Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D., J. D., J. M., P. M., G. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] października 2011 r.

M. D., J. D., J. M., P. M., G. M. złożyli do Sądu skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Wojewody [...] nr [...] z [...] października 2011 r. udzielającej [...] pozwolenia na budowę inwestycji pn.: "[...]".

W skardze skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] października 2011 r., wskazując, że wykonanie decyzji skutkować będzie rozbiórką lokalu znajdującego się przy ul. [...] w [...], co w konsekwencji doprowadzi do utraty miejsca zamieszkania skarżących, w tym małoletniej G. M..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest to, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie decyzji pod warunkiem zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy, a mianowicie jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że sąd może wstrzymać na wniosek skarżącego akty lub czynności, o których mowa w § 1 art. 61. Z przepisu tego wynika więc, że po pierwsze, wstrzymanie wykonania aktu może nastąpić tylko na wniosek skarżącego, ale jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku (sąd nie może orzekać o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu), a po drugie, wniosek o wstrzymanie wykonania musi dotyczyć zaskarżonego aktu. Dopiero, w przypadku gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a., wstrzymać wykonanie także aktów wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (zob. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 42/13).

Oznacza to, że powołany przepis rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy czym użyty w treści art. 61 § 3 zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy", której dotyczy skarga zakreślają jednakowe ramy prawne, należy bowiem przyjąć, że ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym. Granice jej wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lipca 2012r., sygn. akt I SA/Wa 683/12).

Kolejno wskazać trzeba, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, nie jest możliwe wstrzymanie wykonania aktu organu stopnia podstawowego, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, Sąd nie może wstrzymać wykonania zaskarżonego do Sądu aktu.

W niniejszej sprawie zaskarżona do Sądu została decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym - utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji, zaś wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęto decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, a więc decyzję wydaną w trybie zwykłym.

W związku z tym, że strona skarżąca nie wystąpiła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie jest więc możliwe wstrzymanie wykonania objętej wnioskiem decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto, nawet w przypadku złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wniosek taki nie mógłby zostać uwzględniony.

Podkreślenia wymaga, iż przedmiotem ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Przez pojęcie "wykonania" aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. postanowienia NSA z dnia 16 sierpnia 2011 r. sygn. akt I FZ 142/11, LEX nr 864188 oraz z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt II OZ 791/13, LEX nr 1412495). Nie każdy akt administracyjny nadaje się do tak rozumianego wykonania.

Co do zasady z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne oraz te spośród konstytutywnych aktów uprawniających, które dla spowodowania stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają żadnych działań ze strony podmiotów uprawnionych. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem - co do zasady - aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, wyd. PWN, Warszawa 1996, s. 147; por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 470/14).

Zasadą jest więc, że przymiotu wykonalności nie posiadają akty administracyjne odmowne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt II GZ 641/13, LEX nr 1432680).

W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja dotyczy aktu administracyjnego wydanego w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Zaskarżona decyzja nie wywoła żądanego skutku, ponieważ utrzymana nią w mocy decyzja odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Nie rodzi po stronie adresata żadnych uprawnień, ani obowiązków, ponieważ nie ma ono przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Nie wywołuje ona również skutków materialnoprawnych w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Zatem w stosunku do niej, nie można mówić o potencjalnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć bowiem należy, że odmowa uchylenia konkretnej decyzji w żaden sposób nie oddziałuje na decyzję, o uchylenie której wniesiono. Decyzja ta pozostaje bowiem nadal w obrocie prawnym i wywołuje skutek.

Na marginesie już tylko wskazać należy, że wniosek poza lakonicznymi twierdzeniami w zasadzie nie zawiera uzasadnienia popartego przekonywującą argumentacją.

Reasumując, nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania wnioskowanej decyzji. Biorąc pod uwagę zarówno charakter zaskarżonego aktu, brak wniosku obejmującego zaskarżoną decyzję oraz lakoniczne uzasadnienie wniosku należało odmówić wstrzymania wykonania wnioskowanego aktu.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.