Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.H. i W.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 1426/25 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi W.H. i W.H. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 września 2025 r., nr WINB-WOA.7721.278.2025.ZS w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 18 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 1426/25, odmówił skarżącym przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi W.H.1 i W.H.2 na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 września 2025 r., nr WINB-WOA.7721.278.2025.ZS w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.

Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z 24 października 2025 r. W.H.1 i W.H.2 wnieśli do Sądu skargę na wyżej powołaną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 13 listopada 2025 r. wezwano skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie ich numerów PESEL. Jednocześnie wezwano skarżących do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Dla dokonania powyższych czynności wyznaczono siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi.

Przesyłka zawierająca wezwanie została im doręczona 28 listopada 2025 r., a zatem termin do uzupełnienia braku upłynął 5 grudnia 2025 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu wpis od skargi nie został uiszczony.

Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2026 r. skarga została odrzucona ze względu na brak uzupełnienia w terminie jej braków fiskalnych. Orzeczenie zostało doręczone skarżącym 26 stycznia 2026 r.

Pismem z 30 stycznia 2026 r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. Wraz z wnioskiem skarżący przedłożyli dowód uiszczenia kwoty 500 zł. Uzasadniając przedmiotowy wniosek skarżący wskazali, że o uchybieniu terminu dowiedzieli się z postanowienia o odrzuceniu skargi doręczonego im 26 stycznia 2026 r. Jednocześnie wyjaśnili, że przyczyną uchybienia terminu do uzupełniania braków formalnych było przeoczenie, iż w jednej kopercie znalazły się dwa wezwania do uiszczenia wpisu sądowego do dwóch różnych spraw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd wyjaśnił, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, to sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, albowiem przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna uchybienia terminowi istniała przez cały czas, aż do momentu jej ustania.

Sąd stwierdził, że skarżący zachowali wymogi formalne do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wniosek został złożony w ustawowym siedmiodniowym terminie liczonym od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu tj. od 26 stycznia 2026 r., w którym to dniu skarżącym zostało doręczone postanowienie o odrzuceniu skargi. Ponadto, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący dokonali także czynności, której terminowi uchybiono, tj. uzupełnili braki fiskalne skargi. Jednakże w odniesieniu do powołanych we wniosku okoliczności, nie można było uznać, że po stronie wnioskodawców wystąpiła przesłanka braku winy. Przeoczenie wezwań do uiszczenia wpisu sądowego nie uprawdopodobnia bowiem braku winy w uchybieniu terminu.

Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli W.H.1 i W.H.2, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości.

Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a., wnosząc o jego zmianę przez przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że skarżący korzystali w postępowaniu przed Sądem I instancji z pomocy prawnej, ufając w profesjonalizm tej osoby i odpowiednie prowadzenie ich interesów oraz nie przypuszczali, że popełni ona omyłkę i doprowadzi do uchybienia terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast stosownie do art. 88 p.p.s.a., spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że Sąd w pierwszej kolejności bada, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji sprostał powyższemu.

Kwestią kluczową w niniejszej sprawie jest prawidłowość bądź nieprawidłowość oceny dokonanej przez Sąd I instancji, z której wynika, że skarżący nie uprawdopodobnili, iż nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie nastąpiło bez ich winy.

O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18.08.2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6.10.1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679).

Z przedstawionych we wniosku oraz zażaleniu okoliczności nie wynika by skarżący skutecznie uprawdopodobnili brak winy w uchybieniu terminowi. Skarżący nie wykazali, aby w postępowaniu przed Sądem I instancji korzystali z pomocy zawodowego pełnomocnika. Wszystkie pisma wnoszone w postępowaniu, do czasu wniesienia zażalenia na postanowienie podlegające obecnie rozpoznaniu przez Naczelny Sąd, były wnoszone przez stronę w imieniu własnym i opatrzone osobistymi podpisami.

Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że ewentualny pełnomocnik występuje w imieniu strony i ze skutkiem dla niej. Oznacza to, że skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę (postanowienie NSA z 6.09.2004 r., FZ 142/04, niepubl.).

Trzeba też wyjaśnić, że doręczenie w jednej przesyłce obu wezwań w żadnej mierze nie usprawiedliwia niedbałości i braku staranności skarżących, którzy tego nie zauważyli. Zasadnie Sąd Wojewódzki stwierdził, że już z samego potwierdzenia odbioru wynika, że w jednej kopercie znajduje się więcej dokumentów. Zasadnym więc jest stanowisko, że przy zachowaniu minimum staranności można było się zorientować, że w jednej kopercie zostały doręczone po dwa wezwania w każdej ze spraw i od momentu doręczenia należało liczyć termin do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Wypada podkreślić, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest zasadne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Stąd nie mogła również odnieść skutku powoływana okoliczność niedopatrzenia, gdyż okoliczności tej, tożsamej do nieuwagi lub zaniedbania, nie można z kolei utożsamiać z brakiem winy.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.