Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi K. P. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Policji oraz związku schorzeń ze służbą 1. oddala skargę w zakresie dotyczącym zdolności do służby, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.

K. P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - skład orzekający w K. z [...] maja 2020 r. (nr [...] ) orzekające o jej trwałej niezdolności do służby w Policji oraz o braku związku stanu zdrowia ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.

Z okoliczności faktycznych sprawy ustalonych i przyjętych przez organy za podstawę rozstrzygnięcia, wynika, że Komendant Miejski Policji w C. w dniu [...] czerwca 2019 r. skierował K. P. - pełniącą służbę na stanowisku referenta Wydziału [...] Komisariatu Policji [...] KMP w C., do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w K., celem ustalenia jej stanu zdrowa oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Policji.

[...] Rejonowa Komisja Lekarska w orzeczeniu z [...] lutego 2020 r. (nr [...]) rozpoznała u K. P. m. in. zespół zależności alkoholowej z objawami [...]oraz uzależnienie od [...] i powołując się na § 93 pkt 3 i pkt 4 (r. 5) załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2018 r. poz. 2035) stwierdziła, że skarżąca nie jest zdolna do służby w Policji (kategoria C). Komisja rozpoznała ponadto u K. P. schorzenia współistniejące, w tym m. in. zaburzenia depresyjno-lękowe uwarunkowane sytuacyjnie, które zakwalifikowała jako zaburzenia psychiczne upośledzające zdolności adaptacyjne, o których mowa w § 95 p. 1 r. 5 załącznika do rozporządzenia (kategoria B). Komisja uznała że skarżąca jest zdolna do pracy, przyznała jej III grupę inwalidzką (na okres 2 lat) i stwierdziła, że inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, ponieważ stwierdzone schorzenia nie spełniają wymogów rozporządzenia MSWiA z 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1046).

K. P. złożyła odwołanie od tego orzeczenia (w całości). W uzasadnieniu odwołania podała, że w 2017 r., po przeniesieniu z pracy "typowo biurowej" do wydziału [...], zaczęła spożywać alkohol i brać leki uspokajajcie i nasenne. Jej stan psychiczny ciągle się pogarszał. Od maja 2017 r. leczy się z powodu zaburzeń lękowo-depresyjnych. Jej zdaniem, komisja lekarska nieprawidłowo przyjęła, że stwierdzone u niej zaburzenia depresyjno-lękowe nie mają związku ze służbą. K. P. dodała, że nadużywanie leków i alkoholu jest skutkiem schorzeń depresyjnych, a więc pozostaje w związku ze służbą w Policji, zgodnie z przepisami rozporządzenia MSWiA z 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej. W związku z tym wniosła o ponowne poddanie badaniom, również w formie obserwacji szpitalnej na okoliczność ustalenia związku jej stanu zdrowia ze służbą.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, Centrala Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - skład orzekający w K., zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] maja 2020 r. na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020r. poz. 398) utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji.

Centralna Komisja Lekarska w uzasadnieniu orzeczenia stwierdziła, że stwierdzone u skarżącej przez organ I instancji choroby i ułomności znajdują potwierdzenie w badaniach lekarskich, w tym w protokole badania. Z dokumentacji lekarskiej wynika, że K. P. była leczona psychiatrycznie od 2017 r. z powodu ZZA i uzależnienia od [...] w trybie ambulatoryjnym, ponadto kilkakrotnie była hospitalizowana na oddziałach psychiatrycznych i wypisywana z nich z rozpoznaniem: zaburzenia lękowo-depresyjne mieszane, uzależnienie od [...], zaburzenia poznawcze oraz nastroju w przebiegu uzależnienia od alkoholu oraz alkoholowy zespół abstynencyjny. Te dokumenty są wystarczające do wydania rozstrzygnięcia, bez konieczności ponownego badania skarżącej. Organ dodał, że z dokumentacji medycznej wynika, że jej stan zdrowia (zaburzenia depresyjno-lękowe) nie mają związku z warunkami służby.

K. P. w skardze z 30 czerwca 2020 r. zarzuciła, że organy orzecznicze nie przeprowadziły dokładnych badań dotyczących przyczyn jej zaburzeń depresyjno-lękowych oraz zespołu zależności alkoholowej i ich związku ze służbą i wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w K.

Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga K. P. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z [...] maja 2020 r. w zakresie obejmującym ustalenie kategorii zdolności do służby nie jest zasadna. W pozostałym zakresie, skarga podlegała odrzuceniu.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że komisja lekarska w zaskarżonym orzeczeniu zawarła dwa rozstrzygnięcia. Po pierwsze orzekła w sprawie zaliczenia skarżącej do określonej kategorii zdolności do służby, tj. o jej niezdolności do służby. To orzeczenie komisji lekarskiej jest wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby lub o zwolnieniu z tej służby. Od takiego orzeczenia służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby.

W zaskarżonym orzeczeniu Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wypowiedziała się również (orzekła) w przedmiocie związku stanu zdrowia skarżącej (stwierdzonych chorób i ułomności) ze służbą dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, ustalenia stopnia inwalidztwa, stosując przepisy rozporządzenia MSWiA z 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej, wydanego na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 730). To orzeczenie ma wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, stanowi przesłankę ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, OSNAPiUS z 2000 r., nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 , wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z tego względu, skarga K. P. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z [...] maja 2020 r. w zakresie dotyczącym zaliczenia do III grupy inwalidztwa, braku związku schorzeń ze służbą (szczególnymi właściwościami lub warunkami służby) podlega odrzuceniu.

Dokonując natomiast kontroli zaskarżonego orzeczenia w zakresie ustalenia kategorii zdolności do służby w Policji, Sąd stwierdził, że odpowiada ono prawu.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia kategorii zdolności do służby w Policji sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego zaliczenie badanego do jednej z kategorii zdolności do służby, w szczególności do zbadania, czy organ rozstrzygając o zaliczeniu do kategorii zdolności do służby miał do tego odpowiednie podstawy faktyczne i prawne, a więc np. czy badanie stanu zdrowia zostało przeprowadzone prawidłowo, znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej. Sąd administracyjny nie dokonuje natomiast oceny stanu zdrowia badanego we własnym zakresie.

Zdaniem Sądu, komisje lekarskie obu instancji ([...]Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w K. oraz Centralna Komisja Lekarska - skład orzekający w K.) prawidłowo przeprowadziły postępowanie orzecznicze w tej sprawie, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a stwierdzone rozpoznanie prawidłowo zakwalifikowały pod wskazane schorzenia (ułomności).

Zaskarżone orzeczenie we wskazanym zakresie zostało wydane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 398). Z akt sprawy wynika, że komisja lekarska przeprowadziła badanie lekarskie skarżącej, z którego to badania, zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej ustawy sporządziła protokół, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby. W oparciu o dokumentację medyczną zgromadzoną w sprawie i własne badanie komisji lekarskiej, dokonano oceny stanu zdrowia skarżącej. Skład rejonowej komisji lekarskiej był zgodny z wymogami zawartymi w art. 40 ust. 1 ustawy (dwuosobowy). Centralna Komisja Lekarska wydała orzeczenie w składzie trzyosobowym, stosownie do art. 45 ust. 1 ustawy, przy czym jej członkami byli lekarze posiadający specjalizacje wymienione w art. 20 powołanej ustawy, niepodlegający wyłączeniu od udziału w postępowaniu na podstawie art. 40 ust. 2 powołanej ustawy. Wydane orzeczenia zostały podpisane przez wszystkich członków komisji.

Sąd zauważa, że skarżąca wnosząc odwołanie od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej (w całości) a następnie zaskarżając do Sądu (również w całości) ostateczną decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w istocie nie postawiła żadnych zarzutów odnośnie tej decyzji w części podlegającej kontroli sądu administracyjnego. Skarżąca zdaje się nie kwestionować, że cierpi na choroby (ułomności) wymienione w zaskarżonym orzeczeniu, co więcej znalazły one potwierdzenie w przedłożonej przez badaną w tym postępowaniu dokumentacji medycznej. Wynika z niej, że skarżąca regularnie spożywa alkohol w związku z nasilonym napięciem i wykazuje zaburzenia psychiczne oraz zaburzenia zachowania spowodowane spożyciem alkoholu (zespół uzależnienia), zaburzenia depresyjne i lękowe.

W ocenie Sądu, w świetle jednoznacznych wyników badań skarżącej, prowadzących do ustalenia występowania u niego zespołu uzależnienia alkoholowego oraz uzależnienia od [...], Centralna Komisja Lekarska miała dostateczne podstawy do wydania orzeczenia o uznaniu jej za trwale niezdolną do służby w Policji, na podstawie § 93 pkt 3 i pkt 4 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa. Zdaniem Sądu organ miał podstawy stwierdzić, że skarżąca jest uzależniona od alkoholu w rozumieniu wyjaśnień do § 93 pkt 3 wykazu chorób i ułomności (uzależnienie od alkoholu należy rozumieć jako następstwo długotrwałego szkodliwego spożywania alkoholu, w wyniku którego picie alkoholu uzyskuje priorytet nad zachowania, które kiedyś dla osoby pijącej były ważne). Organ zasadnie uznał również, że stwierdzone choroby (ułomności) nie pozwalają skarżącej na pełnienie służby w Policji, co prowadzi do wniosku, że jest trwale niezdolna do służby (art. 6 ust. 2 pkt 5 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych).

Jak już powiedziano, Sąd nie dokonuje oceny stanu zdrowia badanego we własnym zakresie, a jedynie to, czy stwierdzone rozpoznanie choroby (ułomności) znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej.

Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie o którym mowa w pkt 2 zostało wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego, albowiem skarżąca ich poniesienia nie wykazała, nadto w tej sprawie nie miała obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. d ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 10 grudnia 2020 r. wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0V1D-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). W myśl tego przepisu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.