Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie nadzoru nad legalnością działania postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 8 sierpnia 2025 r. M. J. (dalej: skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego (dalej również jako organ) polegającą na niewykonaniu przez ten organ ciążącego na nim obowiązku dokonania oceny legalności uchwały Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 26 sierpnia 2020 r. nr [...] w sprawie zatrudnienia M. M. na stanowisku Dyrektora [...].

Motywując zasadność skargi skarżący podniósł, że M. M. został zatrudniony na stanowisku dyrektora w ramach awansu wewnętrznego, z pominięciem otwartego i konkurencyjnego naboru. Taki tryb powołania jest sprzeczny z ustawą o pracownikach samorządowych oraz statutem jednostki organizacyjnej jaką jest [...]. Tym samym została naruszona zasada legalizmu ustanowiona w art. 7 Konstytucji RP, co powinno stanowić podstawę do wszczęcia postepowania nadzorczego przez Wojewodę Śląskiego. Tymczasem organ ten, bez przeprowadzenia rzeczywistej analizy merytorycznej, odmówił wszczęcia postępowania, co w konsekwencji przesądza o jego bezczynności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarga jest niedopuszczalna. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych podniósł, że podjęcie czynności nadzorczych, a także ich ocena co do wystąpienia i ewentualnego stopnia naruszenia prawa należy do wyłącznej kompetencji Wojewody. Z tego względu brak jest możliwości wymuszenia na organie nadzoru zastosowania określonego środka nadzorczego.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że działając z urzędu zbadał przedmiotową uchwałę pod względem zgodności z prawem, a więc przeprowadził już czynności, których domagał się skarżący. To, że efekt tych czynności nie jest dla skarżącego satysfakcjonujący nie czyni skargi zasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.

Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Mając na uwadze tak określony zakres właściwości sądów administracyjnych, stwierdzić należy, że objęta skargą bezczynność nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych wymienionym w ww. przepisie.

Trafnie organ zauważył, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, które Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela, że postępowanie nadzorcze nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego jest postępowaniem szczególnym, nie mającym charakteru postępowania administracyjnego. Nie dotyczy ono bowiem załatwienia sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej, a jest formą nadzoru administracyjnego rozumianego jako stosunek prawny łączący dwa organy. Działalność z zakresu nadzoru ma charakter odmienny od działalności orzeczniczej organów administracji publicznej. Odmienność ta przejawia się przez brak wyraźnie wskazanego obowiązku wydania aktu nadzoru, w konsekwencji czego nie można skutecznie domagać się dokonania takiej czynności. Wyłącznie od organu nadzoru zależy, czy skorzysta on ze swoich uprawnień nadzorczych. Innymi słowy, ewentualne postępowanie nadzorcze prowadzone jest przez organ nadzoru z urzędu, a przepisy prawa nie przewidują możliwości skutecznego – z prawnego punktu widzenia, zgłoszenia przez jakikolwiek podmiot żądania podjęcia stosownych czynności nadzorczych (por. postanowienie NSA z 10 kwietnia 2019 r., II OSK 926/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ewentualne uwagi osób trzecich, wskazujące na wadliwości prawne przedłożonych uchwał, mogą być traktowane jedynie jako "sygnał w sprawie" i nie powodują powinności wszczęcia postępowania oraz wydania rozstrzygnięcia odmawiającego uwzględnienia wniosku o wydanie aktu nadzoru.

Podsumowując skarżący nie możne skutecznie domagać się od Wojewody podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego w sprawie uchwały Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 26 sierpnia 2020 r. nr [...]. W konsekwencji niedopuszczalne jest również skarżenie do sądu administracyjnego bezczynności

w podjęciu takich działań, których nie przewiduje prawo. Podkreślić też należy, że skoro wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego następuje - jak wyżej wskazano - wyłącznie z urzędu i jest wyłączną kompetencją wojewody, to niewydanie tego rozstrzygnięcia nie może być kwalifikowane jak bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.

Sprawa objęta skargą nie podlega zatem właściwości sądu administracyjnego, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.