Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Dorota Gaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2011 r. sprawy ze skargi E.K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku E.K. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość warszawską oznaczoną hip. "[...]" położoną przy ulicy [...] w W. w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz E.K. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 8 listopada 2010 r. E.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z dnia 31 marca 1988 r. o przyznanie odszkodowania za utraconą zabudowaną nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], oznaczoną wg wykazu hipotecznego jako "[...]" nr rej. hip. [...], o pow. [...] sążni kwadratowych, stanowiącą dawną własność B.K. (poprzednika prawnego skarżącej).

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 673/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...], odmawiającą przyznania E. K. odszkodowania za wskazaną na wstępie nieruchomość [...].

W tym stanie rzeczy sprawa odszkodowania stanowiła przedmiot ponownego rozpatrzenia przez Prezydenta W. Akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku z 17 czerwca 2005 r. zostały zwrócone do organu pierwszej instancji w dniu 25 października 2005 r.

Wobec braku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w terminie przewidzianym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, skarżąca wniosła pismem z dnia 12 listopada 2009 r. do Wojewody [...] zażalenie na przewlekłość prowadzonego postępowania. W następstwie rozpoznania tego zażalenia Wojewoda [...], postanowieniem z [...] stycznia 2010 r. nr [...], uznał je z uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2010 r.

W wyznaczonym przez Wojewodę terminie organ sprawy jednak nie rozpoznał i przy piśmie z dnia 31 marca 2010 r. poinformował stronę, że sprawa, ze względu na konieczność sporządzenia operatu szacunkowego, zostanie rozpatrzona do dnia 31 lipca 2010 r. Także ten termin nie został przez organ dochowany i kolejnym pismem z dnia 30 lipca 2010 r. Prezydent W. wskazał, że decyzja w sprawie wydana zostanie do dnia 30 listopada 2010 r. Następnie zaś, pismem z dnia 5 listopada 2010 r., organ przedłużył ten termin do dnia 28 lutego 2011 r.

W tym stanie rzeczy E.K., pismem z dnia 8 listopada 2010 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W., zarzucając mu rażące naruszenie art. 35, art. 36 i art. 37 w zw. z art. 12 k.p.a. Skarżąca podkreśliła, że postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] w W. toczy się już od 22 lat. Wskazywała przy tym na niedotrzymywanie kolejnych wyznaczonych przez organ terminów załatwienia sprawy i to mimo zgromadzenia pełnej dokumentacji wystarczającej do jej zakończenia. Skarżąca zwróciła uwagę na fakt uzyskania przez Prezydenta W. już w maju 2010 r. operatu szacunkowego, ustalającego wartość odszkodowania, który co do zasady powinien stanowić końcową fazę postępowania w sprawie, poprzedzającą wydanie decyzji. Podniosła ponadto, że w związku z opieszałym prowadzeniem postępowaniem kilkakrotnie występowała do organu z żądaniem wydania decyzji, pod rygorem złożenia skargi na bezczynność, o czym świadczą jej pisma interwencyjne, np. pisma z dnia 2 stycznia 2007 r. i z dnia 17 stycznia 2008 r. Zwróciła także uwagę, iż w związku z przedłużającym się postępowaniem, istnieje zagrożenie utraty ważności sporządzonego operatu szacunkowego, co będzie skutkowało koniecznością jego aktualizacji, a tym samym ponoszenia przez organ dodatkowych kosztów.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła ona o zobowiązanie Prezydenta W. do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie 14 dni od daty wydania wyroku oraz zobowiązanie Prezydenta W. do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wskazał, na informowanie strony o podjętych w sprawie czynnościach jak również informowaniu o barku możliwości zakończenia postępowania i wyznaczeniu nowego terminu jego zakończenia na dzień 28 lutego 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nierozpoznaniu wniesionego przez E.K. (następcę prawnego dawnego właściciela nieruchomości [...] ozn. hip. "[...]") wniosku o przyznanie odszkodowania za tą nieruchomość, po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2005 r. wydanych w tym przedmiocie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), decyzji organów obu instancji.

Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu.

Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do par. 3 tego artykułu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przepis art. 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez E. K. w 1988 r. wniosek o przyznanie odszkodowania, po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uprzednio podjętych w sprawie decyzji, do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia, nie został przez organ rozpoznany. Bezsporne jest również, że akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 17 czerwca 2005 r. wpłynęły do organu w dniu 25 października 2005 r. , co wynika z daty prezentaty umieszczonej na piśmie przewodnim, przy którym zostały one przekazane przez Wojewodę [...]. Od tego momentu rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 k.p.a., termin w jakim organ zobowiązany był do rozpoznania sprawy.

Jak wynik z przekazanych do Sądu akt administracyjnych, w ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent W. podejmował wprawdzie czynności zmierzające do zakończenia sprawy (gromadząc m.in. dokumentację archiwalną dotyczącą przedmiotowej nieruchomości oraz zlecając sporządzenie operatu szacunkowego), jednakże nie tylko nie wydał stosownego rozstrzygnięcia, ale także przez ponad cztery lata nie informował strony o przyczynach opóźnienia, ani nie wskazywał nowego terminu zakończenia postępowania. Pierwszy raz uczynił to bowiem dopiero pismem z dnia 31 marca 2010 r., wskazując na konieczność sporządzenia operatu szacunkowego, wyznaczając jednocześnie nowy termin zakończenia postępowania na dzień 31 lipca 2010 r. Przy czym zawiadomienie to wystosował dopiero w związku z bezskutecznym upływem dodatkowego terminu załatwienia sprawy, wyznaczonego przez Wojewodę [...]. Tym samym niewątpliwie rażąco naruszył on art. 36 § 1 k.p.a. Ponadto, mimo sporządzenia wspomnianego operatu przed upływem wyznaczonego przez siebie dodatkowego terminu (sporządzony on został w dniu 28 maja 2010 r.), organ nadal nie zakończył postępowania, przedłużając je kolejno do 30 listopada 2010 r. i 28 lutego 2011 r. (pisma z dnia 30 lipca 2010 r. i 5 listopada 2011 r.).

Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Zważyć przy tym należy, że wyznaczając kolejne nowe terminy załatwienia sprawy, Prezydent W. w sposób niedopuszczalny określał je z przekroczeniem wskazanego w art. 35 § 3 k.p.a. maksymalnego terminu w jakim organ, do którego jednostka wniosła podanie, winien postępowanie zakończyć. Przedłużanie zaś prowadzonego postępowania administracyjnego w taki sposób jaki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie (kolejno o 4 i 3 miesiące), jest w ocenie Sądu sprzeczne z wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania i stanowi nadużycie instytucji, o której mowa w art. 36 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku strony o przyznanie odszkodowania za utraconą nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. uznać należało za w pełni uzasadniony. Ocena ta jest tym bardziej uzasadniona, że zaistniałego opóźnienia w rozpoznaniu sprawy organ w żaden sposób nie wyjaśnia, ograniczając się w odpowiedzi na skargę wyłącznie do wskazania faktu przedłużenia postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Sąd nie mógł natomiast uwzględnić zawartego w skardze żądania dotyczącego zobowiązania Prezydenta W. do wyciągnięcia konsekwencji dyscyplinarnych w stosunku do pracownika odpowiedzialnego za przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż stosowania tego rodzaju środków prawnych przez sąd nie przewidują ani przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani też przepisy innych ustaw. Zgodnie zaś z art. 3 § 1 in fine powołanej wyżej ustawy, sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.