Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Pietraś-Skobel po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Op 229/22 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 24 czerwca 2022 r., nr IN.I.7721.11.4.2022.AS w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu sprawy

ze skargi M.K. (dalej: "skarżący") na decyzję Wojewody Opolskiego z 24 czerwca 2022 r., nr IN.I.7721.11.4.2022.AS w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Strzeleckiego z 22 lutego 2022 r., nr 44/2022.

Zaskarżony wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych.

Decyzją z 22 lutego 2022 r., nr 44/2022 Starosta Strzelecki zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę, które obejmowało budowę stacji bazowej telefonii komórkowej P. Sp. z o.o. nr [...] składającej się ze stalowej wieży kratowej typu [...] o łącznej wysokości 49,95 m n.p.t., urządzeń sterujących wraz ze skrzynką rozdzielczą, kablowej linii zasilającej WLZ wraz z instalacją anten sektorowych i radioliniowych w S. przy ul. [...], na działce nr [...], obręb [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzję wydano na wniosek Spółki z dnia 13 grudnia 2021 r., do którego dołączono m.in. projekt budowlany, uzupełniony następnie o analizę dotyczącą przesłaniania sąsiednich budynków, z której wynika, iż w odległości 10 m od projektowanej wieży nie znajduje się żaden budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Dlatego uznano, że został spełniony warunek wynikający z § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065, z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie o warunkach technicznych". Następnie organ wyjaśnił, że strony postępowania ustalono w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, z późn. zm.), dalej: "p.b.", oraz wywodził, że dla ustalenia obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji konieczne jest zbadanie, w jakich miejscach występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu gęstości mocy promieniowania niejonizującego (10 W/m²) i czy będzie to miało negatywny wpływ na zabudowę istniejącą, bądź wprowadzało inne ograniczenia w zabudowie. W tym zakresie odwołał się do projektu budowlanego, w którym projektant określił obszar oddziaływania projektowanej inwestycji obejmujący wyłącznie działkę ewid. nr [...], gdzie zlokalizowano wieżę. Według organu na działce tej wystąpi wprawdzie przekroczenie dopuszczalnych norm promieniowania elektromagnetycznego niejonizującego, jednak będą to miejsca niedostępne dla ludzi.

Jednocześnie, mając na uwadze maksymalny zasięg występowania obszarów pól E-M o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448) organ stwierdził, że budowa planowanej wieży radiokomunikacyjnej nie wprowadzi ograniczeń w zabudowie działki nr [...] i że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Natomiast kierując się potencjalnym oddziaływaniem inwestycji na sąsiednie działki, uznał za strony niniejszego postępowania również właścicieli działek sąsiednich: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], obręb [...]. Za stronę postępowania organ uznał m.in. U.K.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.K. – następca prawny U.K., zarzucając:

1) naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1-3 oraz ust. 3 p.b.,

2) naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a." w zw. z art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania kompletnego materiału dowodowego, zaniechanie poddania go wnikliwej i wszechstronnej ocenie przy zastosowaniu zasad doświadczenia życiowego oraz zasad logiki oraz zaniechanie prawidłowego uzasadnienia decyzji.

W motywach odwołania podniesiono, że obowiązkiem organu jest ocena, czy prace budowlane polegające na budowie stacji bazowej mogą znacząco oddziaływać na środowisko czy też nie ma takiego zagrożenia i czy przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę wymagane jest uzyskanie przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Konieczne jest również ustalenie wzajemnego oddziaływania istniejących już w pobliżu baz telefonii komórkowych (istniejąca stacja bazowa telefonii komórkowej odległa jest w linii prostej od nieruchomości skarżącego o około 100-200 m), jak i projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej, co ma doprowadzić do określenia rozkładu pola elektromagnetycznego przekraczającego dopuszczalne wartości. Według skarżącego kwalifikacja przedsięwzięcia powinna uwzględnić sumaryczną analizę mocy promieniowania izotropowego dla wszystkich systemów nadawczych i anten znajdujących się na jednym poziomie i azymucie. Wskazano, że konieczne jest sumowanie parametrów przedsięwzięcia i jest to parametr istotny dla ustalenia zgodności przedmiotowej inwestycji z przepisami rozporządzenia. Skarżący zaznaczył, że dla dokonania prawidłowych ustaleń, czy inwestycja zawsze znacząco czy potencjalnie znacząco oddziałuje na środowisko, czy też nie zalicza się do żadnej z tych kategorii, niezbędne jest nie tylko określenie równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla poszczególnych anten, ale i rozważenie ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Wskazał, że choć inwestor miał realną możliwość umiejscowienia prawie 50-metrowego masztu w centralnej części nieruchomości, to inwestycja ulokowana jest na krawędzi granicy z budownictwem mieszkaniowym co dodatkowo zakłóca walor urbanistyczny nieruchomości sąsiednich.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda Opolski decyzją z 24 czerwca 2022 r., nr IN.I.7721.11.4.2022.AS, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wskazał, że obszar inwestycji, tj. działka nr [...], objęta jest obowiązującym aktualnie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Nr X/139/03 Rady Miejskiej w Strzelcach Opolskich z dnia 28 maja 2003 r. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego Nr 57, poz. 1120 z dnia 23 lipca 2003 r.), dalej. "mpzp". Wedle Wojewody z zapisów planu miejscowego, tj. w szczególności § 6 ww. uchwały, jednoznacznie wynika, że uchwałodawca nie wprowadził dla obszaru, na którym znajduje się działka (oznaczonego symbolem 4P/S) zakazu lokalizowania infrastruktury technicznej w postaci wież telefonii komórkowej, zaś wskazany w treści § 6 ust. 2 pkt 10 mpzp parametr maksymalnej wysokości 12 m odnosi się tylko do nowych i nadbudowywanych budynków. Oceniając przesłaną przez inwestora analizę przesłaniania, organ doszedł do przekonania, że inwestycja spełnia warunki wskazane w § 12 ust. 1 pkt 1 oraz § 13 ust. 3 rozporządzenia o warunkach technicznych. Ponadto organ odwoławczy wyraził stanowisko, że inwestycja nie narusza przepisów w zakresie ochrony przed polem elektromagnetycznym, a także dostrzegł, że dołączona do projektu architektoniczno-budowlanego analiza rozkładu pól elektromagnetycznych wokół stacji bazowej została opracowana przez projektanta posiadającego specjalistyczne uprawnienia do projektowania w branży telekomunikacyjnej. Wyjaśnił również, że w związku z tym, iż przedmiotowa inwestycja nie została zaprojektowana na terenie objętym ochroną Natura 2000 oraz wskutek ustalenia, że nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W skardze na decyzję Wojewody Opolskiego M.K. zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 35 ust. 1 pkt 1-3 oraz ust. 3 p.b.,

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie oraz brak odpowiednich ustaleń, a w konsekwencji niedokładnie wyjaśnienie stanu faktycznego w aspektach przepisów powołanych wyżej.

W związku z tymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi powielił argumentację odwołania, wskazując na obowiązki organu wynikające z art. 35 prawa budowlanego.

Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 28 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Op 229/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Strzeleckiego z 22 lutego 2022 r., nr 44/2022.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że uznana przez organy obu instancji za stronę U.K. zmarła 30 marca 2021 r., a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania przez organ pierwszej instancji, tj. przed 1 lutym 2022 r. Pomimo tego organy obu instancji kierowały do U.K. wszelką korespondencję, w tym podjęły próbę doręczenia zmarłej wydanych w toku postępowania administracyjnego rozstrzygnięć. W sprawie nie występowali natomiast jako strony postępowania następcy prawni U.K., co oznacza, że zostali oni pozbawieni możliwości czynnego udziału w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, stacji bazowej telefonii komórkowej oddziałującej potencjalnie na nieruchomości, do których zmarła posiadała tytuł własności (współwłasności). W ocenie Sądu pierwszej instancji organy pomijając w tym postępowaniu następców prawnych zmarłej, naruszyły niewątpliwie prawa procesowe tych podmiotów, zagwarantowane w art. 10 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie następcy prawni U.K. zostali pozbawieni czynnego udziału w toku całego postępowania administracyjnego. Ponadto nie zostały im doręczone decyzje wydane przez organy w dwóch instancjach.

W przekonaniu Sądu wykazane powyżej naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., który obliguje sąd do uchylenia decyzji w każdym wypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji, natomiast sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić akt, jeśli stwierdzi wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wznowienia postępowania zawartych w art. 145 § 1 k.p.a.

Jednocześnie Sąd zaznaczył, że nie podziela odmiennej linii orzeczniczej w zakresie możliwości zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. p.p.s.a., wedle której sąd z urzędu nie ma podstaw do dokonywania oceny odnoszącej się do tego, czy dany podmiot został pominięty w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Sądu dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie ma znaczenia, iż zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony.

Podsumowując wskazano, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, które to naruszenie skutkować musiało wyeliminowaniem tych aktów z obrotu prawnego. Z kolei konsekwencją stwierdzenia powyższego uchybienia było odstąpienie przez Sąd od merytorycznego rozpoznania zarzutów zawartych w skardze.

W skardze kasacyjnej P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka", "skarżąca kasacyjnie") zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając

I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz organu I instancji i niezasadne zaliczenie przez Sąd do obszaru oddziaływania inwestycji działek sąsiednich do działki o numerze ewidencyjnym [...], tj. działek o numerze ewidencyjnym [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], w konsekwencji czego błędne uznanie, że właścicielom lub użytkownikom wieczystym tych działek, w tym następcom prawnym U.K., przysługiwał przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę;

2. art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej, co polegało na zastosowaniu normy art. 145 § 1 pkt 1 b p.p.s.a., a co za tym idzie uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz organu I instancji, w sytuacji braku wyjaśnienia przez Sąd w uzasadnieniu wyroku przyczyn dlaczego zdaniem Sądu pierwszej instancji, następcom prawnym U.K. przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy wynika, że obszar pola elektromagnetycznego o wartości gęstości mocy przekraczającej 10 W/m2 nie wykracza poza działkę [...] obr. [...] w S., na której zrealizowana jest przedmiotowa inwestycja i nie będzie zlokalizowany nad działkami sąsiednimi, tj. nad działkami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], w tym nad działką należącą do następców prawnych U.K., nawet potencjalnie przy dokonaniu zmian przez inwestora mocy nadawczej anteny, zmiany azymutu anteny czy też zmiany kąta jej pochylenia;

3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez ich błędną wykładnię i/lub niewłaściwe zastosowanie poprzez niezasadne uznanie, że następcy prawni U.K. zostali pozbawieni czynnego udziału w obronie własnego interesu w toku postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę, a w konsekwencji wadliwe uchylenie decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podczas gdy wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić tylko na żądanie strony pominiętej, tj. następców prawnych U.K.;

II. na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa materialnego:

4. art. 28 ust. 2 p.b. w związku z art. 3 pkt 20 p.b. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i/lub niewłaściwe zastosowanie poprzez niezasadne zaliczenie przez Sąd do obszaru oddziaływania inwestycji działek sąsiednich do działki o numerze ewidencyjnym [...], a w konsekwencji wadliwie przyjęcie, iż właścicielom lub użytkownikom wieczystym działek o numerze ewidencyjnym [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], w tym następcom prawnym U.K., przysługiwał przymiot strony w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy nie posiadali oni interesu prawnego w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę wynikającego z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448), zwane dalej "Rozporządzeniem", a co za tym idzie uchylenie przez Sąd decyzji organu odwoławczego oraz organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, że brak jest oddziaływania inwestycji na nieruchomość następców prawnych U.K., a więc Sąd błędnie ocenił krąg stron postępowania, a co za tym idzie wadliwie przyjął, że w sprawie osoby te zostały pozbawione czynnego udziału w obronie własnego interesu, co z kolei - w ocenie Sądu - skutkowało koniecznością uchylenia decyzji administracyjnych obu instancji. Podkreślono, że strefa obejmująca pole elektromagnetyczne o gęstości mocy powyżej 10 W/m2 zawiera się w całości w obrębie działki inwestycyjnej nr [...], a tym samym nie występuje nad działkami sąsiednimi, w tym bardziej nad działką należącą do spadkobierców U.K.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.

Wyjaśniając podstawy uwzględnienia wniesionej skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że kontroli Sądu pierwszej instancji poddana była decyzja Wojewody Opolskiego z 24 czerwca 2022 r., nr IN.I.7721.11.4.2022.AS utrzymująca w mocy decyzję Starosty Strzeleckiego z 22 lutego 2022 r., nr 44/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.

Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Strzeleckiego uznając, że rozstrzygnięcia te naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wydanie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., albowiem nie ustalono następstwa prawnego po zmarłej U.K., a więc zaistniała przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wobec naruszenia art. 10 k.p.a. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że nie podziela stanowiska w zakresie możliwości zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu nie ma podstaw do dokonywania oceny odnoszącej się do tego, czy dany podmiot został pominięty w postępowaniu administracyjnym.

W odniesieniu do powyższego należy wskazać, że w myśl art. 145 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub postanowienia (§ 1), gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (pkt 1 lit. b), innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c).

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Natomiast w myśl art. 147 zdanie drugie k.p.a., wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., następuje tylko na żądanie strony. Oznacza to, że w przeciwieństwie do reguły ogólnej określonej w treści art. 147 zdanie pierwsze k.p.a., wznowienie postępowania z tej przyczyny nie następuje z urzędu. Taka zasada dysponowania przez samą stronę swoimi uprawnieniami obowiązuje także w postępowaniu sądowym na tle stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

Wobec powyższego na naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może powołać się tylko podmiot, który twierdzi, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, a sąd administracyjny nie może takiego uchybienia uwzględnić z urzędu.

Powyższe stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ugruntowało się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 911/05; z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 665/07; z dnia 22 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1109/07; z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08; z dnia 26 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 832/08, z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08, z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 796/09, z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1886/10 dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skoro w postępowaniu administracyjnym wznowienie postępowania, i co za tym idzie, ewentualne uchylenie ostatecznej decyzji w przypadku naruszenia prawa określonego w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zawsze zależy od woli podmiotu, którego naruszenie dotyczy, to tak samo powinno być w postępowaniu przed sądem administracyjnym, które – tak jak postępowanie w sprawie wznowienia postępowania – służy kontroli prawidłowości decyzji administracyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08).

Błędne jest zatem stanowisko Sądu pierwszej instancji jakoby treść art. 147 k.p.a. pozostawała bez wpływu na możliwość wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z urzędu.

Uwzględniając skargę tylko z tego powodu, że w postępowaniu administracyjnym nie brali udziału następcy prawni uczestniczki – U.K. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 147 k.p.a. Dokonanie niewłaściwej wykładni ww. przepisów, sprzecznej z powołanym powyżej, ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego czyni zatem zasadnym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a.

Jednocześnie odnosząc się do kwestii stwierdzonego przez Sąd pierwszej instancji naruszenia art. 10 k.p.a. wskazać należy, że organy administracji publicznej powinny – w miarę dostępnych możliwości – podejmować starania mające na celu zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Oznacza to, że w przypadku powzięcia informacji o następcach prawnych po zmarłych, których udział w postępowaniu byłby pożądany, należy dane takich osób pozyskać i osoby te włączyć do kręgu stron postępowania. W niniejszej sprawie uczestniczka postępowania – U.K. – zmarła jeszcze przed wszczęciem postępowania przez organ pierwszej instancji. Wobec braku wiedzy o powyższym wszelka korespondencja kierowana była do ww. Dorosły domownik, który każdorazowo poświadczał odbiór korespondencji nie poinformował organu, że adresatka nie żyje. Nie było zatem podstaw aby kwestionować prawidłowości dokonywanych w sprawie doręczeń, w tym m.in. zawiadomienia o wszczęciu postępowania, czy decyzji organów obu instancji. Trudno zatem czynić organowi zarzut, że nie ustalił następców prawnych U.K. skoro nie było jakichkolwiek wątpliwości odnośnie udziału ww. w postępowaniu. Kierując się "potencjalnością oddziaływania inwestycji", m.in. na działki nr [...], [...] oraz [...] organ – na podstawie informacji z rejestru gruntów – ustalił, że U.K. jest współwłaścicielką ww. nieruchomości i wobec powyższego uznał, że jest ona stroną postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skoro – jak to wynika z treści przepisu 28 ust. 2 p.b. – interes prawny w takim postępowaniu mają inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się o obszarze oddziaływania obiektu, to obowiązkiem organów jest tylko i wyłącznie ustalenie w odpowiednich urządzeniach ewidencyjnych (księgach wieczystych, rejestrze gruntów) tych właścicieli (wyrok NSA z 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 861/09, z 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2077/12). W niniejszej sprawie organ wywiązał się z obowiązku ustalenia stron postępowania, a jego działanie nie stanowiło naruszenia zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

Wobec powyższego błędne było stanowisko Sądu pierwszej instancji zarówno odnośnie naruszenia art. 10 k.p.a. jak i możliwości wydania orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. z uwagi na przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Na skutek nieprawidłowej wykładni ww. przepisów Sąd nie rozpoznał skargi merytorycznie, a zatem zasadne są również zarzuty naruszenia art. 28 ust. 2 p.b. w związku z art. 3 pkt 20 p.b. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Ponownie rozpoznając spraw Sąd pierwszej instancji uwzględni poglądy prawne i uwagi zawarte w niniejszym wyroku.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania.