Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nieważności decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. zobowiązuje Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpoznania wniosku A. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego w związku z wydaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 sierpnia 2014 r. nr [...] w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. J. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

A. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie rozpoznania jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 sierpnia 2014 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 6 marca 2009 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzje Prezydenta Miasta z dnia 8 stycznia 2009 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia "Rozbudowa Portu Lotniczego [...]".

Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych nierozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminach określonych w art. 35 § 3 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., ustalenie czy przekroczenie terminu wskazanego w art. 35 § 3 k.p.a. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 12 września 2014 r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, mimo upływu ponad dwumiesięcznego terminu od skierowania przedmiotowego wniosku, organ ten nie rozpoznał wniosku i nie zawiadomił o przyczynach powyższego stanu. W dniu 10 listopada 2014 r. skarżący skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które zostało doręczone organowi w dniu 12 listopada 2014 r. Organ nie ustosunkował się do treści wezwania. W ocenie skarżącego zaistniały stan faktyczny stanowi naruszenie przepisów art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 2 oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej. Organ zarzucił, że skarga została wniesiona z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, z mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu wniosku A. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 sierpnia 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia 6 marca 2009 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 8 stycznia 2009 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia "Rozbudowa Portu Lotniczego [...]".

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, jednocześnie stwierdzając, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wniesienie skargi na bezczynność organu do wojewódzkiego sądu administracyjnego dopuszczalne jest po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a. Z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika bowiem, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W niniejszej sprawie jest bezsporne, że skarga, poprzedzona została wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co nastąpiło pismem skarżącego z dnia 10 listopada 2014 r.

Wbrew twierdzeniom organu, w niniejszej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na niezachowanie wskazanego w art. 53 § 2 p.p.s.a. terminu do jej wniesienia.

Przepis ten stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Przepisy art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. regulują przypadki skarg na akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. oraz inne akty, czyli generalnie na podjęte przez organy akty i czynności. Termin wskazany w art. 53 § 2 p.p.s.a. nie ma zatem zastosowania do przypadków bezczynności organu. Takie też stanowisko reprezentowane jest w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych, w których przyjmuje się, że wskazane w art. 53 § 2 p.p.s.a terminy nie znajdują zastosowania do skargi na bezczynność, która może być wniesiona w dowolnym czasie, aż do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji (vide: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2011, s. 288).

Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należało uznać jej zasadność.

Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Przepisy art. 35 § 1 i 3 k.p.a. stanowią, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przy czym - zgodnie z treścią art. 127 § 3 k.p.a. - od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

Z przepisów powyższych wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno rozpoznać wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w ciągu miesiąca od dnia jego otrzymania, działając bez zbędnej zwłoki i prowadząc postępowanie bez wstrzymywania jego biegu. Bezczynność organu administracji publicznej, polegająca na uchylaniu się organu od wydania decyzji administracyjnej czy też postanowienia, narusza bowiem prawa strony, podważa autorytet władzy i zaufanie obywateli do organów Państwa.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje w bezczynności, ponieważ nie rozpoznało wniosku skarżącego z dnia 11 września 2014 r. (data wpływu do organu 15 września 2014 r.) o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie wskazanym w art. 35 § 3 k.p.a. Nie zawiadomiło także skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w tym przepisie i nie wskazało nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie miesięczny termin jej załatwienia upłynął w dniu 15 października 2014 r.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 149 § 1 zd. 1 p.p.s.a., zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 11 września 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia 25 sierpnia 2014 r., nr [...] w terminie jednego miesiąca od doręczenia organowi akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o wyznaczenie 14-dniowego terminu rozpoznania. Wniosek ten jest sprzeczny z treścią art. 35 § 2 k.p.a., który stanowi, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Miesięczny termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym, w przeciwieństwie do terminów załatwiania spraw przed organami pierwszej instancji, nie jest terminem maksymalnym. W postępowaniu odwoławczym należy bowiem załatwić sprawę "w ciągu miesiąca", a nie, jak to przyjęto w odniesieniu do spraw rozstrzyganych w pierwszej instancji, "nie później" niż w ciągu miesiąca i to niezależnie od tego, czy sprawa wymaga postępowania wyjaśniającego i czy jest szczególnie skomplikowana. (Andrzej Wróbel Komentarz do art. 35 k.p.a. System Informacji Prawnej Lex)

Jednocześnie, stosownie do wymogu wynikającego z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd orzekł, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceny takiej Sąd dokonał mając na uwadze z jednej strony przedmiot postępowania jakim była nieważność decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia "Rozbudowa Portu Lotniczego [...]" i obszerność akt administracyjnych, a z drugiej strony fakt, iż przekroczenie miesięcznego terminu rozpoznania sprawy wynosiło w granicach trzech miesięcy. Jest to przekroczenie znaczne, jednak nie uzasadnia oceny, iż sprawie doszło do naruszenia przez organ przepisu art. 35 § 3 k.p.a., które ma charakter rażący. Tego typu ocena zarezerwowana jest bowiem dla naruszeń terminu rozpatrzenia sprawy o charakterze szczególnie nagannym, nie znajdującej uzasadnienia w okolicznościach sprawy charakteryzujących się długim czasem zwłoki organu.

Odnosząc się do zawartego w skardze żądania zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych nierozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Sąd zważył, że p.p.s.a. nie przewiduje rozwiązań pozwalających sądowi administracyjnemu na wydanie takiego orzeczenia. Dopuszczalne rodzaje orzeczeń, jakie sąd administracyjny może wydać w związku z rozpoznaniem skargi na bezczynność organu, zostały wymienione w art. 149 p.p.s.a. Co do zasady zaś odpowiedzialność pracownika organu administracji publicznej, który z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w terminie, została uregulowana

w art. 38 k.p.a. Przepisy p.p.s.a. nie umożliwiają również sądowi administracyjnemu wydania orzeczenia, w którym mógłby zobowiązać organ administracji publicznej do zainicjowania postępowania w przedmiocie odpowiedzialności porządkowej, dyscyplinarnej, czy też innej przewidzianej w przepisach prawa, w stosunku do pracownika, który nie załatwił sprawy w terminie.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Na koszty te składają się wpis sądowy uiszczony od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie adwokata w wysokości 240 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.