VII SAB/Wa 112/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2023-10-30	
Data wpływu	2023-07-10	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Bogusław Cieśla
Iwona Ścieszka. /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6149 Inne o symbolu podstawowym 614
658	
Hasła tematyczne	Inne	
Skarżony organ	Minister Edukacji i Nauki	
Treść wyniku	Stwierdzono, iż przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie	
Powołane przepisy	Dz.U. 2023 nr 0 poz 1634;  art. 161 par. 1 pkt 3, art. 149 par. 1 pkt 3, par. 1a i par. 2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący:, sędzia WSA, Izabela Ostrowska, , Sędziowie: sędzia WSA, asesor WSA, Bogusław Cieśla, Iwona Ścieszka (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w G. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego przez Ministra Edukacji i Nauki I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; II. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Edukacji i Nauki z zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w G. na postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] maja 2022 r., znak: [...]; III. stwierdza, że przewlekłe postepowanie, o którym mowa w pkt II miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. przyznaje od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w G. sumę pieniężną w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; V. zasądza od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w G. kwotę 100 (słownie sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Pismem z 22 marca 2023 r. Stowarzyszenie [...], dalej: Stowarzyszenie, powołując się na art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r. poz. 259, ze zm., dalej: p.p.s.a.), złożyło skargę na bezczynność Ministra Edukacji i Nauki oraz przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania w sprawie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty z 25 maja 2022 r. znak NP.1410.123.2022.DB w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia na podstawie art. 114 ustawy Prawo oświatowe sprzecznych z prawem postanowień statutu II Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w T.

Stowarzyszenie zarzuciło organowi naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 poz. 2000, ze zm., dalej: k.p.a.) i wniosło o:

zobowiązanie Ministra Edukacji i Nauki do rozpatrzenia zażalenia Stowarzyszenia w terminie 14 dni,

stwierdzenie, że Minister Edukacji i Nauki dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

przyznanie od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5.000 złotych,

zasądzenie od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wywodziło, że w dniu 31 maja 2022 r. wniosło zażalenie na postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 25 maja 2022 r. Pismem z 6 czerwca 2022 r. Małopolski Kurator Oświaty przekazał przedmiotowe zażalenie do organu II instancji - Ministra Edukacji i Nauki.

Minister Edukacji i Nauki kilkukrotnie zawiadamiał Stowarzyszenie, że "w związku z dużą liczbą spraw rozpatrywanych w urzędzie rozpoznanie zażalenia przez właściwe komórki organizacyjne resortu nastąpi w późniejszym terminie", wyznaczając jednocześnie nowe terminy załatwienia sprawy. W dniu 12 marca 2023 r. Stowarzyszenie skierowało do Ministra Edukacji i Nauki ponaglenie na bezczynność oraz przewlekłość postępowania, wnosząc o niezwłoczne załatwienie sprawy oraz stwierdzenie, że dopuszczono się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania. Do dnia wniesienia skargi Stowarzyszenie nie otrzymało żadnej korespondencji dot. wniesionego ponaglenia.

W świetle powyższego Stowarzyszenie wywodziło, że Minister Edukacji i Nauki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Organ nie poinformował Stowarzyszenia o szczegółowych przyczynach braku możliwości załatwienia sprawy w terminie, ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia o "dużej liczbie spraw rozpatrywanych w urzędzie". Stowarzyszenie zauważało, że z uwagi na przedmiot sprawy, nie jest konieczne prowadzenie szczególnie rozległego postępowania wyjaśniającego. W tym kontekście niejasne pozostaje jakie konkretnie czynności są w niniejszej sprawie podejmowane przez organ i z jakiego powodu nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie. W niniejszej sprawie od dnia wniesienia zażalenia upłynęło już ponad 9 miesięcy. Nie jest jasne jakie konkretnie czynności były przez organ prowadzone od dnia wpływu zażalenia oraz z jakich przyczyn konieczne było wyznaczanie nowych terminów załatwienia sprawy. W świetle powyższego – w ocenie Stowarzyszenia - należy uznać, że Minister Edukacji i Nauki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

W ocenie skarżącego, okoliczności sprawy uzasadniają przy tym stwierdzenie, że zaistniała bezczynność oraz przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z postępowaniem incydentalnym, które charakteryzuje się stosunkowo niskim stopniem złożoności. Ze względu na przedmiot sprawy nie zachodzi konieczność prowadzenia rozległego postępowania wyjaśniającego. Sam organ nie wskazuje również konkretnych przyczyn zwłoki, wynikających z uzasadnionej konieczności podjęcia określonych czynności.

Powyższe okoliczności, zdaniem skarżącego Stowarzyszenia, uzasadniają twierdzenie o rażącym charakterze naruszenia prawa przez organ oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Skarżący, będący organizacją społeczną, opierającą swoją działalność zasadniczo na społecznej pracy swoich członków, musi bowiem angażować dodatkowe zasoby na podejmowanie czynności służących egzekwowaniu terminowego załatwiania spraw przez organ. Nieuzasadnione wstrzymywanie się przez Ministra z wydawaniem rozstrzygnięcia zarówno w tej jak i w innych sprawach utrudnia również skarżącemu prowadzenie działalności statutowej. Jako że wysokość sumy pieniężnej powinna odzwierciedlać wagę naruszonych przez organ obowiązków, wypełniając także postulaty wynikające z potrzeby przeciwdziałania wystąpieniu podobnych naruszeń w przyszłości, Stowarzyszenie wywodziło, że przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł jest uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji i Nauki, wniósł o jej oddalenie. Wywodził, że jest organem odpowiedzialnym za zarządzanie oświatą na szczeblu krajowym i ponosi odpowiedzialność za koordynowanie polityki oświatowej państwa. Reforma administracji państwowej i reforma systemu oświaty spowodowały, że polityka oświatowa całego państwa jest przygotowywana i wdrażana centralnie, co stanowi o konieczności planowania i podejmowania przez administrację państwową wielokierunkowych działań w różnych obszarach funkcjonowania społeczeństwa, a w przypadku Ministra Edukacji i Nauki w zakresie oświaty na wszystkich szczeblach edukacji. Konieczne jest zatem ustalanie przez Ministra Edukacji i Nauki priorytetów i celów strategicznych pozwalających na sprawne koordynowanie polityki oświatowej państwa.

Dlatego, gdy w sytuacji wybuchu konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy zaistniała potrzeba podjęcia szczególnych, szybkich działań ze strony polskiego rządu oraz jednostek administracji rządowej i terytorialnej, które mogły zapewnić należyte przygotowanie jednostek samorządowych do przyjęcia obywateli Ukrainy, do priorytetów Ministra Edukacji i Nauki należało przygotowanie nowych rozwiązań organizacyjnych w zakresie systemu oświaty.

W roku 2022, tj. w okresie, w którym wpłynęło do Ministerstwa zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty z 25 maja 2022 r. (data wpływu zażalenia: 6 czerwca 2022 r.) Minister Edukacji i Nauki realizował liczne, dodatkowe i priorytetowe zadania wynikające z nadzwyczajnej sytuacji, jaką jest stan wojny na terytorium Ukrainy. W konsekwencji Minister zobowiązany był do określania na bieżąco najważniejszych w skali kraju zadań, a w związku z tym zadań priorytetowych dla resortu, do których należało przygotowanie/przedłużenie rozwiązań prawnych i organizacyjnych na nowy rok szkolny 2022/2023.

Mając na uwadze powyższe, Minister za niezasadny uznaje zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., gdyż właśnie Minister, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, podjął działania, które w sytuacji mobilizacji społeczeństwa polskiego w związku z napływem uchodźców z terytorium Ukrainy, były niezbędne i priorytetowe by zapewnić sprawne funkcjonowanie szkół i placówek oświatowych. Podejmując wszelkie decyzje w tym czasie kierował się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Dlatego, ze względu na dużą liczbę dodatkowych, priorytetowych zadań, które był zobowiązany realizować minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w roku 2022, nie było możliwe rozpatrzenie przez właściwe komórki organizacyjne resortu zażalenia z należytą uwagą, a zarazem wnikliwie i szybko, o czym stanowi art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Dodatkowo Minister zauważał, że działalność Stowarzyszenia [...] od roku 2021 ma bezpośredni wpływ na skuteczność i niezwłoczność realizacji zadań przez resort edukacji. Duża liczba spraw kierowanych do Ministra Edukacji i Nauki przez Stowarzyszenie liczona w dziesiątkach wystąpień w postaci zażaleń na postanowienia kuratorów oświaty czy ponagleń na bezczynność kuratorów oświaty w związku z wnioskami składanymi przez organizację do kuratorów oświaty w sprawie nieprawidłowości w postanowieniach statutów szkół spowodowała, że postępowania administracyjne nie mogą być podejmowane przez resort niezwłocznie.

Jednocześnie Minister poddał w wątpliwość celowość kierowanych przez Stowarzyszenie do kuratorów oświaty i Ministra wniosków, zażaleń i ponagleń w kontekście właściwie pojętego słusznego interesu publicznego. Stale zwiększająca się liczba wymienionych działań Stowarzyszenia, ukierunkowanych na czynności administracyjne skierowane do jednostek administracji publicznej (kurator oświaty, minister), nie zaś działania praktyczne skierowane bezpośrednio do szkół i uczniów, nie potwierdza transparentności celów, jakie określiło w swoim Statucie Stowarzyszenie. Tym bardziej, że tematyka zakresu wniosków kierowanych do kuratorów oświaty przez Stowarzyszenie dotyczy obszaru zadań bezsprzecznie należących do wyłącznych kompetencji kuratorów oświaty.

Minister zaznaczył ponadto, że zakres tematyczny sprawy wniesionej przez organizację nie miał wymiaru priorytetu także ze względu fakt, iż prowadzone postępowanie i jego wynik nie miały wpływu na funkcjonowanie II Liceum Ogólnokształcącego. Zauważył przy tym, że Kurator Oświaty podjął, zgodnie z kompetencjami inne czynności w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego nad szkołą. Dyrektorowi II Liceum Ogólnokształcącego zostało wydane zalecenie dotyczące doprecyzowania zapisu § 43 ust. 1 pkt 16 Statutu II Liceum Ogólnokształcącego i określono datę jego realizacji. Należy zatem przyjąć, że spełnione zostały oczekiwania Stowarzyszenia w zakresie zrealizowania zadań statutowych organizacji społecznej.

Mając powyższe na uwadze, Minister Edukacji i Nauki za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 12 § 1 k.p.a., gdyż organ administracji publicznej, w tym przypadku Minister, działa sprawnie i rozpatruje sprawy w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z kolejnością wpływu do urzędu. Powyższe świadczy również o bezzasadności zarzutu naruszenia przez Ministra art. 35 § 1 i 3 k.p.a.

Przedstawione powyżej stanowisko potwierdza, że wskazana w skardze bezczynność nie miała charakteru zamierzonego i wynikała z konieczności realizacji przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania specjalnych, szczególnych zadań w zakresie koordynacji polityki oświatowej państwa. Jednocześnie w tym czasie Minister wykonywał zadania mające na celu informowanie strony o aktualnym stanie sprawy. Zatem Minister nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa.

Jednocześnie Minister poinformował, że postanowieniem z 5 kwietnia 2023 r. uchylił zaskarżone postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty i umorzył w całości postępowanie organu pierwszej instancji, zatem bezczynność nie ma miejsca.

Jedynie z ostrożności procesowej, na wypadek gdyby Sąd uznał, iż bezczynność lub przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Minister wywodził, że wysokość żądanej przez skarżącego sumy 5.000 zł nie odzwierciedla wagi naruszonych przez organ obowiązków, a cel Stowarzyszenia został osiągnięty.

Pismem z 17 października 2023 r. Stowarzyszenie [...] podtrzymało argumentację skargi i wnioski w niej zawarte, zauważając, że postanowienie z 5 kwietnia 2023 r. zostało wydane przez Ministra po ponad 10 miesiącach od daty wniesienia zażalenia. Charakter wyłącznie procesowy tego rozstrzygnięcia tym bardziej budzi niezrozumienie w zakresie długotrwałości prowadzonego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm., dalej: p.p.s.a.); stanowi o tym art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy. Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość),

które – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

Przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie złożyło w dniu 12 marca 2023 r. ponaglenie w zakresie rozpatrzenia jego zażalenia na postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty z 25 maja 2022 r. Przyjąć zatem należy, że formalne przesłanki do wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Edukacji i Nauki, ewentualnie bezczynność tego organu zostały spełnione.

Sąd - nie będąc związany kwalifikacją wskazaną przez stronę skarżącą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSAiWSA 2013/1/7) – uznał, że w przedstawionej sprawie zachodzi stan przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wywołanej zażaleniem skarżącego z 31 maja 2022 r.

Zaznaczyć trzeba, że stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

W tym miejscu Sąd zauważa, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Jak wynika bowiem z akt sprawy, Minister Edukacji i Nauki postanowieniem z 5 kwietnia 2023 r. rozpoznał zażalenie Stowarzyszenia i uchylił postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty w całości i umorzył postępowanie prowadzone w tej sprawie przez organ I instancji. Organ załatwił więc sprawę, w której wniesiono skargę. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie stało się więc bezprzedmiotowe, uzasadniając umorzenie postępowania sądowego w tym zakresie. (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63)

Przechodząc do oceny prowadzonego przez organ postępowania zażaleniowego zaznaczyć trzeba, że skarga na przewlekłość postępowania jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż wynika z art. 35 § 1 - § 3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych. Istotą postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest zagadnienie, czy organ administracji publicznej podejmuje czynności w toku postępowania w sposób nieefektywny lub pozorny. Przewlekłość postępowania występuje wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości podjętych czynności, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Ponadto przewlekłość postępowania wystąpi w sytuacji, w której postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie można organowi administracji skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia czy nawet zarzut mnożenia przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy.

W tak zakreślonych celach postępowania przed sądem administracyjnym w sprawach na przewlekłe prowadzenia sprawy przez organy, uwzględnić trzeba, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada szybkości, której istota sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Dopełnieniem tej zasady jest art. 35 k.p.a., który w § 1 zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Ponadto, na podstawie art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Jak wynika z wyżej wskazanych przepisów przewlekłość ma miejsce, gdy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne do wyjaśnienia sprawy.

Czas trwania postępowania z zażalenia na postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty z 25 maja 2022 r., które zostało złożone przez Stowarzyszenie za pośrednictwem organu I instancji 31 maja 2022 r. (wpływ do organu odwoławczego w dniu 9 czerwca 2022 r.), przekroczył rozsądne granice, przy uwzględnieniu podejmowanych czynności, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Organ odwoławczy nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w ustawowym terminie. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że Minister informował stronę o wyznaczeniu kolejnych terminów do załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.), uzasadniając zwłokę jedynie dużą ilością spraw rozpatrywanych w urzędzie. Takie jednak okoliczności jak: przyjęta przez organ kolejność i tryb rozpatrywania spraw, czy ilość wpływających spraw, nie podlegają kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Sąd nie jest uprawniony do wyjaśniania, gdzie tkwi problem bezczynności, czy przewlekłości organu i czy są to ograniczone możliwości organizacyjno-kadrowe Urzędu obsługującego organ.

Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Postępowanie prowadzone w tej sprawie cechują wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym w odniesieniu do sprawnego prowadzenia postępowania celem załatwienia sprawy. Brak podejmowania jakichkolwiek czynności przez łącznie 10 miesięcy świadczy o oczywistym lekceważeniu strony i ewidentnym niestosowaniu przepisów prawa związanych z szybkością prowadzenia postępowania. Sytuacja, w której strona czeka tak długo jak w rozpoznawanej sprawie na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mimo nieskomplikowanego charakteru sprawy, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej.

Rozważając przyznanie wnioskowanej w skardze sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd miał na uwadze, że w orzecznictwie zauważa się, iż suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przyznanie tej sumy powinno być uzależnione od czasu trwania postępowania, rodzaju sprawy i jej znaczenia dla skarżącego oraz ewentualnego zachowania skarżącego jeżeli przyczynił się on do wydłużenia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2324/19, CBOSA). Uwzględniając powyższe, jak również i to, że w toku postępowania nie ujawniły się nadzwyczajne i zaskakujące okoliczności, które stan taki mogłyby usprawiedliwiać, Sąd uznał, że uzasadnionym jest przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O jej wysokości zadecydował przede wszystkim czas rozpatrywania sprawy, jak również jej wyłącznie procesowy charakter. Wysokość żądania strony skarżącej w tym zakresie, w ocenie Sądu, jest nadmierne. Z powyższych względów Sąd przyznał od organu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia sumę pieniężną w wysokości 1.000 złotych, jako stanowiącą formę rekompensaty adekwatną do stopnia przewlekłości w niniejszej sprawie.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I, II, III i IV sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (na które składa się: 100 zł wpisu od skargi) Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.

-----------------------

[pic]

Stowarzyszenie na rzecz Praworządności w Szkołach

"Stowarzyszenie Umarłych Statutów"

#