Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 7 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1157/21 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 3 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1157/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek K. M. (dalej jako "Skarżący") o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 18 czerwca 2021 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku akcyzowego za luty 2005 r.

Jak wskazał WSA, zarządzeniem z dnia 16 lutego 2022 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi dnia 28 lutego 2022 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sądowych.

Wpis od skargi nie został uiszczony do dnia 7 marca 2022. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia WSA w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną, zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."). Skarżący wniósł 19 kwietnia wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Pełnomocnik Skarżącego uzasadniał w nim, że przesłał on Skarżącemu drogą elektroniczną zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, a następnego dnia telefonicznie także go o tym poinformował. Skarżący jednak nie uczynił zadość wezwaniu. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, stało się tak między innymi z powodu zachorowania na COVID-19 przez Skarżącego, co wiązało się z zaburzeniami pamięci i koncentracji u niego. Ponadto pełnomocnik Skarżącego podniósł, że termin uiszczenia wpisu zbiegł się z okresem napaści na Ukrainę, co dodatkowo obciążyło psychikę Skarżącego. Jako finalny argument, pełnomocnik Skarżącego wskazał na mnogość postępowań prowadzonych przez Skarżącego przed sądem administracyjnym.

WSA nie podzielił argumentacji Skarżącego i postanowieniem z dnia 3 czerwca odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Zdaniem WSA Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy pełnomocnika. Zdaniem Sądu pełnomocnik Skarżącego nie dochował należytej staranności, celem wykonania czynności procesowej w terminie.

Na to postanowienie Skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego 27 czerwca 2022. Zarzucił on naruszenie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi i uznanie że Skarżący i pełnomocnik nie uprawdopodobnili, iż nie ponoszą winy w niedochowaniu terminu do podjęcia czynności procesowej, podczas gdy okoliczności sprawy temu przeczą. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie warto wskazać, że stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu.

W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony.

Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika, to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazanych w petitum, wskazać należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, bowiem w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można sądowi pierwszej instancji, który odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi, zarzucić naruszenia m.in. art. 86 § 1 p.p.s.a., skoro pełnomocnik we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu nie uprawdopodobnił po swojej stronie braku winy w uchybieniu terminu. Przesłanie przez pełnomocnika Skarżącemu drogą elektroniczną zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu i powiadomienie go telefonicznie o terminie uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, nie może być uznane za działanie wyczerpujące znamiona szczególnej staranności. Jak słusznie wskazał WSA w Gdańsku, to w gestii pełnomocnika Skarżącego było upewnienie się, czy wpis od skargi kasacyjnej został dokonany przez Skarżącego. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Takich działań nie można tutaj zaobserwować.

Profesjonalny pełnomocnik powinien był zdawać sobie sprawę, ze skutków nieuiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w terminie. Zarówno w zażaleniu jak i wniosku nie przedstawiono argumentów, które miałyby przyczynić się do nieterminowego wykonania wezwania do uiszczenia wpisu. Dodatkowo warto wskazać, że nie przedstawiono dokumentacji, czy zaświadczenia lekarskiego które mogłoby potwierdzić nieoczekiwany zły stan Skarżącego, który uniemożliwiłby mu skuteczne dokonanie czynności procesowych.

Podsumowując zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. Skarżący nie uprawdopodobnił w swoim wniosku braku winy w niedochowaniu terminu.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że brak było przesłanki z art. 87 § 2 p.p.s.a. by wniosek o przywrócenie terminu Sąd pierwszej instancji mógł uwzględnić. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.