obszarze objętym LSR, którą dysponują członkowie Rady. Ryzyko podania we wniosku o przyznanie pomocy informacji niezrozumiałych, zdawkowych lub ogólnych spoczywa na wnioskodawcach, co zresztą znalazło potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych. LGD nie jest natomiast zobligowana do prowadzenia postępowania na zasadach określonych w K.p.a. Procedura opisana w art. 21 ust. 1a ustawy o rozwoju lokalnym nie jest równoznaczna z koniecznością wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o dokumenty, pozwalające wykazać spełnianie poszczególnych kryteriów oceny operacji. W przedmiotowej sprawie nie zachodziła konieczność wezwania skarżącego do złożenia wyjaśnień, ponieważ w treści wniosku wskazał on zasób lokalny, jaki zamierza wykorzystać, opisał sposób tego wykorzystania, jednak po pierwsze, argumentacja ta dla Rady była zupełnie nieprzekonująca, po drugie, była ona "kompletna", w tym sensie, że na jej podstawie Rada poznała już "koncept" wykorzystania zasobów, jaki założył skarżący, a jedynie opis ten był nieprzekonujący i na tyle ogólny, że w zasadzie "gołosłowny". Brak wezwania skarżącego do przedłożenia dokumentów był nie tylko uzasadniony merytorycznie, ale znajdował także uzasadnienie w procedurach obowiązujących w ramach naboru. W tym zakresie Stowarzyszenie powołało się na wytyczne Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Stowarzyszenie zwróciło szczególną uwagę na to, że w treści pism wzywających do złożenia wyjaśnień wnioskodawcy byli wyraźnie przestrzegani przed tym, iż nie powinni dołączać nowych dokumentów lub przedstawiać nowych twierdzeń, a jedynie odnieść się do treści złożonego już wniosku. W świetle tak sformułowanego pisma zarzut o nierównym potraktowaniu skarżącego jest całkowicie chybiony. Na marginesie Stowarzyszenie zaprzeczyło, jakoby wzywani do składania wyjaśnień wnioskodawcy byli spokrewnieni z członkami Rady. Odnosząc się zaś do zarzutu związanego z brakiem wyłączenia członków Rady, Stowarzyszenie wskazało, że Rada nie jest zobligowana do stosowania art. 50 ustawy wdrożeniowej, a w związku z tym nie wiążą jej reguły wyłączeń z oceny określone w K.p.a. Natomiast na etapie ponownej oceny wyłączeniu powinny podlegać jedynie osoby, które były zaangażowane w przygotowanie projektu, a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła. Z kolei wśród przepisów K.p.a., które ustawa o rozwoju lokalnym nakazuje "odpowiednio" stosować przy rozpatrywaniu protestu i przy ponownej ocenie projektu, nie ma regulacji nakazujących członkom Rady wyłączyć się z oceny wszystkich wniosków, jeżeli wobec danej osoby zachodzą przesłanki braku bezstronności w ocenie tylko jednego projektu. Niemniej członkowie Rady mają możliwość wyłączyć się z oceny, gdy ich związek z danym wnioskodawcą może mieć wpływ na gorsze potraktowanie konkurentów.

W wykonaniu wezwania Sądu, Stowarzyszenie w piśmie z dnia 15 października 2018 r. dodatkowo wyjaśniło, że kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania 19 Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Wsparcie dla rozwoju lokalnego w ramach inicjatywy LEADER, Poddziałanie 19.2 Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, nie została wyczerpana.

Na rozprawie sądowej w dniu [...] 2018 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi i wywody w niej zawarte. Podkreślił, że całą wymaganą dokumentację złożył we wniosku, czego dowodem jest stanowisko Zarządu Województwa Opolskiego. Natomiast organ wniósł o oddalenie skargi i nie zgodził się z interpretacją pojęcia "wykorzystanie zasobów lokalnych", przedstawioną przez skarżącego. Oświadczył też, że gdyby argumentacja zawarta w proteście została przedstawiona we wniosku, to wówczas wniosek ten zostałby uwzględniony w zakresie spornego kryterium; operacja otrzymałby punkt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, która w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) jest dokonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne orzekają ponadto w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową, i stosują środki określone w tych przepisach, co wynika z art. 3 § 3 P.p.s.a.

Taką regulację szczególną stanowi przepis art. 61 ust. 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, zwanej nadal ustawą wdrożeniową, który znajduje odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie z mocy art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Odnotowania wymaga, że ustawa ta nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Wskazać również trzeba, że stosownie do art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że ocena projektu złożonego przez skarżącego przeprowadzona została w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem ponownej oceny operacji objętej wnioskiem o przyznanie pomocy nr [...] przez Radę decyzyjną Stowarzyszenia stanowią odpowiednie przepisy prawa powszechnie obowiązującego łącznie z postanowieniami systemu realizacji programu.

Stosownie do powyższego odnotować należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy wdrożeniowej, ustawy o rozwoju lokalnym oraz akty składające się na system realizacji programu operacyjnego, w tym m.in. Regulamin Rady decyzyjnej Stowarzyszenia, Procedurę przeprowadzania wyboru wniosków składanych przez podmioty inne niż LGD Stowarzyszenie Euro-Country oraz tzw. projektów własnych w drodze otwartego konkursu, jak również Lokalne kryteria wyboru operacji Stowarzyszenia.

W kwestii zakresu i kryteriów oceny sądowej wyjaśnić dodatkowo przyjdzie, że w myśl art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej, który ma odpowiednie zastosowanie w rozpoznawanej sprawie z mocy art. 22 ust. 3 ustawy o rozwoju lokalnym, podstawą wniesienia protestu mogą być zarzuty dotyczące kryteriów wyboru projektu, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza lub też zarzuty o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce. Są to dwie niezależne podstawy zaskarżenia, zatem organ rozpoznający protest nie może wyjść poza treść środka zaskarżenia, podobnie jak i sąd rozpoznający skargę na rozstrzygnięcie organu. Złożenie protestu uprawnia więc do kontroli oceny projektu w zakresie w nim wskazanym (por. wyroki NSA: z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 357/17 i z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt II GSK 2485/17, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępnie są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe ma bezpośrednie przełożenie na rozpoznanie skargi w niniejszej sprawie. Skarżący swój protest z dnia 26 kwietnia 2018 r. oparł bowiem wyłącznie na pierwszej z wymienionych przesłanek. Stwierdził wyraźnie, że nie zgadza się z oceną Stowarzyszenia w zakresie kryterium "Wykorzystanie lokalnych zasobów w projekcie" i wnosi protest w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku o przyznanie pomocy. Natomiast w skardze podniesione zostały także zarzuty odnośnie do kryterium "Wpływ projektu na ochronę środowiska naturalnego na terenie LGD" oraz zarzuty proceduralne dotyczące wyłączenia członków Rady. W tej sytuacji Sąd, żeby nie wykroczyć poza granice uprawnionego rozpoznania sprawy, nie będzie odnosić się do zarzutów nieobjętych protestem. Oznacza to również brak podstaw do badania legalności przyjętego przez LGD rozumienia zakwestionowanego dopiero w skardze kryterium, w świetle reguł określonych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Kontynuując rozważania wskazania nadto wymaga, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej projektu, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2249/13). Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W tym miejscu od razu należy podkreślić, że wbrew stanowisku Stowarzyszenia, zasady ujęte w tym przepisie miały zastosowanie w niniejszej sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie przyjmuje się, że ustawa o rozwoju lokalnym nie jest aktem wyczerpującym i kompletnym w celu prawidłowego przeprowadzenia konkursu w ramach danego naboru. Dlatego też na mocy art. 30a ustawy wdrożeniowej - art. 37 tej ustawy znajduje pełne zastosowanie w sprawach rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2017 r., sygn. akt II GSK 2454/17; wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1072/17).

Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania zgodnie z regułami określonymi w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej jest - w pierwszej kolejności - określenie w jednoznaczny i jasny sposób warunków oraz zasad postępowania w przedmiocie wyboru projektów. W szczególności kryteria wyboru powinny być precyzyjne i niewątpliwe, a pojęcia określające kryteria, w przypadku ich niejednoznaczności, należy zdefiniować tak, aby wyłączyć dowolność organu przy dokonywaniu oceny. Zasady wynikające z komentowanego art. 37 mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek oczywistego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Z kolei wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny. Chodzi więc o to, aby nie pozostawiano żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Powyższe ma tę konsekwencję, że służy gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny, a w konsekwencji wyboru projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności - gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów - niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (por. wskazany już wyżej wyrok NSA o sygn. akt II GSK 2454/17).

Składając protest w niniejszej sprawie, a następnie skargę do Sądu, skarżący podniósł zarzuty dotyczące kryterium wyboru projektu "Wykorzystanie lokalnych zasobów w projekcie" i dokonanej na podstawie tego kryterium wadliwej oceny organu wnioskowanej przez niego operacji. Zakwestionował brak przyznania punktów w zakresie ww. kryterium oraz zarzucił naruszenie zasad wynikających z art. 37 ustawy wdrożeniowej w związku z uznaniem, że skarżący nie spełnił spornego kryterium wyboru.

Analizując uzasadnienie oceny projektu pod kątem spełnienia tego kryterium, Sąd doszedł do przekonania, że Rada decyzyjna Stowarzyszenia naruszyła określone w art. 37 ustawy wdrożeniowej zasady przejrzystości oraz rzetelności wyboru projektów. Sąd podziela zarzuty strony skarżącej, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały uchybienia, które wpłynęły na ocenę wnioskowanej operacji i miały istotny wpływ na jej wynik.

W tym miejscu zaakcentować trzeba, że wybór operacji w tej sprawie dokonywany jest na podstawie i w granicach kryteriów wyboru, które zostały opracowane przez Stowarzyszenie (LGD) i udostępnione - co należy podkreślić - wraz z ogłoszeniem o naborze wniosków. Zgodnie z opisem spornego kryterium zawartym w Lp. 4 Lokalnych kryteriów wyboru, poprzez wykorzystanie lokalnych zasobów w projekcie rozumie się operacje/projekty wykorzystujące lokalną historię, tradycję, kulturę, walory lokalnego środowiska, lokalną infrastrukturę turystyczną, lokalne produkty i usługi, w powiązaniu z analizą SWOT w LSR. Operacja może natomiast otrzymać maksymalnie 1 pkt, gdy zakłada wykorzystanie lokalnych zasobów, zaś w przypadku, gdy operacja nie zakłada wykorzystania tych zasobów, otrzymuje 0 pkt. W kontrolowanej sprawie nie można jednak pominąć tak istotnej okoliczności jak to, że sposób rozumienia powyższego kryterium oraz nowe jego uzasadnienie (opis) zostały wypracowane dopiero na posiedzeniu Rady decyzyjnej Stowarzyszenia w dniu 10 kwietnia 2018 r. W odpowiedzi na skargę Stowarzyszenie umniejsza rangę ustaleń dokonanych na posiedzeniu, podczas gdy w rzeczywistości miały one determinujące znaczenie, zwłaszcza gdy zważyć, że zostały w całości przeniesione do uzasadnienia oceny projektu skarżącego i skutkowały brakiem przyznania punktu w ramach kwestionowanego kryterium. Poza tym niezapoznanie wnioskodawców ubiegających się o pomoc z przyjętą przez Radę interpretacją tego kryterium, przed złożeniem przez nich wniosków, niewątpliwie świadczy o naruszeniu zasady przejrzystości.

W realiach niniejszej sprawy nie sposób też nie zauważyć, że sami członkowie Rady mieli wątpliwości co do interpretacji spornego kryterium. Z pewnością świadczy to o naruszeniu zasady przejrzystości wobec ustanowienia niejasnych i niezrozumiałych kryteriów, trudnych do zastosowania nawet przez samych członków Rady decyzyjnej. Ten stan rzeczy nie powinien działać na niekorzyść wnioskodawcy. Na zasadzie art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej, nie może bowiem dojść do pogorszenia sytuacji wnioskodawcy projektu w przypadku obiektywnej niejasności co do treści kryterium, którego dotyczy projekt. Każda właściwa instytucja zobowiązana jest do przeprowadzenia wyboru projektów w sposób przejrzysty, a nieścisłości należy interpretować ścieśniająco. W rozpoznawanej sprawie uznać natomiast trzeba, że właściwy organ Stowarzyszenia w ramach oceny spornego kryterium przekroczył granice interpretacyjne kryterium "Wykorzystanie lokalnych zasobów w projekcie" przez wprowadzenie jego opisu i uzasadnienia, jakie zostały przyjęte na posiedzeniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. Dlatego Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia zasady przejrzystości i rzetelności, tj. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. W przekonaniu Sądu, wyjaśnienie wątpliwości w zakresie omawianego kryterium dopiero na posiedzeniu Rady należy również traktować jako naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Natomiast dostrzeżone przez Sąd naruszenie było tego rodzaju, że miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem brak przyznania punktów odnośnie do spornego kryterium poprzez subiektywną jego interpretację przez Radę ma bezpośrednie przełożenie na możliwość otrzymania dofinansowania.

Niezależnie od powyższego stwierdzić przyjdzie, że podana przez Radę ocena przedmiotowego kryterium jest nieprzekonująca i - co więcej - niezrozumiała nie tylko dla skarżącego, ale również dla Sądu. Przyjmując natomiast opis kryterium zawarty w dostępnym dla wnioskodawców dokumencie Lokalne kryteria wyboru operacji Stowarzyszenia, Sąd zgodził się ze stanowiskiem prezentowanym przez Zarząd Województwa, który w uchwale podjętej w sprawie rozpatrzenia protestu trafnie uznał, że projekt skarżącego spełniał warunki przyznania punktacji w ramach tego kryterium. Skarżący wykazał bowiem w złożonej dokumentacji, że planowana przez niego działalność gospodarcza będzie wykorzystywać lokalny zasób, czyli walory krajobrazowo-przyrodnicze, w tym tereny położone w dolinie Odry i [...], bogate we florę i faunę oraz stanowiska archeologiczne.

Reasumując, powtórzyć przyjdzie, że ocena operacji wnioskowanej przez skarżącego w ramach kryterium "Wykorzystanie lokalnych zasobów w projekcie" została przeprowadzona z naruszeniem prawa, tj. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Wskazane powyżej nieprawidłowości w zakresie oceny projektu były przy tym tego rodzaju, że miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wnioskowana przez skarżącego operacja nie uzyskała żadnego punktu w spornym kryterium, a to przez brak dokonania oceny projektu zgodnie z opisem kryterium zawartym w Lokalnych kryteriach wyboru. Przeprowadzenie natomiast rzetelnej, a nie dowolnej interpretacji tego kryterium, zdaniem Sądu, dawałaby możliwość otrzymania dofinansowania. Omawiane kryterium jest bowiem punktowane, co ma wpływ na pozycję, jaką operacja zajmie na liście rankingowej.

Mając na uwadze powyższe, wobec ustalenia, że kwota przeznaczona na dofinansowanie nie została wyczerpana, Sąd orzekł - na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej - jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, zawarte w punkcie 2 wyroku, podjęte zostało na zasadzie art. 200 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do dokonania ponownej oceny operacji skarżącego w zakresie spornego kryterium, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 37 ustawy wdrożeniowej.