Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Asesor WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Ref. Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2008 r. przy udziale – sprawy ze skargi B.L. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej powoływana jako ARiMR) w C. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] r., nr [...]uchylającą dotychczasową decyzję ostateczną tego organu o przyznaniu Pani B.L. płatności bezpośrednich dla gruntów rolnych z dnia [...]r., nr [...] i odmawiającą Pani B.L. przyznania płatności na rok [...] oraz nakładającą na nią karę pieniężną, potrącaną z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, którym stwierdzono niezgodności. W postawach prawnych tej decyzji organ odwoławczy wskazał: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej powoływana jako k.p.a.), art. 5a ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 264 ze zm.), art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumentację prawną. Pani B.L. (strona) w dniu [...]r. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich dla gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok [...]. We wniosku zadeklarowała powierzchnię 21,58 ha użytków rolnych, z uprawą łąki zakwalifikowaną zarówno do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) jak i do Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO), na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi (Dz. U. Nr 65, poz. 596). Przedmiotem postępowania przed organem I instancji w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest stan faktyczny użytkowanych gruntów rolnych objętych wnioskiem – zarówno co do powierzchni użytkowanej rolniczo, rodzaju uprawy, jak również utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.

Wniosek złożony przez stronę został poddany przez organ I instancji kontroli po względem kompletności; stwierdzone nieprawidłowości strona – na wezwanie organu do usunięcia braków - skorygowała. Następnie wniosek został poddany kontroli administracyjnej, która polega na sprawdzeniu danych wniosku z danymi istniejącymi już w systemie informatycznym ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli) dla danego podmiotu oraz bazą ewidencji gruntów i budynków oraz danymi złożonymi przez inne podmioty, w celu uniknięcia nienależnego wielokrotnego przyznania tej samej pomocy w odniesieniu do tego samego roku gospodarczego oraz w celu zapobieżenia nienależnej kumulacji pomocy przyznanej na podstawie odrębnych schematów pomocowych.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał stronie płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w całości uwzględniając jej żądanie.

W dniu [...] r. gospodarstwo rolne strony zostało poddane kontroli na miejscu, której celem był stwierdzenie stanu faktycznego na deklarowanym do płatności gruncie oraz wykonanie pomiaru powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo. W kontrolowanym gospodarstwie wszystkie działki rolne zostały zadeklarowane jako łąki, w związku z tym przedmiotem kontroli było stwierdzenie czy działki rolne były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień [...]r. oraz określenie czy na dzień kontroli działki są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Wyniki kontroli zawarte zostały w protokole z dnia [...]r. (k. 22-72 akt adm.). Wskazują one na rozbieżności między stanem faktycznym na gruncie a deklaracją strony zawartą we wniosku o przyznanie płatności.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...], zakończone decyzją ostateczną tego organu z dnia [...]r., nr [...] (k. 73 akt adm.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu I instancji w sprawie strony wyniki przeprowadzonej przez ten organ kontroli wskazują, że działki rolne ozn.: [...], do których strona otrzymała płatności na lata [...]nie były użytkowane rolniczo w dniu [...]r. Ustalenia w przedmiocie stanu na gruncie stwierdzonego prze inspektorów terenowych, poparte zostały dokumentacją fotograficzną. Stanowiło to nowe okoliczności faktyczne, o istnieniu których organ I instancji powziął informację w dniu kontroli, tj. [...]r. Na podstawie art. 75 w zw. z art. 77 k.p.a. organ I instancji włączył protokół z czynności kontrolnych przeprowadzonych w terenie w dniu [...]r. do materiału dowodowego w sprawie. Strona została zawiadomiona (pismem z dnia [...]r.- k. 75 akt adm.) o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. W imieniu strony, na podstawie pełnomocnictwa, z możliwości tej skorzystał Pan B.L. Po zapoznaniu się z materiałami zgromadzonymi w sprawie odmówił on złożenia podpisu na protokole z zapoznania się z materiałami sprawy (k. 77-80 akt adm.). Na jego żądanie z dnia [...] r. organ I instancji wydał mu kopie dokumentów zgromadzonych w sprawie, których odbiór potwierdził swoim podpisem w dniu [...]r. W dniu [...]r. pełnomocnik ten złożył oświadczenie w przedmiocie przeprowadzonych dowodów (k. 81-84 akt adm.).

Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. uchylił swoją dotychczasową decyzję ostateczną o przyznaniu Pani B.L. płatności bezpośrednich dla gruntów rolnych z dnia [...]r., nr [...] i odmówił Pani B.L. przyznania płatności na rok [...]. W podstawach prawnych tej decyzji organ I instancji powołał art. 104, art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia rolników oraz zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE)nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2559/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z dnia 21.10.2003 r., str. 1 z późn.zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269 z późn.zm.), art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie sytemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. UE L 2003, Nr 328, poz. 21 z dnia 17.12.2003 r.), art. 32 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. UE L 327 z dnia 12.12.2001 r., zm. Rozporz. nr 118/2004).

W uzasadnieniu tejże decyzji organ I instancji wskazał, iż podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanego rodzaju upraw w stosunku do stanu faktycznego. Z protokołu pokontrolnego wynika, iż inspektorzy ARiMR stwierdzili, iż całe działki rolne: [...] nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień [...]r., co skutkuje trwałym wykluczeniem działki rolnej z płatności. Na działkach tych stwierdzono:

- dla działki [...]– brak deklarowanej uprawy – na działce stwierdzono kilkunastoletnie samosiejki drzew liściastych: brzozy, olchy i wyschnięte trzciny. Zastosowano kody DR 18, i DR 10,

- dla działki [...] – brak deklarowanej uprawy – na działce stwierdzono kilkunastoletnie samosiejki drzew liściastych. Zastosowano kody DR 18, i DR 10,

- dla działki [...] – brak deklarowanej uprawy – na działce stwierdzono liczne kilkunastoletnie samosiejki drzew liściastych, wyschnięte trzcinowisko. Zastosowano kody DR 18, i DR 10,

- dla działki [...] - brak deklarowanej uprawy – na działce stwierdzono liczne kilkunastoletnie samosiejki drzew liściastych oraz pędy dzikich krzewów. Zastosowano kody DR 18, i DR 10,

- dla działki [...] - brak deklarowanej uprawy - na działce stwierdzono zwarte wieloletnie trzcinowisko. Zastosowano kody DR 18, i DR 10.

Kod DR 18 stosowany jest gdy w dniu kontroli na działce nie jest prowadzona działalność rolnicza; jest to kod sankcjonujący, skutkujący wykluczeniem działki rolnej z płatności. Natomiast kod DR 10 znajduje zastosowanie kiedy cała działka nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r.; kod sankcjonujący, skutkujący trwałym wykluczeniem działki rolnej z płatności.

Od przedmiotowej decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie do organu II instancji – Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. W odwołaniu domagała się uchylenia tej decyzji i umorzenie prowadzonego postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- nie wykazanie przez organ I instancji w sposób dostateczny i nie udowodnienie dlaczego okoliczności faktyczne, które podał w decyzji były podstawą do wznowienia postępowania i wydania nowej decyzji,

- wydanie decyzji w oparciu o ustalenia poczynione w protokole z kontroli w dniu [...] r., z którym nie została zapoznana, czym naruszono art. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.) oraz art. 79 k.p.a.i art. 10 k.p.a.,

- brak uwzględnienia przez organ I instancji wyjaśnień strony i odniesienia się do nich, iż "na łąkach okrywa roślinna była koszona i usuwana kilka razy do roku.(...). Wycięciu nie podlegały drzewa i krzewy zgodnie z przepisami o ochronie przyrody, ponieważ ich wycięcie w obrębie działek groziło osuwaniem gruntów i doprowadzaniem do powstania torfowisk i terenów podmokłych",

- nie uwzględnienie przez organ faktu, iż umowa zawarta przez stronę z Gminą G. na dzierżawę przedmiotowych działek wygasła z dniem [...]r. Dlatego stan i poziom utrzymania tych działek przez Gminę mógł ulec znaczącemu pogorszeniu do dnia kontroli.

Po rozpatrzeniu odwołania strony organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., wymienioną na wstępie, utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, podzielając ocenę stanu faktycznego i argumentację prawną organu I instancji.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi strony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której strona podniosła te same zarzuty co w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. wniósł o oddalenie skargi powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji i decyzji pierwszoinstancyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.

Przechodząc do merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że kwestiami spornymi między stronami postępowania jest to: 1) czy organ zasadnie, zgodnie z przepisami prawa wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie i uchylił decyzję ostateczną w sprawie płatności obszarowych, 2) czy naruszył przepisy proceduralne wskazane przez stronę skarżącą oraz przepisy prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do pierwszej ze spornych kwestii trzeba przypomnieć, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością, wyliczoną w sposób enumeratywny w przepisach art. 145 § 1 i 145a Kodeksu postępowania administracyjnego, który to Kodeks normuje postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. Wznowienie postępowania administracyjnego, jako jeden z rodzajów trybu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, ma na celu przeprowadzenie kontroli prawidłowości wydanej w postępowaniu zwykłym decyzji, która stała się ostateczna. Stosownie do art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a.,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2 k.p.a.),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

W przedmiotowej sprawie organ I instancji wznowił postępowanie w oparciu o

art.145 § 1 pkt 5 k.p.a, tzn. w związku z tym, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Tymi nowymi okolicznościami, jak wynika to z postanowienia z dnia [...]r., nr [...], którym organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok [...] (k. 73 akt adm.), były wyniki przeprowadzonej przez ten organ kontroli, które wskazują, że działki rolne ozn.: [...], do których strona otrzymała płatności na lata [...] nie były użytkowane rolniczo w dniu 30 czerwca 2003 r. Ustalenia w przedmiocie stanu na gruncie stwierdzonego przez inspektorów terenowych, poparte zostały dokumentacją fotograficzną. Stanowiło to nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji, tj. w dniu [...]r., a które nie były znane organowi w dniu wydania decyzji, ponieważ o ich istnieniu organ I instancji powziął informację w dniu kontroli, tj. [...]r.

Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie wtedy, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki:

1) pierwsza z nich - ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. W omawianej przesłance występują dwa odrębne człony: jeden dotyczy ujawnienia nowych okoliczności fatycznych, drugi nowych dowodów. Uznaje się, iż ujawnienie nowych okoliczności faktycznych stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania. W toku wznowionego postępowania organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej statuowaną przez art. 7 k.p.a., obowiązany jest ustalić, czy ta nowa okoliczność faktyczna występowała, prowadzą w tym celu postępowanie wyjaśniające. "Nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. W wyroku z dnia 25.06.1985 r., I SA 198/85 (ONSA 1985/1/35) NSA przyjął, że: "Przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy";

2) drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych" lub "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej;

3) trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka ta jest związana z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dokonaną oceną organ jest związany, zmiana oceny nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania (za: B. Adamiak:[w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1996, s. 636 i nast.).

Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, iż organ I instancji zasadnie, zgodnie przepisami prawa, wznowił postępowanie w tej sprawie, z uwagi na fakt wystąpienia podstawy do jego wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Wyżej wskazane trzy przesłanki wystąpiły w niniejszej sprawie, tj. 1) stan gruntu stwierdzony przez inspektorów ARiMR w trakcie kontroli w dniu [...] r. (szczegółowo opisany w protokole pokontrolnym i ujęty w materiałach fotograficznych) wskazuje na to, że działki rolne ozn.: [...]do których strona otrzymała płatności na lata [...]nie były użytkowane rolniczo w dniu 30 czerwca 2003 r. (nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na ten dzień). Ustalenia w przedmiocie stanu na gruncie stwierdzonego przez inspektorów terenowych, poparte zostały dokumentacją fotograficzną były "nowymi okolicznościami faktycznymi" w sprawie ; 2) okoliczności te, na co wskazują dowody wymienione wyżej, istniały w dniu wydania decyzji o przyznaniu stronie skarżącej płatności obszarowych, tzn. w dniu [...]r. ; 3) okoliczności te nie były znane organowi (Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w P.) w dniu wydania decyzji, tj. w dniu [...]r., ponieważ stały się one znane temu organowi w dniu [...]r., w wyniku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów ARiMR na miejscu, w terenie.

Należy podkreślić, iż organ administracji publicznej jest zobligowany do wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli zajdzie jedna z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a.

Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się decyzją. W oparciu o art. 151 k.p.a. organ administracji publicznej może wydać jedną z następujących rodzajów decyzji:

1) decyzję, którą odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 k.p.a., a zatem nie występuje żadna z przyczyn wymienionych w tym przepisie;

2) decyzję, którą uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstawy do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 k.p.a. i wówczas wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy;

3) decyzję stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, którą organ wydaje, gdy występują przesłanki negatywne, określone w art. 146 § 1 i § 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Owe przesłanki negatywne to: a) przesłanka terminu – uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 – pięć lat (§ 1 art. 146 k.p.a.); b) nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2 art. 146 k.p.a.).

W niniejszej sprawie organ I instancji stwierdził, iż wystąpiła przyczyna

wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, i przy braku przesłanek negatywnych wymienionych w art. 146 § 1 i § 2 k.p.a, uchylił swoją decyzję ostateczną z dnia [...] r. o przyznaniu skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i orzekł co do istoty sprawy, tj. odmówił skarżącej przyznania płatności na rok [...]oraz nałożył karę pieniężną, która będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną do Sądu decyzją organu II instancji.

W ocenie Sądu organy obu instancji wydały w przedmiotowej sprawie decyzje zgodne z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym. Zasadnie i zgodnie z prawem zostało wznowione postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, wobec ujawnienia w dniu [...]r. nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który decyzję wydał, wskazanych w protokole z czynności kontrolnych (nr [...]– k. 22-72 akt adm.), co wyczerpuje przesłankę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wobec stwierdzenia tej przesłanki i braku negatywnych przesłanek z art. 146 § 1 i § 2 k.p.a., organ I instancji zgodnie z prawem uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a), tj. zgodnie ze wskazanymi, zacytowanymi i omówionymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisami: art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 143b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia rolników oraz zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE)nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2559/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z dnia 21.10.2003 r., str. 1 z późn.zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269 z późn.zm.), art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie sytemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. UE L 2003, Nr 328, poz. 21 z dnia 17.12.2003 r.), art. 32 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. UE L 327 z dnia 12.12.2001 r., zm. rozporz. nr 118/2004), odmówił Skarżącej przyznania płatności na rok [...] i nałożył karę pieniężną. Sąd, w niniejszym składzie, w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do drugiej spornej między stronami kwestii – tj. czy organ naruszył przepisy proceduralne wskazane przez stronę skarżącą i przepisy prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd stwierdza, iż nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej w tej kwestii należy zauważyć, iż:

1) ubieganie się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok

[...]następowało w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.; dalej powoływana jako - u.p.b.). Stosownie do art. 2 ust. 1 i ust. 2 tejże ustawy osobą legitymowaną do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest producent rolny, który w wyznaczonym terminie złożył wniosek o przyznanie tych płatności, będący posiadaczem gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, utrzymane zgodnie z normami. Przez posiadacza gospodarstwa rolnego rozumie się właściciela, dzierżawcę, użytkownika, zarządcę lub mającego inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.

Płatność jest przyznawana na wniosek producenta rolnego (złożony na

formularzu) w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej przez kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy (art. 3 ust. 1 i art.. 3a ust. 1 u.p.b.).

Dyrektor oddziału regionalnego ARiMR przeprowadza kontrole w zakresie spełniania przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności zgodnie z planem kontroli zatwierdzonym przez prezesa ARiMR , ustalony zgodnie z zasadami typowania gospodarstw rolnych do kontroli określonymi w przepisach Unii Europejskiej, przy czym prezes ARiMR może powierzyć przeprowadzanie tych kontroli innym jednostkom organizacyjnym, które dysponują odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi (art. 5 ust.1 i ust. 2 u.p.b.). Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnych zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE.L.04.141.18), przepisy tego rozporządzenia zamieszczone w Tytule II "Kontrole" normują zasady przeprowadzania kontroli wniosków. Kontrole te dzielą się na: "Kontrole administracyjne" (Sekcja I) i "Kontrole na miejscu" ( Sekcja II). Stosownie do art. 23 tego rozporządzenia kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc. Kontrole administracyjne, w których mieszczą się także "kontrole krzyżowe", prowadzone są za pomocą narzędzi informatycznych (ZSZiK – Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli). Stosownie do art. 25 ust. 1 tegoż rozporządzenia: "Kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków". W świetle tych unormowań niezasadnym jest zarzut Skarżącej iż organ naruszył art. 79 k.p.a. Wbrew przekonaniu Skarżącej przepis art. 25 ust.1 rozporządzenia Rady (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ma pierwszeństwo przed art. 79 k.p.a. jako lex specialis (przepis szczególny) w stosunku do ogólnego przepisu art. 79 k.p.a. (lex generalis), dotyczącego przeprowadzania oględzin w postępowaniu administracyjnym);

2) niezgodnym z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie jest także zarzut Skarżącej, iż organ I instancji naruszył art. 6 u.p.b., ponieważ nie zapoznał jej z wynikami protokołu kontroli. Jak wynika to z akt administracyjnych sprawy protokół został jej przesłany za pośrednictwem poczty przesyłką poleconą doręczoną, z uwagi na nieobecność adresatki w miejscu zamieszkania, dorosłemu domownikowi, tj. matce Skarżącej – Pani M.G. (k. 104-106 akt adm.). Takie doręczenie zastępcze, w świetle art. 43 k.p.a. jest prawnie skuteczne. Nadto jak podnosi organ, w odpowiedzi na skargę, Pan B.L. (mąż Skarżącej), upoważniony przez nią, zapoznawał się ze zgromadzonymi dowodami w sprawie i otrzymał, na swoje żądanie, kopie wszystkich dokumentów zgromadzonych w sprawie (k. 77-82 akt adm.), a strona miała możliwość wypowiedzenia się co do tych dowodów;

3) Skarżąca podniosła, iż umowa, na podstawie której przedmiotowe działki dzierżawione były przez nią od Gminy G., wygasła z dniem [...]r. i działki te zostały wydane Gminie, która nie zgłosiła zastrzeżeń co do sposobu użytkowania gruntu. Wbrew twierdzeniom Skarżącej jej obowiązkiem było, stosownie do zobowiązania wynikającego z sekcji X "Oświadczenia i zobowiązania" wniosku o przyznanie płatności z dnia [...] r., powiadomienie organu o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależnie przyznanie płatności rolnych. Skarżąca nie przedstawiła także organowi I instancji oświadczenia Gminy G. dotyczącego kwestii rolniczego użytkowania dzierżawionego gruntu, natomiast rodzaj roślinności stwierdzony przez inspektorów na działkach, dla których zastosowany został kod nieprawidłowości, świadczy o tym, iż nie były one użytkowane rolniczo na dzień [...]r. oraz w roku [...] nie była na tych działkach prowadzona działalność rolnicza. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów w toku postępowania przed organami I i II instancji, pozwalających stwierdzić, iż stan na gruncie odbiegał od stwierdzonego i opisanego w protokole z czynności kontrolnych z dnia [...]r. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne (por.: wyrok NSA z 22.10.1997 r., III SA 634/96 – LEX nr 36495; wyrok NSA z 22.11.1995 r. SA/Wr 487/95 – LEX nr 27067; wyrok WSA z 23.02.2007 r., VI SA/Wa 2219/06 – LEX nr 312057; teza nr 2 wyroku WSA z 8.09.2005 r., VI SA/Wa 535/05 – LEX nr 194972).;

4) Sąd wprawdzie dostrzega pewną nadmierną lapidarność uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji organu I instancji, ale wobec utrzymania tej decyzji w mocy przez organ II instancji, który w swej decyzji zawarł bardzo obszerne i spełniające wymogi art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne i prawne, uznaje to za sanowanie przez organ odwoławczy uchybienia organu I instancji, które to uchybienie nie miało, w ocenie Sądu, istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy;

5) co do naruszenia przepisów prawa materialnego należy zauważyć, iż Skarżąca nie wskazała, które przepisy prawa materialnego i w jaki sposób organ naruszył w zaskarżonej decyzji. Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył. W ocenie Sądu organy I i II instancji prawidłowo w oparciu o przepisy materialnego prawa krajowego i przepisy prawa wspólnotowego, szczegółowo powołane, zacytowane i zinterpretowane przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji, rozstrzygnął przedmiotową sprawę.

Reasumując Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w sentencji wyroku z dnia 22 marca 2007 r., II GSK 355/06 (LEX nr 317347), w której Sąd ten stwierdził, iż: "1.Już w dacie składania wniosku ubiegający się o pomoc finansową producent rolny powinien wskazywać tylko te grunty rolne, które spełniają warunki do przyznania tych płatności, to znaczy utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Należy przy tym mieć na uwadze, że utrzymywanie gruntów rolnych w dobrej kulturze nie polega wyłącznie na podejmowaniu czynności wymienionych w § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz.600 ze zm.), lecz także na spełnianiu innych warunków minimalnych wymienionych w tym rozporządzeniu. 2. Grunty rolne porośnięte drzewami i krzewami nie mogą być uznane za utrzymywane w dobrej kulturze rolnej."

Na zakończenie podkreślić należy, że organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych przez stronę zarówno w odwołaniu jak i w skardze obszernie przedstawił okoliczności faktyczne i prawne przedmiotowej sprawy, uzasadniając swe stanowisko w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę. Skład orzekający Sądu w całości podziela wyrażone tam poglądy, które znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), oddalił skargę.