Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi E. S.A. na postanowienie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości gruntowej oddala skargę.

Postanowieniem z 24 stycznia 2023 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski (Wojewoda), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia E. S.A. na postanowienie Starosty z 14 grudnia 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie B., gmina S., oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni 4,7887 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], stanowiącej własność B. i G. J., poprzez udzielenie zezwolenia E. S.A., na budowę kablowej linii elektroenergetycznej nN 0,4 kV wraz z posadowieniem jednego stanowiska słupowego nN 0,4 kv – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 14 grudnia 2022 r.

Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych sprawy:

Wnioskiem z 3 listopada 2022 r. pełnomocnik E. S.A. (spółka) wystąpił do Starosty o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu B., gmina S. jako działka nr [...] o powierzchni 4,7887 ha, poprzez zezwolenie spółce na wykonanie prac na przedmiotowej nieruchomości, polegających na budowie kablowej linii elektroenergetycznej nN 0,4 kV wraz z posadowieniem jednego stanowiska słupowego nN 0,4 kV. W jego uzasadnieniu stwierdzono m. in., że wnioskodawca zwrócił się z wnioskiem z 9 marca 2022 r. o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, lecz decyzją z 25 sierpnia 2022 r. odmówiono ograniczenia z uwagi na to, że projektowana inwestycja nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podniesiono również, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 6 września 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 408/22, wyeliminowano z obrotu prawnego decyzje organów stanowiące podstawę dokonanej przez te organy oceny prawnej art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie warunków niezbędnych do zaistnienia przesłanki zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem oraz sposobu interpretacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, w sprawie, w zakresie oceny zgodności inwestycji z treścią miejscowego planu, należy zastosować wykładnię treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poczynioną w wyroku WSA w Olsztynie.

Postanowieniem z 14 grudnia 2022 r. Starosta odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z wyżej opisanej nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że w sprawie decyzją z 25 sierpnia 2022 r. Starosta odmówił ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej działki, a strona nie złożyła odwołania. W ocenie Starosty brak zatem było podstawy do rozpoznania po raz kolejny tożsamego żądania strony zawartego we wniosku z 3 listopada 2022 r., nie doszło bowiem do żadnej zmiany sytuacji faktycznej ani prawnej, w a obrocie prawnym pozostaje decyzja skierowana do tych samych adresatów i dotycząca tego samego żądania. Nie doszło również do zmiany stanu prawnego dającego podstawę do ponownego rozpatrzenia wniosku, co miałoby wynikać z wywodzonego przez pełnomocnika spółki wyroku WSA w Olsztynie z 6 września 2022 r. Starosta wyjaśnił, że orzeczenie Sądu dotyczy innej sprawy i stanowi interpretację przepisów prawa, a tożsamość sprawy wypełnia w art. 61a § 1 k.p.a. przesłankę przedmiotowej przeszkody wszczęcia postępowania administracyjnego.

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Starosty pełnomocnik spółki wniósł o jego uchylenie w całości i wszczęcie zgodnie z wnioskiem postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Zarzucono naruszenie: - art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sytuacji zachodzą inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, podczas gdy okoliczności takie nie wystąpiły; - art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niewszczęcie postępowania mimo wniesienia żądania, podczas gdy Starosta był zobowiązany do wszczęcia postępowania; - art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niepodjęcie czynności zmierzających do załatwienia sprawy, podczas gdy Starosta po wniosku inicjującym i spełnieniu przesłanek wszczęcia postępowania był zobowiązany do podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co skutkowało błędnym ustaleniem, że stan faktyczny w sprawie jest tożsamy w stosunku do stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu znak: GN-III.6821.20.2022 i w konsekwencji niesłuszną odmową wszczęcia postępowania; - art. 8 § 2 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez Starostę do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania oraz podważenia zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, w szczególności poprzez wybiórcze przyjmowanie argumentów przedstawianych przez Przedsiębiorstwo w trakcie postępowania administracyjnego; - art. 124 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia w treści uzasadnienia postanowienia okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności nieodniesienie się przez Starostę do nowych okoliczności faktycznych przedstawionych przez wnioskodawcę.

W uzasadnieniu postanowienia z 24 stycznia 2023 r. Wojewoda podniósł, że wnioskiem z 9 marca 2022 r., na podstawie art. 124 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pełnomocnik spółki zwrócił się do Starosty o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność G. i B. J., poprzez zezwolenie spółce na wykonanie prac polegających na budowie kablowej linii elektroenergetycznej nN 0,4 kV wraz z posadowieniem jednego nowego stanowiska słupowego nN 0,4kV. Decyzją z 25 sierpnia 2022 r. organ I instancji odmówił wydania decyzji w przedmiotowym zakresie, stwierdzając, że brak jest podstaw do uznania, że projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 13 września 2022 r. Natomiast podstawą wydania postanowienia organu I instancji był przepis art. 61a k.p.a. W postanowieniu wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie bada merytorycznie wniosku, lecz ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Tym samym postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter formalny, a nie merytoryczny. Ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W doktrynie oraz orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęto, że jedną z "uzasadnionych przyczyn" zobowiązujących organ administracji publicznej do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną (patrz także R. Stankiewicz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, kpa Komentarz, Warszawa 2015, s. 383-384 oraz podana tam literatura). Wszczęcie postępowania przez organ administracji publicznej w sprawie, która została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną, narusza bowiem zasadę trwałości decyzji wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. oraz pewność obrotu prawnego. Warunkiem sine qua non wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy: występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Z uzasadnienia postanowienia organu I instancji wynika, że przesłanką odmowy wszczęcia postępowania było przyjęcie, że żądanie wnioskodawcy dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętej. Istota niniejszej sprawy sprowadza się zatem do ustalenia, czy sprawa rozstrzygnięta ostateczną decyzją Starosty z 25 sierpnia 2022 r. jest tożsama ze sprawą z wniosku 3 listopada 2022 r. Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków. Bezspornym jest fakt, że w sprawie występują te same strony, tj. właściciele działki nr [...] i inwestor (wnioskodawca) - E S.A. (oraz Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę). Tożsamość przedmiotową należy rozumieć szerzej niż tylko jako przedmiot sprawy. Chodzi w tym wypadku zarówno o identyczny przedmiot nowej sprawy w stosunku do sprawy uprzednio ostatecznie rozstrzygniętej, jak i o tożsamość stanu prawnego tej sprawy przy niezmienionych jej okolicznościach faktycznych. Żądanie strony określa przedmiot prowadzonego przez organ administracyjny postępowania. Nie ulega zatem wątpliwości, że w obu sprawach występuje również tożsamość żądań. W postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji z 25 sierpnia 2022 r., wnioskodawca wystąpił o ograniczenie sposobu korzystania z działki nr [...] poprzez zezwolenie inwestorowi na wykonanie prac polegających na budowie kablowej linii elektroenergetycznej nN 0,4kV wraz z posadowieniem jednego stanowiska słupowego nN 0,4kV, lecz z uwagi na brak spełnienia jednej z przesłanek, odmówiono jej wydania. Wniosek z 3 listopada 2022 r. zawierał takie samo żądanie. Odnosząc się do zagadnienia tożsamości przedmiotowej Wojewoda wskazał, że okoliczności faktyczne sprawy również nie uległy zmianie, podobnie jak stan prawny, mający zastosowanie w sprawie wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Dodał, że tożsamość sprawy administracyjnej będzie wykluczona w przypadku, gdy co prawda występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu, ale stan prawny uległ na tyle istotnej zmianie, że nie można mówić o tożsamości sprawy. Podstawę do wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz treść żądania stanowią przepisy prawa materialnego w niezmienionym brzmieniu (zawarte zarówno we wniosku z 9 marca 2022 r. jak i we wniosku z 3 listopada 2022 r.). Nie jest to zatem nowa sprawa administracyjna umożliwiająca wydanie nowego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Fakt, na który powołuje się pełnomocnik spółki, że zmieniła się wykładnia prawa dokonana w wyroku z 6 września 2022 r. przez WSA w Olsztynie w kwestii zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Okoliczność związania oceną prawną ma decydujące znaczenie w danej, indywidualnej sprawie, w tym przypadku w sprawie w której zapadło orzeczenie. W postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną skutkuje nieważnością tej decyzji, co wynika wprost z treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na postanowienie Wojewody z 24 stycznia 2023 r. pełnomocnik spółki zarzucił mu naruszenie:

- art. 61a § 1 k.p.a. przez błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie zachodzą inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, tj. istnienie w obrocie prawnym decyzji rozstrzygającej ostatecznie sprawę, podczas gdy w sprawie nie zachodzi oczywista tożsamość stanu prawnego i faktycznego ze sprawą zakończoną decyzją Starosty z 25 sierpnia 2022 r., bowiem na skutek wyroku WSA w Olsztynie z 6 września 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 408/22, doszło do wyeliminowania z obrotu decyzji Starosty i Wojewody w przedmiocie odmowy wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości sąsiadującej z przedmiotową działką, ziszczenia się przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem, a także z uwagi na fakt, że uległa zmianie dotychczasowa wykładnia art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i tym samym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej w obrębie geodezyjnym B., gmina S. - jednostka G;

- art. 61 § 1 k.p.a. w związku z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jego niezastosowanie i niewszczęcie postępowania administracyjnego podczas gdy organy zobowiązane były wszcząć postępowanie na żądanie strony, bowiem spółka wypełniła wszystkie pozytywne przesłanki wszczęcia postępowania, a dodatkowo zostały spełnione wszystkie przesłanki przewidziane w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami;

- art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez zaniechanie wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, co polegało na błędnej ocenie, że sprawy z wniosku z 9 marca 2022 r. i wniosku z 3 listopada 2022 r. są tożsame, podczas gdy sprawy te nie są tożsame, bowiem pomiędzy wydaniem decyzji z 25 sierpnia 2022 r. a złożeniem wniosku z 3 listopada 2022 r. doszło do zmiany faktycznego i prawnego;

- art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego niezastosowanie i brak wydania decyzji zgodnej z treścią wyroku z 6 września 2022 r., podczas gdy wyrok wiąże Starostę i Wojewodę bowiem: tożsamy jest podmiot, obie sprawy dotyczą wykonania inwestycji na sąsiadujących nieruchomościach mających to samo przeznaczenie zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stan faktyczny w zakresie zgodności inwestycji z planem jest taki sam, sprawy leżą w zakresie kompetencji tego samego organu, tj. Starosty;

- art. 8 § 2 k.p.a. przez wydanie bez uzasadnionej przyczyny odmiennego rozstrzygnięcia w stosunku do istniejących już w obrocie prawnym decyzji o tożsamym stanie faktycznym i prawnym, podczas gdy sprawy o tożsamym stanie faktycznym i prawnym powinny zakończyć się analogicznym rozstrzygnięciem, a odstępstwo od tej zasady jest dopuszczalne jedynie w uzasadnionych przypadkach, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, zaś organ w żaden sposób nie przedstawił argumentacji potwierdzającej wystąpienie przyczyn uzasadniających odstąpienie od wskazanej zasady;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie postanowienia Starosty w mocy podczas gdy zachodziły przesłanki do uchylenia tego postanowienia, bowiem zarzuty naruszeń wskazane w zażaleniu były zasadne.

Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie postanowienia Wojewody oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 202 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 - p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Jednocześnie, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie narusza ono prawa. gdyż przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani też prawa materialnego.

Podstawę prawną kontrolowanego w tej sprawie postanowienia organu I instancji, był art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W niniejszej sprawie podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie zezwolenie spółce na wykonanie prac polegających na budowie kablowej linii elektroenergetycznej wraz z posadowieniem jednego nowego stanowiska słupowego była niemożność wszczęcia postępowania z "innych uzasadnionych przyczyn". Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, przesłanka z "innych uzasadnionych przyczyn" nie została skonkretyzowana w k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęte jest natomiast, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego. Zadaniem organu administracji na tym etapie jest wyłącznie zbadanie przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 347/11, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 9 marca 2022 r., na podstawie art. 124 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pełnomocnik spółki zwrócił się do Starosty o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność G. i B. J., poprzez zezwolenie spółce na wykonanie prac polegających na budowie kablowej linii elektroenergetycznej nN 0,4 kV wraz z posadowieniem jednego nowego stanowiska słupowego nN 0,4kV. Decyzją z 25 sierpnia 2022 r. organ I instancji odmówił wydania decyzji w przedmiotowym zakresie, stwierdzając, że brak jest podstaw do uznania, że projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 13 września 2022 r. Pełnomocnik spółki wnioskiem z 3 listopada 2022 r. ponownie wystąpił do Starosty o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu B., gmina S. jako działka nr [...] o powierzchni 4,7887 ha, poprzez zezwolenie spółce na wykonanie prac na przedmiotowej nieruchomości, polegających na budowie kablowej linii elektroenergetycznej nN 0,4 kV wraz z posadowieniem jednego stanowiska słupowego nN 0,4 kV. Powyższe okoliczności - istotne z punktu widzenia prawidłowości dalszych czynności procesowych podjętych w przedmiocie wniosku skarżącej spółki - zostały ustalone przez organy prawidłowo, a ustalenia te potwierdza materiał zawarty w aktach administracyjnych.

W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, co skutkować musiało odmową wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącej z 3 listopada 2022 r.

W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w powołanym przepisie, to przypadki tzw. "pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania", a więc np.: a) wniesienie żądania przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych; b) wniesienie żądania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; c) wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją; d) wniesienie żądania w sprawie, w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; e) wniesienie żądania po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw (zob. Z.R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211-212). Jedną z "uzasadnionych przyczyn" zobowiązujących organ administracji publicznej do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest więc uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną (por. wyroki NSA: z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1228/17; z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 493/13; z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1395/12, CBOSA). Wydanie bowiem decyzji w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną skutkuje nieważnością tej decyzji, co wynika wprost z treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Decyzja organu administracji publicznej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata) (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 895/81, publ. ONSA nr 1, poz. 47). Ewentualne ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną, możliwe jest tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie (por. M. Jaśkowska (w:), M. Jaśkowska, B. Wróbel, Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz, Kraków 2005 r., s. 968).

W kontrolowanej sprawie organy zasadnie stwierdziły, że sprawa w przedmiocie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu B., gmina S. jako działka nr [...] o powierzchni 4,7887 ha, poprzez zezwolenie spółce na wykonanie prac na przedmiotowej nieruchomości, polegających na budowie kablowej linii elektroenergetycznej nN 0,4 kV wraz z posadowieniem jednego stanowiska słupowego nN 0,4 kV, została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną Starosty z 25 sierpnia 2022 r. Podkreślić przy tym trzeba, że Starosta orzekał w kwestiach merytoryczych, a nie formalnych. Tak więc ponowne żądanie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, zawarte we wniosku spółki z dnia 3 listopada 2022 r. nie mogło skutkować wszczęciem postępowania w tym zakresie. Dodać należy, że jak wynika z ustaleń organów, nie zmienił się stan faktyczny i prawny sprawy.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, organ odwoławczy prawidłowo zaakceptował, jako zgodne z prawem, stanowisko orzekającego w sprawie organu I instancji co do odmowy wszczęcia postępowania w zakresie objętym wnioskiem spółki.

Wyjaśnić jednocześnie należy, że kontrola sądu administracyjnego obejmująca postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, nie może służyć weryfikacji, względnie zmianie, rozstrzygnięć zapadłych w innych postępowaniach. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest aktem formalnym (nie merytorycznym), co oznacza, że organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, dlatego w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania (tak: NSA w wyroku z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1053/17, CBOSA). Należy podkreślić, że kwestia zgodności z prawem decyzji ostatecznej pozostaje poza granicami niniejszej sprawy, a w związku z tym nie mogła stanowić przedmiotu rozpoznania ani orzekających w sprawie organów administracji, ani też Sądu. W sprawie niniejszej kontrolą sądową objęte zostało wyłącznie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, w zakresie wynikającym z treści art. 61a § 1 k.p.a.

Dodatkowo sąd zauważa, że na potwierdzenie zasadności dokonanych przez siebie wywodów, pełnomocnik spółki wskazuje na orzeczenie WSA w Olsztynie zapadłe w innej sprawie. Podkreślenia jednak wymaga, że polski system prawa nie ma charakteru precedensowego. Oznacza to, że wykładnia przepisów prawa dokonana w innych, niż indywidualna i konkretna sprawa będąca przedmiotem skargi, nie jest wiążąca ani dla organów administracji publicznej, ani dla sądu administracyjnego. Przepis art. 170 p.p.s.a. wyraża zasadę związania treścią wyroku, który zapadł w indywidualnej i konkretnej sprawie. Innymi słowy, wykładnia zawarta w innym wyroku nie ma charakteru wiążącego w indywidualnej i konkretnej sprawie skarżącej, będącej obecnie przedmiotem sądowej kontroli. W ocenie sądu organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały treść przepisu art. 61a§ 1 k.p.a

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.151 p.p.s.a.