Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Paulina Białkowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 listopada 2010 r. sprawy ze skargi N.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy kategorii B oddala skargę.

Pismem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w J. G. przesłał do Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta w J. G. odpis prawomocnego wyroku z dnia [...] r., sygn. akt [...], w celu wykonania: punktu II, gdzie orzeczono na okres 1 roku wobec N. B. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kategorii B; punktu III, gdzie na podstawie art. 63 § 2 Kodeksu karnego na poczet orzeczonego środka karnego zaliczono N. B. okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] do dnia [...] r.

Prezydent Miasta J. G. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557 ze zm., dalej k.k.w.) oraz art. 104 k.p.a. cofnął N. B. na okres 12 miesięcy, to jest od dnia [...] r. do dnia [...] r., uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B oraz B+E w prawie jazdy nr [...], wydanym dnia [...] r. przez Prezydenta Miasta J. G., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał na powołany wyrok Sądu Rejonowego, którym według interpretacji organu, został orzeczony zakaz prowadzenie pojazdów mechanicznych, do których uprawnia prawo jazdy kategorii B, na okres 12 miesięcy - od dnia [...] r. do dnia [...] r.

N. B. wniósł od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G., zarzucając błędną wykładnię art. 182 § 2 k.k.w., poprzez przyjęcie, że cofnięciu podlegają prawa jazdy kategorii B oraz kategorii B+E, podczas gdy organ był zobowiązany do cofnięcia tylko prawa jazdy kategorii B. Wynika to z wyroku z dnia [...] r. Skoro sąd orzekł o zakazie prowadzenia pojazdów, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kategorii B, to orzeczony środek karny nie dotyczy prawa jazdy kategorii B+E. Odwołujący się wniósł zatem o zmianę decyzji poprzez cofnięcie mu tylko uprawnienia do kierowania pojazdem, do którego uprawnia prawo jazdy kategorii B, od dnia [...]r. do dnia [...] r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. zwróciło się do Sądu Rejonowego w J. G. o wyjaśnienie wątpliwości co do wykonania wyroku z dnia [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w J. G. dokonując wykładni tego wyroku wskazał, że orzeczony wobec N. B. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kategorii B na okres jednego roku, obejmuje również prawo jazdy kategorii B+E.

Organ powołał się na art. 182 § 1 k.k.w., według którego w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku organowi właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Według art. 182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie o zakazie prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Orzekając zakaz nakłada się obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, jeżeli nie został zatrzymany. Do chwili wykonania tego obowiązku nie biegnie okres, na który orzeczono zakaz.

Organ stwierdził, że odwołujący się posiada bezterminowe uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B, C, B+E, C+E, wydane w dniu [...] r. przez Prezydenta Miasta J. G. jako prawo jazdy nr [...]. Zdaniem organu, bezspornie wobec odwołującego prawomocnie orzeczono na okres 1 roku zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kategorii B oraz B+E. Prawo jazdy zostało odwołującemu się odebrane w dniu [...]r. Jest przechowywane w aktach sprawy. Oznacza to, że okres zakazu prowadzenia pojazdów biegnie od tego dnia przez 1 rok, czyli do dnia [...]r. W świetle przywołanych przepisów oraz bezspornie ustalonego stanu faktycznego w ocenie organu II instancji nie budzi wątpliwości, że organ I instancji prawidłowo orzekł o okresie i zakresie cofnięcia odwołującemu uprawnień do kierowania pojazdami.

Organ podkreślił, że na podstawie art. 182 § 2 k.k.w. organ administracyjny jest kompetentny jedynie do wykonania wyroku, a nie do jego zmiany. Skoro zatem sąd orzekający o zastosowanym środku karnym wyjaśnił zakres orzeczenia, że obejmuje ono prawo jazdy kategorii B oraz B+E, to zarzuty co do niezgodnego z wyrokiem orzeczenia o cofnięciu prawa jazdy kategorii B+E nie mogły zostać uwzględnione.

W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

N. B., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 182 § 2 k.k.w. polegającą na przyjęciu, że w tej sprawie cofnięciu podlega prawo jazdy kategorii B i BE. Cofnięciu powinno podlegać prawo jazdy kategorii B. Zarzucił naruszenie prawa procesowego, to jest art. 6 i 7 k.p.a. poprzez oparcie decyzji o nieprawomocnym postanowieniu Sądu Rejonowego w J. G. dokonującego wykładni wyroku tego Sądu z dnia [...] r. Zostało ono bowiem zaskarżone przez odwołującego się.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, że na podstawie art. 182 § 2 k.k.w. organ administracyjny jest kompetentny jedynie do wykonania wyroku, a nie do jego zmiany. Stąd niezasadny jest zarzut naruszenia art. 182 § 2 k.k.w. Organ nie dokonywał bowiem wykładni tego przepisu, w jakim zakresie go zastosować do niniejszej sprawy. Organ stwierdził, że zarzut skargi mógłby dotyczyć wadliwego ustalenia stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż cofnięciu podlega prawo jazdy kategorii B i BE. W tym zakresie wyjaśnienia treści wyroku dokonał Sąd Rejonowy, który wydał wyrok. Skoro w ocenie tego Sądu orzeczony zakaz dotyczy obu kategorii prawa jazdy, inna decyzja nie mogła być wydana. W ocenie organu orzeczony zakaz dotyczy prawa jazdy kategorii B i kategorii B+E. Trudno sobie bowiem wyobrazić, że skarżący mógłby kierować pojazdem z przyczepą, a nie mógłby kierować tym pojazdem, ale bez przyczepy. Zatem nieuzasadniony jest zarzut oparcia decyzji o nieprawomocne postanowienie Sądu dokonujące wykładni. Nieprawomocność postanowienia nie miała bowiem wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Postanowienie jedynie "upewniło" organ administracyjny co do zakresu wykonania wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).

Sąd uznał, że orzekające organy I i II instancji w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawidłowo zastosowały do niego przepisy prawa materialnego i nie naruszyły prawa procesowego. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Przedmiotem sporu jest natomiast interpretacja przepisów prawa zastosowanych przez organy orzekające, to jest art. 182 § 2 k.k.w., art. 88 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej p.r.d.), oraz art. 43 § 2 kodeksu karnego (dalej k.k.), które według skarżącego są niewłaściwie interpretowane. W związku z tym podjęte decyzje, jako naruszające prawo nie powinny ostać się w obrocie. Skarżący wskazał wady decyzji organu I instancji, a wobec jej utrzymania w mocy, także decyzji II instancji. Skarżący nie godzi się zatem z orzeczeniem o cofnięciu uprawnień kategorii B+E, gdy wyrokiem Sądu orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia osobowych pojazdów mechanicznych, określonych kategorią B, na okres jednego roku. Postanowienie Sądu dokonujące wykładni odnoszącej ten zakaz także do kategorii B+E, jest natomiast nieprawomocne z uwagi na zaskarżenie go.

Sąd nie może zaakceptować takiego rozumowania skarżącego. Oznaczałoby to bowiem uchybienie regułom interpretacyjnym prawa, prowadzącym w efekcie do tego, że sądowy zakaz prowadzenia osobowych pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres jednego roku nie byłby wykonany. Zdaniem Sądu, należy tak interpretować odnośnie przepisy, a organy winny tak je stosować, by decyzja podjęta na podstawie art. 182 § 2 k.k.w. czyniła rzeczywiście zadość orzeczonemu zakazowi, a nie pozornie.

Jeśli zatem idzie o zakres uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wskazanych w wyroku i w zaskarżonej decyzji, to zarówno wymieniony art. 182 § 2 k.k.w., jak i art. 88 p.r.d. należy interpretować z wykorzystaniem reguł celowościowych (funkcjonalnych) oraz systemowych. Zakaz, o którym mowa w art. 42 § 1 k.k. ma uniemożliwić prowadzenie przez sprawcę przestępstwa pojazdów "w szczególności, jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji" przez wskazany okres co najmniej jednego roku (art. 43 § 1 k.k). W związku z tym jest ustalona wykładnia art. 42 § 2 k.k., według której "w zakres orzeczenia o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych, w pierwszej kolejności, powinno wchodzić uprawnienie do prowadzenia pojazdu tego typu, którym sprawca dopuścił się przestępstwa" (wyrok SN z dnia 10 stycznia 2007 r., III KK 437/06, OSNKW 2007/3/29). Podkreśla się, że ustawa Prawo o ruchu drogowym wiąże określone kategorie z dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym (art. 88 i nast.). W taki sposób dokonano podziału praw jazdy na kategorie, a nie podziału pojazdów mechanicznych na kategorie. Użycie sformułowań z art. 88 p.r.d. przy orzekaniu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju może być więc odpowiednie, np. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych w art. 88 ust. 1 pkt 3 (uprawnienie do kierowania którymi stwierdza prawo jazdy kategorii B (wyrok SN z dnia 6 lipca 2006 r., IV KK 144/06, LEX nr 188399).

Biorąc to pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organ administracji publicznej właściwy do wykonania wyroku w zakresie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, na podstawie art. 182 k.k.w., związany jest przepisami o ruchu drogowym, w tym art. 88 p.r.d., według którego dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym jest prawo jazdy określonej kategorii (ust. 1); prawa jazdy dzielą się na kategorie, uprawniające do kierowania wymienionymi w tym przepisie pojazdami (ust. 2). Cofając uprawnienia w wykonaniu sądowego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, należy zatem cofnąć uprawnienia w ramach wyróżnionych kategorii prawa jazdy.

Sąd Rejonowy cofnął skarżącemu uprawnienie kategorii B, do kierowania: a) pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu lub motocykla; b) pojazdem, o którym mowa w lit. a, z przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej masy własnej pojazdu ciągnącego, o ile łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów nie przekracza 3,5 t; c) ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął natomiast, że konsekwencją cofnięcia owych uprawnień jest także cofnięcie uprawnień kategorii B+E, uprawniające do kierowania: pojazdem określonym odpowiednio w kategorii B łącznie z przyczepą.

Według poglądu skarżącego pozbawienie go prawa do kierowania pojazdem samochodowym należy traktować ściśle, czyli ograniczyć je do kategorii B. Przyjmując takie rozumowanie skarżący mógłby, korzystając z prawa jazdy kategorii B+E, kierować takim pojazdem z przyczepą. Taka wykładnia prawa nie czyniłaby zadość orzeczonemu zakazowi prowadzenia pojazdów mechanicznych, wynikającemu z art. 182 § 2 k.k.w., art. 88 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz art. 43 § 2 kodeksu karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmuje zatem, że skoro skarżący został pozbawiony prawa do kierowania pojazdem określonym w powołanym art. 88 ust. 1 pkt 3 p.r.d., to nie ma także prawa kierowania takim pojazdem z przyczepą. W tym stanie rzeczy zarzut nieprawomocności postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] r. w sprawie wykładni wyroku z dnia [...] r. jest bezprzedmiotowy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa przez organy administracji i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.