Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę

M. B. (dalej: "zobowiązany" lub "skarżący") wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (dalej: "DIAS" lub "organ odwoławczy") z dnia "[...]" w sprawie skargi na czynność egzekucyjną.

Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "organ egzekucyjny") oddalił skargę zobowiązanego na czynność egzekucyjną zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i społecznego.

Z akt sprawy wynika, że organ ten podjął czynności egzekucyjne do majątku zobowiązanego w postaci zajęcia na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Inspektorat w dniu "[...]", dotyczącego należności z tytułu nieuiszczonych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz składek FP i FGŚP, za październik i listopad 2019 r. w łącznej kwocie należności głównej 684,60 zł. Wystawienie tytułu wykonawczego zostało poprzedzone doręczeniem zobowiązanemu upomnienia w dniu 27 grudnia 2019 r.

Wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu nastąpiło w dniu 4 marca 2020 wskutek doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu oraz zawiadomienia o zajęciu. Organ rentowy zawiadomienie o zajęciu otrzymał 18 lutego 2020 r.

Pismem z dnia 18 marca 2020 r. zobowiązany wniósł skargę na czynność egzekucyjną.

Organ egzekucyjny postanowieniem z "[...]" na podstawie art. 54 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.") oddalił skargę zobowiązanego na czynności egzekucyjne.

W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany poniósł m. in., że postanowienie zawiera mało poważne zmiany oraz że ustalono zbyt mało, w tym nie przesłuchano kierownika. Postanowienie organu egzekucyjnego kontynuuje ukrywanie okoliczności faktycznych, zaś wcześniejsze zarzuty są aktualne. Zdaniem zobowiązanego postanowienie organu egzekucyjnego powinno zostać uchylone.

Zaskarżonym postanowieniem DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

W uzasadnieniu powołał przepisy ustawy u.p.e.a.: art.54 § 1 i § 5, art.7 § 1 i § 2, art.79 § 1, art.1a pkt 12 lit.a. u.p.e.a. Uznał, że zgodnie z art. 54 u.p.e.a. w postępowaniu skargowym dopuszczalne jest badanie jedynie tych czynności, które nie są objęte zakresem innego środka prawnego. Według DIAS czynności podjęte przez organ egzekucyjny w związku z zajęciem wyżej opisanych wierzytelności, były prawidłowe. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a. zastosowany został środek egzekucyjny przewidziany w ustawie i prowadzący bezpośrednio do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Podkreślił, że zajęcie świadczeń emerytalnych, przewidziane w art.79 § 1 i § 4 u.p.e.a., mieści się w katalogu środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Organ odwoławczy przeanalizował czynności dokonane w toku zajęcia i uznał, że nie doszło do naruszenia prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniesiono o uchylenie postanowienia DIAS i rozpoznanie sprawy w całokształcie. Zarzucono naruszenie interesu prawnego i nierozpoznanie istoty sprawy oraz wieloletnie fingowanie czynności egzekucyjnych. Zdaniem skarżącego występowanie z egzekucją było zbędne, nie otrzymał odpowiedzi na wniosek o potrącanie egzekwowanych kwot z należnych świadczeń. Ponadto nie ustalono salda zobowiązań i nie rozpatrzono wcześniejszych wniosków.

Do skargi, podobnie jak do wcześniej składanych pism, skarżący dołączył kserokopie pism stanowiących korespondencję z różnymi instytucjami, w tym z Prokuraturą Rejonową, Prokuraturą Regionalną, Sądem Rejonowym, Dyrektorem Oddziału ZUS. Odpowiadając na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sąd rozpatrzył skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z regulacją zawartą w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych rozstrzygnięć pod względem zgodności z prawem. Dlatego do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przez ten organ bądź przepisu prawa materialnego, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, wobec czego nie zachodziła konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Przedmiotem sprawy jest skarga na czynność egzekucyjną. Na podstawie art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm.), zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Istotne jest, że w ramach tego środka prawnego zobowiązany może wnosić zarzuty o charakterze formalnoprawnym, dotyczące prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora, w tym w szczególności pod kątem zachowania przepisów dotyczących formy i sposobu dokonywania czynności egzekucyjnych.

Na podstawie art.79 § 1 i § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego (...) przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń.

Zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Z kolei wymogi formalne tego zawiadomienia zawiera art. 67 § 2 u.p.e.a., który wymienia elementy zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego.

Przytoczone przepisy określają granice sprawy objętej skargą M. B., dotyczącą postanowienia wydanego w sprawie jego skargi na czynność egzekucyjną. Tylko w granicach wyznaczonych przytoczonymi przepisami zobowiązany był organ egzekucyjny rozpatrywać skargę dotyczącą czynności egzekucyjnej zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego. Przekroczeniem kompetencji przypisanych organowi egzekucyjnemu byłoby wyrażanie przez ten organ stanowiska w innych kwestiach, podnoszonych w pismach zobowiązanego, a następnie w skardze, wychodzących poza badanie prawidłowości czynności egzekucyjnej. Wyjaśnić przy tym należy, że skarga na czynność egzekucyjną nie jest jedynym środkiem ochrony zobowiązanego, bowiem ustawa u.p.e.a. przewiduje też inne tryby wnoszenia środków zaskarżenia, co wymaga jednak osobnego wniosku. Wniosek skarżącego, uzupełniony pismem z 18 marca 2020 r. po wezwaniu skarżącego do sprecyzowania jego treści, został uznany za skargę na czynność egzekucyjną i został rozpoznany w wyżej wskazanych granicach.

W ocenie Sądu prawidłowa jest zarówno kwalifikacja prawna żądań skarżącego jak też ich ocena dokonana przez organ egzekucyjny. Wyjaśniono bowiem, że skarżący posiada zaległości z tytułu składek zdrowotnych za październik i listopad 2019 r., na które wystawiono tytuł wykonawczy, a wcześniej wystosowano do skarżącego upomnienie. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o zajęciu świadczenia zostało dostarczone do dłużnika zajętej wierzytelności, a zobowiązanemu doręczono odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienie o zajęciu. W ten sposób zostały spełnione wszystkie wymogi formalne wynikające z wyżej przytoczonych przepisów u.p.e.a.

Dlatego organ odwoławczy uprawniony był do uznania, że postanowienie organu egzekucyjnego oddalające skargę na czynność jest prawidłowe i, co jest istotne w kontekście argumentów przedstawianych przez skarżącego, słusznie ograniczało się jedynie do zbadania prawidłowości czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia świadczenia, według zasad określonych w przytoczonych przepisach art.79 § 1 i § 2 u.p.e.a.

Na podstawie analizy akt sprawy oraz przepisów ustawy u.p.e.a. mających zastosowanie, Sąd nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości w zakresie przebiegu i formy zaskarżonej czynności egzekucyjnej, podzielając stanowisko DIAS co do braku podstaw do uchylenia postanowienia organu egzekucyjnego.

W związku z powyższym skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art.151 p.p.s.a.