drukuj    zapisz    Powrót do listy

6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii, Ochrona środowiska, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę, III OSK 634/23 - Wyrok NSA z 2026-02-17, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III OSK 634/23 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2026-02-17 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Piotr Korzeniowski
Symbol z opisem
6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Wr 238/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-09-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1219 art. 3 pkt 7, art. 185 ust. 1, ust. 2, ust. 2a
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Dz.U. 2020 poz 283 art. 44
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000 art. 31
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (sprawozdawca) Protokolant: asystent sędziego Marita Sukiennik-Sikora po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 238/21 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia S. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 25 lutego 2021 r. nr SKO/OS-414/66/2020 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, 3. oddala wniosek uczestnika "E." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 września 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 238/21 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia S. z siedzibą w G. (dalej: strona skarżąca lub Stowarzyszenie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy (dalej: SKO lub organ) z dnia 5 lutego 2021 r. nr SKO/OS-414/66/2020 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, 1) uchylił zaskarżoną decyzję oraz 2) zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Na wstępie Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 23 czerwca 2020 r. do Starostwa Powiatowego w Głogowie wpłynął wniosek P. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: spółka) o zmianę pozwolenia zintegrowanego dla instalacji energetycznego spalania paliw - Elektrociepłowni [...] (dalej: Elektrociepłownia) zlokalizowanej na terenie K. S.A. Oddział Huta [...] w G. (dalej: Huta), udzielonego spółce na mocy decyzji Wojewody Dolnośląskiego Nr PZ 43/2006 z dnia 29 września 2006 r., znak: SR.II.6619/W72/5/2006 z późniejszymi zmianami.

W trakcie postępowania do Starosty wpłynął wniosek Stowarzyszenia, które powołując się na art. 31 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie K.p.a. w związku z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283 z późn. zm. – dalej: u.i.o.ś.), wniosło o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.

Starosta Głogowski postanowieniem z dnia 1 września 2020 r., powołując się na przepis art. 44 u.i.o.ś. w związku z art. 218 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1219 z późn. zm.), dalej w skrócie P.o.ś. dopuścił Stowarzyszenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.

Natomiast decyzją z dnia 12 października 2020 r. nr OŚ.6222.10.2020, Starosta orzekł w przedmiocie zmiany na wniosek spółki pozwolenia zintegrowanego dla instalacji energetycznego spalania paliw - Elektrociepłowni zlokalizowanej na terenie Huty, udzielonego Przedsiębiorstwu na mocy ww. decyzji Wojewody Dolnośląskiego – zgodnie z wnioskiem strony.

Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniosło Stowarzyszenie, podnosząc, że decyzja jest niezgodna z prawem.

Rozpoznając odwołanie SKO stwierdziło, że w pierwszej kolejności zobowiązane jest do zbadania legitymacji podmiotu wnoszącego środki odwoławcze i po przeprowadzaniu analizy legitymacji wnoszącego odwołanie Stowarzyszenia, Kolegium uznało, że podmiot ten nie ma przymiotu strony w postępowaniu, stąd też wydało decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego.

Dalej SKO wskazało, że materialnoprawną podstawę wydawania decyzji w przedmiocie pozwoleń zintegrowanych stanowi ustawa Prawo ochrony środowiska, która w przepisie art. 185 ust. 2 stanowi, że w postępowaniu o wydanie pozwolenia nie stosuje się art. 31 K.p.a. Stosownie zaś do art. 185 ust. 2a P.o.ś. w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla nowo zbudowanej instalacji, o wydanie pozwolenia zintegrowanego z odstępstwem, o którym mowa w art. 204 ust. 2 P.o.ś. lub w postępowaniu dotyczącym jego zmiany polegającej na udzieleniu takiego odstępstwa oraz w postępowaniu o wydanie decyzji o wydaniu lub zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji stosuje się przepisy art. 44 u.i.o.ś.

SKO podniosło, że z powołanego wyżej przepisu wynika, iż udział organizacji ekologicznej winien być zapewniony w postępowaniach enumeratywnie wymienionych w art. 185 ust. 2a P.o.ś., a uznając, że zmiana pozwolenia zintegrowanego nie stanowiła istotnej zmiany, o jakiej mowa w art. 3 pkt 7 P.o.ś., to mając na względzie art. 185 ust. 2a P.o.ś. SKO nie znalazło podstaw prawnych do dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania.

Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podniósł, że powodem uchylenia zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie, że w sytuacji, w której nie przeprowadza się oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i co za tym idzie, nie ma zastosowania art. 44 ust. 1 i 2 u.i.o.ś., kwestia dopuszczenia danej organizacji społecznej (ekologicznej) powinna zostać rozstrzygnięta na zasadach ogólnych, a więc na podstawie art. 31 § 1 i 2 K.p.a.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie, składając wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie strona skarżąca wyraźnie powołała się na art. 31 K.p.a. i art. 44 ust. 1 u.i.o.ś. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze nie znalazły się żadne rozważania w przedmiocie przystąpienia organizacji do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 K.p.a.

W takim stanie faktycznym i prawnym, gdy nie przeprowadzono rozważań co do możliwości przystąpienia strony skarżącej do postępowania na zasadach ogólnych z K.p.a., zdaniem Sądu pierwszej instancji, decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego z odwołania Stowarzyszenie, jest przedwczesna. Opisane uchybienie jest uchybieniem procesowym, które w sposób oczywisty miało wpływ na wynik postępowania, ponieważ w przypadku uznania, że Stowarzyszenie mogłoby uczestniczyć w postępowaniu, odwołanie przez nie złożone zostałoby rozpatrzone merytorycznie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło SKO, zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciło:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu prawa wynikające z niezasadnego (błędnego) zarzutu Sądu pierwszej instancji w stosunku do SKO, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania ze skutkiem mającym wpływ na wynik sprawy, tj. niezastosowania art. 31 K.p.a., podczas gdy w tej sprawie, której przedmiotem jest zmiana pozwolenia zintegrowanego, znajduje zastosowanie art. 185 ust. 2 P.o.ś. wykluczający możliwość zastosowania art. 31 K.p.a.;

b) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku zasadniczego elementu stanu faktycznego sprawy i zaniechanie dokonania jego oceny, jakim jest stanowisko SKO wyrażone w uzasadnieniu uchylonej przez Sąd decyzji nr SKO/OS-414/66/2020 stwierdzające, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji w przedmiocie pozwoleń zintegrowanych stanowią przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, zaś podstawę prawną decyzji organu, pozwalającą na umorzenie postępowania w sprawie, stanowią przepisy art. 185 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a P.o.ś. Zdaniem skarżącego SKO, Sąd pierwszej instancji pominął całkowicie ten aspekt sprawy, tj. okoliczność, że przedmiotem postępowania administracyjnego jest zmiana pozwolenia zintegrowanego oraz, że w ocenie SKO, zmiana ta nie jest istotna, co wyklucza możliwość zastosowania w sprawie art. 44 ustawy u.i.o.ś. w związku z art. 185 ust. 2a P.o.ś., czemu SKO dało wyraz w obszernym i szczegółowym uzasadnieniu zakwestionowanej przez Sąd decyzji;

2) na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. – naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 185 ust. 2 i ust. 2a P.o.ś. w związku z art. 44 u.i.o.ś. poprzez niezastosowanie tych przepisów prawa, podczas gdy uwzględnienie ich treści przez Sąd doprowadziłoby do wniosku, że w przedmiotowej sprawie dotyczącej nieistotnej zmiany pozwolenia zintegrowanego nie ma zastosowania art. 31 K.p.a., jak też art. 44 u.i.o.ś. w związku z art. 185 ust. 2a P.o.ś. (z uwagi na nieistotność tej zmiany, co SKO wnikliwie uzasadniło w uzasadnieniu decyzji), a dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony było bezpodstawne, co w istocie uzasadniało umorzenie postępowania odwoławczego przez organ.

W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, a także o zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. Jednocześnie SKO oświadczyło o zrzeczeniu się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Stowarzyszenie wniosło o jej oddalenie w całości, o zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, a także o wyznaczenie terminu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i oddalenie skargi Stowarzyszenia, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał orzeczenie oraz zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.

Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

Wniesiona skarga kasacyjna jest zasadna.

W skardze kasacyjnej zgłoszone zostały zarzuty zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W przypadku, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednakże w niniejszej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania są ściśle związane z zarzutami prawa materialnego, a część tych zarzutów została podniesiona w ramach obydwu podstaw kasacyjnych, w związku z czym niezbędne jest ich łączne omówienie.

Istota sporu w tej sprawie dotyczy naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 185 ust. 2 i ust. 2a P.o.ś. w związku z art. 44 u.i.o.ś. oraz art. 31 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że w postępowaniu obejmującym nieistotną zmianę pozwolenia zintegrowanego ma zastosowanie art. 31 K.p.a. oraz art. 44 u.i.o.ś. w związku z art. 185 ust. 2a P.o.ś., mimo że prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna doprowadzić do uznania, że – jak podnosi to strona skarżąca kasacyjnie - dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony było bezpodstawne.

Zgodnie z treścią art. 185 ust. 2a P.o.ś. udział organizacji ekologicznej w postępowaniu dotyczącym pozwolenia zintegrowanego możliwy jest w określonych w tych przepisach przypadkach. W zakresie zmiany pozwolenia zintegrowanego udział ten jest możliwy w przypadku, gdy zmiana dotyczy istotnej zmiany instalacji.

Definicję istotnej zmiany instalacji zawiera art. 3 pkt 7 P.o.ś., zgodnie z którym jest to taka zmiana sposobu funkcjonowania instalacji lub jej rozbudowa, która może powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko. Dodatkowo z art. 214 ust. 3 P.o.ś. wynika, że zmianę w instalacji uważa się za istotną w szczególności wtedy, gdy zwiększona skala działalności wynikająca z tej zmiany, sama w sobie kwalifikowałaby ją jako instalację, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 201 ust. 2 P.o.ś. Istotna zmiana instalacji musi dodatkowo powodować zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko i to w stopniu istotnym. Zgodnie z art. 3 pkt 39 P.o.ś. pod pojęciem środowiska należy rozumieć ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami.

W tej sprawie Spółka P. z siedzibą w L. złożyła w dniu 22 czerwca 2020 r. wniosek o dokonanie zmiany pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji energetycznego spalania paliw – Elektrociepłowni [...] obejmującego przede wszystkim zastąpienie dotychczasowej technologii spalania paliw w postaci węgla kamiennego i gazu gardzielowego na technologię spalania gazu ziemnego w wysokosprawnych kotłach płomienicowo-płomieniówkowych wyposażonych w ekonomizery (kotły KG-1 i KG-2) oraz w wysokosprawnych kotłach wykorzystujących technologię spalania objętościowego HiTAC (kotły K-6 i K-7). Kotły opalane węglem kamiennym zostaną wyłączone z użytkowania. Jak wynika z akt sprawy i co ustalił w tym zakresie organ pierwszej instancji, zmiana pozwolenia zintegrowanego nie stworzy zagrożenia zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego. Także spaliny z kotłów KG-1 i KG-2 oraz kotłów K-6 i K-7 nie spowodują przekroczenie dopuszczanych emisji substancji gazów i pyłów do powietrza.

Zgodnie z art. 185 ust. 1 P.o.ś. stronami postępowania o wydanie pozwolenia są prowadzący instalację oraz, jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. Stosownie do treści art. 185 ust. 2 P.o.ś. w postępowaniu o wydanie pozwolenia nie stosuje się art. 31 K.p.a. Przepis ten dotyczy także postępowań w przedmiocie wydawania pozwoleń zintegrowanych oraz postępowań w przedmiocie zmiany już wydanego pozwolenia zintegrowanego.

Tym samym skoro ustawodawca wyraźnie wyłączył możliwość stosowania całego art. 31 K.p.a. w tego typu postępowaniach, to niewątpliwie celem tej regulacji było ograniczenie udziału w nich organizacji społecznych dopuszczalnych jako podmiotów na prawach stron właśnie na podstawie art. 31 K.p.a.

Niejako zamiast regulacji zawartej w art. 31 K.p.a., ustawodawca na podstawie art. 185 ust. 2a P.o.ś. dopuścił w ograniczonym zakresie udział nie wszystkich organizacji społecznych, tylko organizacji ekologicznych i to nie do każdego postępowania prowadzonego na podstawie art. 185 ust. 1 P.o.ś. ale tylko tych postępowań, do których odwołuje się ust. 2a tego przepisu. Zgodnie z jego treścią w postępowaniach: a) o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla nowo zbudowanej instalacji, b) o wydanie pozwolenia zintegrowanego z odstępstwem, o którym mowa w art. 204 ust. 2 P.o.ś., c) o zmianę pozwolenia zintegrowanego polegającej na udzieleniu odstępstwa wynikającego z art. 204 ust. 2 P.o.ś., d) o wydanie decyzji o wydaniu lub zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji - stosuje się wprost art. 44 u.i.o.ś. Oznacza to, że tylko w enumeratywnie wyliczonych w art. 185 ust. 2a P.o.ś. postępowaniach dopuszczalny jest udział organizacji na podstawie art. 44 u.i.o.ś., a w pozostałym zakresie znajduje zastosowanie wyłączenie wynikające z art. 185 ust. 2 P.o.ś., tj. nie ma zastosowania art. 31 K.p.a.

Jeżeli dane postępowanie w przedmiocie zmiany pozwolenia zintegrowanego nie dotyczy istotnej zmiany instalacji, to wówczas ani nie jest możliwe dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu organizacji ekologicznych na podstawie art. 44 u.i.o.ś., ani też wyłączone jest w ogóle stosowanie w takich postępowaniach (niezależnie od tego, czy zmiany instalacji miałyby charakter istotny czy też nieistotny) art. 31 K.p.a., a więc nie ma możliwości dopuszczenia organizacji społecznej do udziału na prawach strony.

Przyjęcie odmiennej wykładni, jaką dokonał Sąd pierwszej instancji, prowadzi do skutków nie tylko nie do pogodzenia z wykładnią gramatyczną art. 185 ust. 2 P.o.ś., ale i wykładnią systemową tego przepisu. Skoro ustawodawca wyłącza do wszystkich postępowań objętych art. 185 ust. 1 P.o.ś. stosowanie całego art. 31 K.p.a., a jedynie w zakresie określonym w art. 185 ust. 2a ww. ustawy pozwala na dopuszczanie organizacji ekologicznych, to przyjęcie wykładni, że jeżeli organizacja społeczna (będąca także organizacją ekologiczną) nie może być dopuszczona do udziału w sprawie jako podmiot na prawach strony na podstawie art. 44 u.i.o.ś., to należy rozważyć jednak jej dopuszczenie na podstawie art. 31 K.p.a. prowadzi do zanegowania wykluczającego znaczenia normy prawnej zawartej w art. 185 ust. 2 P.o.ś. Prowadziłoby to do wewnętrznej sprzeczności norm prawnych zawartych w art. 31 K.p.a. i art. 185 ust. 2 P.o.ś.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega niejednolitość orzecznictwa sądowego w zakresie dopuszczalności udziału organizacji społecznych w postępowaniach "środowiskowych" objętych czy to przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko czy też Prawa ochrony środowiska, tym niemniej należy stwierdzić, że większość poglądów orzeczniczych dopuszczających stosowanie poza art. 44 u.i.o.ś. także art. 31 § 1 K.p.a. jako podstawy do dopuszczenia organizacji społecznych do tych postępowań (np. w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia) wyrażana jest na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2023 r. sygn. akt III OSK 2434/21; wyrok NSA z 7 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 1909/21). Różnica i to istotna między regulacją w tym zakresie zawartą w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko a Prawem ochrony środowiska polega przede wszystkim na tym, że w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie ma odpowiednika art. 185 ust. 2 P.o.ś., tj. nie ma przepisu wykluczającego stosowanie art. 31 K.p.a., a jedynie w dwóch przepisach zawarte zostały wyłączenia stosowania tylko art. 31 § 4 K.p.a. (art. 44 ust. 1 i art. 103d ust. 1 u.i.o.ś.).

Pogląd zawarty w tym wyroku znajduje potwierdzenie także w innych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 4009/21; wyrok NSA z 22 lipca 2022 r. sygn. akt II GSK 615/22; wyrok NSA z 25 lutego 2025 r. sygn. akt III OSK 5783/21; wyrok NSA z 2 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 55/18; wyrok NSA z 14 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 3716/21).

Mając powyższe należy stwierdzić, że trafny jest także zarzut o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu prawa wynikającego z niezasadnego przekonania Sądu o naruszeniu w tej sprawie art. 31 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez SKO. Wadliwe uznanie, że to stanowiło istotną wadę postępowania uzasadnia trafność tego zarzutu.

Na uwzględnienie nie zasługiwał jedynie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie powodów, dla których Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę. Stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonym wyroku pozwala na poddanie go kontroli instancyjnej. Zarzutem naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz oceny co do ustalonego stanu faktycznego sprawy. W świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie nie nastąpiło.

Wskazane wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny motywy i przyjęte oceny stanowią wystarczającą podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy i uchylenia zaskarżonego wyroku. Ponieważ sama istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, to działając na podstawie art. 188 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Stowarzyszenia S. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 25 lutego 2021 r. nr SKO/OS-414/66/2020 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Kontrolując zaskarżoną decyzję Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest niezasadna i organ odwoławczy nie naruszył prawa umarzając postępowanie odwoławcze zainicjowane przez organizację, której wadliwie przyznano status podmiotu na prawach strony.

Tym samym w punkcie pierwszym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uchylił na podstawie art. 188 P.p.s.a. zaskarżony wyrok i stosując art. 151 w związku z art. 193 P.p.s.a., oddalił skargę Stowarzyszenia S. z siedzibą w G.

W punkcie drugim Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości na rzecz strony skarżącej kasacyjnie. W tej bowiem sprawie wyłączną przyczyną sprawiającą, że skarga kasacyjna została uwzględniona było wadliwe orzeczenie Sądu pierwszej instancji.

W punkcie trzecim Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek uczestnika Spółki P. sp. z o.o. z siedzibą w L. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ stosownie do treści art. 203 pkt 2 P.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej, stronie która wniosła tę skargę należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego od strony skarżącej, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przyznaje prawa skutecznego domagania się zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestnika, który nie wniósł skargi lub skargi kasacyjnej i to od strony skarżącej kasacyjnie, której skarga kasacyjna została uwzględniona.



Powered by SoftProdukt