W sprawie skarżący A. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu swojego żądania wskazał na wysokość dochodu swojego dwuosobowego gospodarstwa domowego, prowadzonego z żoną, w kwocie 1.869 zł, pochodzącego z ich emerytury i renty, oraz swój stan zdrowia. Podał przy tym, że kwotą 292,18 zł miesięcznie spłaca kredyt zaciągnięty na leczenie i rehabilitację.
Wraz z wnioskiem skarżący przesłał dokumenty, w których treści potwierdzenie znajdują informacje podane we wniosku. Wynika z nich nadto, że został on zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, jest niezdolny do pracy i ma znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów postępowania sądowego można wy-snuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania sądowego jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktycz-ny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie całko-witym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie referendarza sądowego sytuacja życiowa skarżącego i jego żony, tj. wiek i stan zdrowia, oraz ich sytuacja materialna polegająca na ponoszeniu koniecznych kosztów utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego z kwoty 1.869 zł w sytuacji, w której koszty te są podwyższone z uwagi na wydatki na leczenie i rehabilitację, świadczą o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia kosztów postępowania sądowego (kosztów sądowych i zastępstwa procesowego) i przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.
