IV SA/Wa 406/18 - Wyrok

Data orzeczenia	2018-06-08	
Data wpływu	2018-02-02	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Anna Sękowska
Łukasz Krzycki
Wanda Zielińska-Baran /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6135 Odpady	
Hasła tematyczne	Odpady	
Sygn. powiązane	III OSK 1075/21	
Skarżony organ	Inspektor Ochrony Środowiska	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2016 nr 0 poz 1987; art 3 ust 1 pkt 6; Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedolity
Dz.U. 2017 nr 0 poz 1257; art 7, 77; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Anna Sękowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi L. L. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadu oddala skargę	
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w pkt 1 uchylił postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, znak: [...], z dnia [...] lipca 2017r., zobowiązujące L. L., do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonych pojazdów marki:

- [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...];

- [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; 

wysłanych z terytorium [...] na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia;

w pkt 2 wezwał L. L., do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], oraz odpadu o kodzie 16 01 06 w postaci uszkodzonego pojazdu marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; wysłanych z terytorium [...] na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów;

w pkt 3 określił termin realizacji działań określonych w pkt 2 na nie dłuższy niż 30 dni od daty doręczenia postanowienia.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016r. poz. 1987 ze zm.), przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany" Dla uznania danego przedmiotu za odpad podlegający regulacjom ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015r. poz. 1048) oraz rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 ze zm.), decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia produktu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem, czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów, nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. "Pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za odpad ma jego stan w momencie sprowadzenia na terytorium Polski oraz wola jego poprzedniego posiadacza. W ocenie organu z powyższego wynika, iż głównym kryterium kwalifikacji rzeczy jako "odpadu" jest postępowanie jej posiadacza. Według Trybunału Sprawiedliwość Unii Europejskiej dla oceny tego, czy zaszło "pozbycie się" danej substancji czy przedmiotu, istotne jest określenie przyczyn zastosowania tego zmienionego sposobu wykorzystania i intencji, skłaniających posiadacza do tej zmiany (np. nieprzydatność, czy brak możliwości wykorzystania w dotychczasowy sposób), a także ewentualne konsekwencje (dla człowieka lub środowiska) tego nowego sposobu zastosowania (wyrok TS UE z dnia 15 czerwca 2000r. w połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97, wyrok TS UE z dnia 11 września 2003r. w sprawie C-l 14/01).

Decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za "odpad" ma zatem jego stan w chwili sprowadzenia na terytorium Polski oraz wola jego poprzedniego posiadacza. Pozbycie się pojazdu przez poprzedniego posiadacza bez równoczesnego przekazania dowodu rejestracyjnego lub dokumentu stanowiącego jego odpowiednik, w sposób jednoznaczny przesądza o zaistnieniu przesłanki "pozbycia się".

Organ odwoławczy wskazał, że pojazd marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], w dniu [...] lutego 2016r., tj. w dacie rozpoczęcia kontroli przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, był częściowo zdekompletowany, posiadający kierownicę po prawej stronie, po kolizji, nie zarejestrowany na terenie Polski. Stan pojazdu został potwierdzony protokołem z kontroli Nr [...], a także protokołem z kontroli Nr [...] oraz dokumentacją fotograficzną. Jednocześnie stan techniczny przedmiotowego pojazdu w dacie pierwszej jak i drugiej kontroli (brak przednich i tylnych drzwi z prawej strony pojazdu oraz zdemontowane wnętrze pojazdu) wskazuje, iż nie został on naprawiony i przeznaczony on został przez Stronę do demontażu. Dla tego pojazdu przedstawiono dokument [...] (samochód z odzysku zaświadczenie o eksporcie), wydany przez organ [...], właściwy w sprawach rejestracji pojazdów. Zgodnie z tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego w dniu 4 lipca 2016 r., numer VIN jest błędny - składa się ze zbyt dużej liczby znaków. Ponadto dokument [...] (Egzemplarz poglądowy) zawiera zapis następującej treści: "niniejsze zaświadczenie nie może być użyte do ponownej rejestracji pojazdu". Powyższe, zdaniem organu, wykluczało więc dalsze użytkowanie spornego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, jak również prawną możliwość jego ponownego dopuszczenia do ruchu drogowego na terytorium Polski. GIOŚ podał, że zgodnie z art. 72 ust 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), rejestracji pojazdów dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był wcześniej zarejestrowany, a podstawowym dokumentem świadczącym o zarejestrowaniu pojazdu na terytorium [...], jest dokument [...] i taki dokument stanowi "dowód rejestracyjny". Dokument [...] wydany dla pojazdu jest zaświadczeniem o eksporcie wydanym dla samochodu z odzysku, a więc nie stanowi on dokumentu umożliwiającego jego rejestrację na terenie Polski - zgodnie z wymaganiami wskazanymi w art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dodatkowo, dokument [...] zawiera zapis uniemożliwiający użycie tegoż dokumentu do ponownej rejestracji. Jak wynika z treści dokumentu [...], wydawany jest on dla pojazdu z odzysku w związku z trwałym wywozem pojazdu poza terytorium [...]. Zatem. W ocenie organu odwoławczego, w rzeczywistości poprzedni właściciel pojazdu na terenie [...] zbył na rzecz L. L. uszkodzony pojazd mając świadomość, iż zbywa pojazd wraz z dokumentem nieuprawniającym do jego rejestracji, a tym samym nienadający się do użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Przedmiot postępowania został zbyty na rzecz skarżącego na terenie [...], gdzie nie dokonano naprawy i nie uzyskano dla pojazdu dowodu rejestracyjnego uprawniającego do rejestracji pojazdu. Dla pojazdu wydany został dokument wskazujący na intencję jego posiadacza co do trwałego wywozu pojazdu z terytorium [...], którego ponowna rejestracja nie jest możliwa. Pojazd bezpowrotnie utracił możliwość użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a w konsekwencji, że w przypadku ww. pojazdu nastąpiło "pozbycie się" go przez poprzedniego właściciela w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach obowiązującej w dacie jego przemieszczenia jak i obecnie obowiązujących przepisów (Dz. U. z 2016r. poz. 1987, ze zm.).

Odnośnie pojazdu marki: [...], organ stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że ten pojazd nie został zarejestrowany, co zostało potwierdzone w trakcie pierwszej kontroli potwierdzonej protokołem z kontroli Nr [...], a także drugiej kontroli potwierdzonej protokołem kontroli Nr [...]. Dla tego pojazdu wydany został dokument [...], a Strona nie posiada dokumentu własności pojazdu w postaci umowy kupna-sprzedaży czy faktury jego zakupu. Zgodnie z art. 72 ust 1 pkt 1 i 5 ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji pojazdów na terytorium RP dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był wcześniej zarejestrowany oraz na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ww. ustawy. Wobec powyższego w przypadku przedmiotowego pojazdu brak dokumentu własności jednoznacznie, zdaniem GIOŚ, wyklucza możliwość jego ponownej rejestracji, a tym samym możliwość wykorzystania tego pojazdu w sposób zgodny z jego pierwotnym przeznaczeniem. Powyższe potwierdza również fakt, iż pojazd w dacie pierwszej kontroli potwierdzonej protokołem z kontroli Nr [...], został już częściowo zdemontowany (demontaż silnika pojazdu). Wobec powyższego w przypadku tego pojazdu można stwierdzić, iż poprzedni jego właściciel nie przekazując dokumentu umożliwiającego rejestrację ww. pojazdu, a tym samym wykorzystanie pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem, pozbył się go na rzecz Strony, co stanowiło "pozbycie się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 obowiązującej w dacie jego przemieszczenia.

GIOŚ stwierdził, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie sprowadzenia, jako przedmioty oba ww. pojazdy powinny być zakwalifikowane do kategorii Q2, określonej w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185. poz. 1243) - "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym". Ponadto wskazał, że z załączonej kopii protokołów kontroli wyraźnie wynika, że pojazdy zostały zakupione z przeznaczeniem do demontażu na części, a poprzedni właściciele, pozbyli się uszkodzonych pojazdów na rzecz Strony, co stanowi "pozbycie się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 ww. ustawy o odpadach - "odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, iż sporne pojazdy stanowią odpady, także zgodnie z definicją odpadu obowiązującą i zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach według której przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany".

Odnosząc się do twierdzenia L. L., iż pojazd marki [...], nie jest odpadem, gdyż nie posiada dokumentu wskazującego, że pojazd jest odpadem, organ podał, że szczegółowo wyjaśnił, jakie dokumenty towarzyszyły przedmiotowemu pojazdowi i wykazano niekompletność dokumentów pojazdu, która wyklucza możliwość jego ponownej rejestracji, a tym samym możliwość wykorzystania tego pojazdu w sposób zgodny z jego pierwotnym przeznaczeniem. W związku z czym pojazd ten wypełnia definicję odpadu. W dacie ujawnienia nielegalnego przemieszczania odpadów, tj. [...] grudnia 2011 r. potwierdzonej protokołem z kontroli Nr [...], przemieszczanym pojazdom towarzyszyły dokumenty, które nie uprawniały do rejestracji.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923). pojazdy stanowiące odpady klasyfikuje się pod kodem 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy" (odpady niebezpieczne) lub pod kodem 16 01 06 – "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów" (odpady inne niż niebezpieczne). Biorąc pod uwagę, iż z protokołu kontroli Nr [...] wynika, iż pojazd marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] posiada, m. in. silnik w którym znajdują się olej, przedmiotowy pojazd jako odpad należało, w ocenie organu, sklasyfikować pod kodem 16 01 04*, tj. odpad niebezpieczny. Natomiast pojazd marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] został pozbawiony m.in. silnika, skrzyni biegów, akumulatora, należy zakwalifikować go do odpadów o kodzie 16 01 06 - (odpady inne niż niebezpieczne). Przywóz do Polski odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, HIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b iii) ww. rozporządzenia, wymaga zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Odpady zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów, posiadające właściwości niebezpieczne, nie są sklasyfikowane pod żadnym kodem w ww. załącznikach, zatem przemieszczenie odpadu w postaci ww. pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] z [...] na terytorium Polski winno odbyć się z zachowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów. Według art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, stanowi przemieszczenie nielegalne. Odpady przeznaczone do odzysku wymienione w załączniku III ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, w tym m.in. odpady w postaci pojazdów mechanicznych wycofanych z eksploatacji, niezawierające ani cieczy ani związków niebezpiecznych klasyfikowane są pod kodem BI250 (załącznik III ww. rozporządzenia), i pod kodem 16 01 06 wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Sprowadzenie do Polski odpadu w postaci takiego pojazdu nie wymaga uzyskania pisemnego zezwolenia, a podlega jedynie procedurze informacyjnej, przewidzianej w art. 18 ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Przywóz do Polski odpadów wymienionych w załączniku III rozporządzenia 1013/2006 wymaga m.in. dołączenia do każdego transportu, dokumentu w postaci wypełnionego formularza określonego w załączniku VII ww. rozporządzenia 1013/2006, przy czym obowiązek ten spoczywa na wysyłającym odpady. Według art. 2 pkt 35 lit. a oraz art. 2 pkt 35 lit. g iii) ww. rozporządzenia, przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom oraz przemieszczanie realizowane w sposób, który nie został konkretnie określony w dokumencie, o którym mowa w załączniku VII, stanowi przemieszczenie nielegalne. W związku z faktem, iż odpad w postaci pojazdu marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] został sprowadzony na terytorium Polski bez zastosowania powyższych procedur, przemieszczenie to, w myśl obowiązujących przepisów, tj. art. 2 pkt 35 lit. g ppkt iii, ww. rozporządzenia 1013/2006 należy, w ocenie organu, uznać za nielegalne.

Organ wskazał ponadto, że w stanie prawnym, obowiązującym w dacie sprowadzenia ww. pojazdów do Polski, tj. w latach 2007 - 2008, według art. 63 ust. 2 ww. rozporządzenia, do dnia 31 grudnia 2012r. wszelkie przemieszczenia wyszczególnionych w załączniku III odpadów przeznaczonych do odzysku, kierowane do Polski, podlegały procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, przewidzianej w przepisach tytułu II. W związku z faktem, iż ww. odpady zostały sprowadzone na terytorium Polski bez zastosowania ww. procedur, przemieszczenie to nosi znamiona przemieszczenia nielegalnego.

GIOŚ stwierdził również, że nie można przypisać odpowiedzialności za przemieszczenie powyższych odpadów podmiotom pozbywającym się spornych pojazdów, gdyż dokonali oni pozbycia się tych pojazdów na rzecz Strony na terytorium [...]. Według art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady, domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. W związku z powyższym, odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie omawianych odpadów ponosi L. L.

Jak wynika z informacji zawartych w protokołach kontroli L. L. stał się zatem odbiorcą odpadów sprowadzonych na terytorium Polski z naruszeniem zasad określonych w tytule II rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, co na podstawie art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia stanowiło nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów.

Art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów stanowi, iż w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ww. rozporządzenia, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni.

Według art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie:

- przez odbiorcę; lub, jeżeli jest to niewykonalne,

- przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu.

Art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji stanowi, że właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. W oparciu o powyższe, odpady o kodzie 16 01 04* i 16 01 06 winny być przekazane do odbiorcy prowadzącego stację demontażu pojazdów lub punkt zbierania pojazdów.

Organ odwoławczy zauważył, że rozstrzygnięciu zażalonego postanowienia pojazd marki [...] sklasyfikowany został pod kodem 16 01 04*, natomiast w uzasadnieniu postanowienia pod kodem 16 01 06. Organ I. instancji błędnie przypisał w rozstrzygnięciu postanowienia z dnia [...] lipca 2017r., pojazdowi marki [...], kod 16 01 04*, jak dla odpadu niebezpiecznego. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wyjaśnił, że pojazd został pozbawiony m.in. silnika, skrzyni biegów, akumulatora. Zatem jako odpad pojazd ten należało sklasyfikować pod kodem 16 01 06.

W świetle powyższego z uwagi, iż błąd wystąpił w rozstrzygnięciu postanowienia, przedmiotowe postanowienie należało. W ocenie GIOŚ uchylić i orzec, na podstawie art. 138 §1 pkt 2 Kpa, ponownie stosując właściwą klasyfikację dla odpadu w postaci pojazdu marki [...].

Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł L. L. podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie i niepodjęciu wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez przeprowadzenie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób prowadzący do błędnych ustaleń faktycznych co do zakwalifikowania pojazdów: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] i [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] do odpadów pomimo, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że poprzedni właściciele odsprzedali pojazdy, a nie zbyli je przekazując je do stacji demontażu pojazdów;

- art. 8 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z uwagi na zawarcie w nim ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia dokonanie jego kontroli, jednocześnie wskazując na dowolność w wydaniu postanowienia, w szczególności poprzez: brak powołania konkretnych dowodów na których organ się oparł, dowolną ocenę stanu prawnego i faktycznego i lakoniczne ustosunkowanie się do podniesionych przez skarżącego twierdzeń i wniosków, w szczególności poprzez ogólnikowe wyjaśnienie przyczyn uznania, że pojazdy są odpadami cytując art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach, która w dacie ujawnienia pojazdów na posesji w [...], tj. [...] grudnia 2011 r. nie obowiązywała. Pojazdy na dzień wprowadzenia tej ustawy też nie stanowiły odpadu, bo ani właściciel nie zamierzał się ich pozbyć, ani do pozbycia nie został przymuszony;

- art. 12 § 1 kpa poprzez działanie organu w sposób niewnikliwy, cechujący się biernością organu.

Zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez uznanie 2 samochodów znajdujących się na terenie nieruchomości jako wycofanych z eksploatacji podczas gdy ww. samochody nie stanowiły odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach.

Skarżący w uzasadnieniu skargi podał, że w aktualnym porządku prawnym brak jest przepisów pozwalających na precyzyjne określenie, kiedy pojazd staje się odpadem. tj. pojazdem wycofanym z eksploatacji. Brak jest bowiem stosownego rozporządzenia. Wobec tego brak jest przesłanek by twierdzić, że pojazdy znajdujące się na terenie kontrolowanej posesji posiadają cechy takich pojazdów. Podał, że przepis art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach ustanawia dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było przyjęcie, że dany przedmiot jest odpadem: po pierwsze, zaliczenie do jednej z kategorii odpadów Q1 - Q16 określonych w załączniku Nr 1 do ustawy, po drugie stwierdzenie, że posiadacz pozbył się przedmiotu (substancji). Zauważył, że podjął próbę rejestracji pojazdów, opłacił podatki akcyzowe zatem nie spełniają one definicji odpadu. Podkreślił także , że część pojazdów, która podczas pierwszej kontroli została uznana za odpad została naprawiona i zarejestrowana. Skarżący w treści uzasadnienia skargi wskazał ponadto, że zaskarżone postanowienie jest bezzasadne, zawiera mnóstwo błędów, uzasadnienia nie są zgodne z rzeczywistością, a niektóre cytowane ustawy są uchwalone po dacie [...] grudnia 2011 r. ujawnienia objętych postanowieniem pojazdów na posesji w [...]. Skarżący twierdzi, iż nie jest prawdą, iż poprzedni właściciele pojazdów na terenie [...] zbyli pojazdy na rzecz Skarżącego, gdyż w dokumentach zgromadzonych w przedmiotowej sprawie widnieje informacja, że Skarżący nigdy nie przebywał, ani nie dokonywał transakcji na terenie [...], a pojazdy objęte postępowaniem, jak i strony zawierające umowy, znajdowały się na terenie Polski. W dalszej części uzasadnienia skargi Skarżący zarzucił organowi, że pojazdy objęte postępowaniem w dniach przeprowadzenia kontroli tj. od 12 lutego do 14 marca 2016 r. nie znajdowały się przy ul. [...] w [...] oraz, że jeden z pojazdów organ bezzasadnie uznaje jako odpad o kodzie 16 01 04 * po czym w postanowieniu z dnia [...] listopada 2017 r. kwalifikuje go jako odpad o kodzie 16 01 06.

W związku z powyższym, zdaniem Skarżącego, GIOS, wydając zaskarżone postanowienie, zaniechał przeprowadzenia samodzielnej oceny prawidłowości zgromadzonego materiału dowodowego i w konsekwencji błędnie przyjął, że pojazdy objęte postanowieniem są odpadami. Według Skarżącego ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego została dokonana w sposób niewszechstronny, niewyczerpujący i wybiórczy oraz doprowadziła do błędnych ustaleń faktycznych co do zakwalifikowania pojazdów jako odpady.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Spór w niniejszym postępowaniu dotyczył tego, czy w świetle ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016r. poz. 1987 ze zm.) uszkodzone pojazdy marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]; wysłanych z terytorium [...] na terytorium Polski można było uznać za odpad oraz czy zachodziła podstawa do wezwania Skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadów, poprzez zagospodarowanie tych przedmiotów.

W pierwszej kolejności należy zatem sięgnąć do definicji odpadu. Według aktualnie obowiązującej definicji w ustawy o odpadach, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6). Z definicji tej wynika dwoista natura odpadu. Odpadem zatem pod pewnymi warunkami może stać się substancja lub przedmiot. Pojęcie "pozbywać się" należy interpretować w świetle celu ogólnego przepisów powyższej ustawy, którym jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi przez substancję lub przedmiot, które mogą stać się odpadami oraz w świetle celów szczegółowych wynikających zasad gospodarki odpadami. Termin "pozbywać się", który określa zakres stosowania pojęcia "odpad", nie może zatem być interpretowany wąsko. Przy interpretacji pojęcia "pozbywać się" należy brać pod uwagę przede wszystkim obowiązujące normy prawne dotyczące procesów ponownego użycia, przetwarzania, recyklingu oraz odzysku poszczególnych rodzajów odpadów. Istotne znaczenie mają także standardy dotyczące bezpieczeństwa używania substancji lub przedmiotów. Pozbycie się substancji lub przedmiotu, które stają się odpadem powinno być także oceniane przez pryzmat zasad: zapobiegania odpadom oraz przezorności i materialnej odpowiedzialności sprawcy zanieczyszczającego środowisko. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu. Decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za "odpad" ma jego stan w chwili sprowadzenia na terytorium Polski, który w przypadku pojazdów wycofanych z eksploatacji, wynika ze statusu prawnego oraz stanu technicznego danego pojazdu oraz woli jego poprzedniego posiadacza (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 1476/16).

Należało zatem ustalić, czy uszkodzone pojazdy, o których wspomniano wyżej, wypełniają definicję odpadu.

Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym w wyrokiem z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1534/13 uchylił poprzednie postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowisk z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie zobowiązania L. L. do oddania odpadów o kodzie 16 01 04 w postaci: 14 sztuk uszkodzonych pojazdów i 5 sztuk połówek oraz odpadów o kodzie 16 01 06 w postaci: 4 sztuk uszkodzonych pojazdów, 3 sztuk połówek pojazdów, 1 sztuki karoserii pojazdów i 3 sztuk fragmentów karoserii, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. W wyroku tym Sąd nakazał m.in. by organ ponownie przeprowadzając postępowanie, przesłuchał w charakterze świadków osoby wskazane przez skarżącego jako właścicieli pojazdów lub części pojazdów wymienionych w zaskarżonym postanowieniu, ustalił czy osoby te dysponują dokumentami dotyczącymi tych pojazdów i ponownie dokonał ustaleń faktycznych w sprawie.

Realizując te wytyczne [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, w dniach od [...] lutego 2016r. do [...] marca 2016r. przeprowadził kontrolę na terenie działalności gospodarczej prowadzonej przez L. L. - przy ul. [...] w [...]. Z protokołu tej kontroli (nr [...] wraz z załącznikami) wynika, że znajdowały się na terenie wskazanej nieruchomości dwa pojazdy spośród tych, które zostały objęte postępowaniem, tj. uszkodzony pojazd marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] oraz [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...].

Pojazd marki [...] w dacie rozpoczęcia drugiej kontroli przeprowadzonej (pierwsza kontrola odbyła się w dniach od 6 do 23 grudnia 2011 r.), jak ustaliły organy, był pojazdem częściowo zdekompletowanym (brak przednich i tylnych drzwi z prawej strony pojazdu oraz zdemontowane wnętrze pojazdu), posiadającym kierownicę po prawej stronie, ponadto powypadkowym oraz nie zarejestrowanym na terytorium Polski. Dla tego pojazdu przedstawiono dokument [...] (samochód z odzysku, zaświadczenie o eksporcie). Jak ustalił organ dokument [...] (egzemplarz poglądowy) zawiera zapis treści: "niniejsze zaświadczenie nie może być użyte do ponownej rejestracji pojazdu".

Natomiast pojazd [...], nie został zarejestrowany, Skarżący nie posiadał umowy, czy faktury jego zakupu. Dla tego pojazdu wydany został dokument [...] (Certificate of permanent export). Pojazd w dacie pierwszej kontroli potwierdzonej protokołem z kontroli Nr [...], został już częściowo zdemontowany (bez silnika). Do obu uszkodzonych pojazdów nie przedstawiono dowodów rejestracyjnych ani innych dokumentów, na podstawie których mogłyby zostać zarejestrowane na terytorium RP.

Skoro ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że oba pojazdy zostały przez Skarżącego częściowo zdemontowane, zatem zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie sprowadzenia, powinny zostać zakwalifikowane do kategorii Q2, określonej w załączniku Nr 1 do ww. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach – "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym", na co trafnie wskazał organ. Skoro także poprzedni właściciele powyższych pojazdów, pozbyli się ich na rzecz Skarżącego bez dokumentów umożliwiających ich ponowną rejestrację zatem należało stwierdzić, że została spełniona przesłanka ,,pozbycia się" w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach zarówno obowiązującej w dacie ujawnienia ich przemieszczania, jak i w myśl obecnie obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

W orzecznictwie sądów administracyjnych szeroko akceptowany jest pogląd, który również podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że w postępowaniach w przedmiocie międzynarodowego przemieszczenia odpadów, dotyczących uszkodzonych pojazdów przewożonych przez granicę, pierwszoplanowe znaczenie mają dowody z dokumentów, pozwalające ustalić przede wszystkim zamiar poprzedniego posiadacza pojazdu oraz to, czy pojazd ten może poruszać się po drogach, czyli być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem" (zob. wyrok NSA z 16 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2793/12).

W niniejszej sprawie oba pojazdy zostały sprowadzone przez Skarżącego na terytorium RP z dokumentami, które nie dawały prawa do ponownej rejestracji oraz uniemożliwiały użytkowanie tego pojazdu zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem.

W aktach sprawy znajduje się faktury zakupu pojazdu [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., w której jako kupujący widnieje L. L., a sprzedającym [...]. W przypadku natomiast pojazdu [...], w dacie kontroli znajdowała się na nim [...] tablica rejestracyjna ([...]), pojazd posiada dokument Certificate permanent export [...], o Nr [...], natomiast nie posiada dokumentu zakupu, tj. faktury lub umowy. W aktach sprawy znajduje się szereg dokumentów dotyczących dowodów zakupów samochodów marki [...], lecz brakuje akurat dokumenty dotyczącego tego egzemplarza. Nie można zatem uznać, jak twierdzi Skarżący, że pojazd ten został zakupiony w Polsce.

Skarżący, jak wskazał w zażaleniu z dnia 10 sierpnia 2017 r., na postanowienie organu I. instancji z dnia [...] lipca 2017 r. zapłacił akcyzę od obu pojazdów, przy czym w wyniku pomyłki od pojazdu [...] w wyniku pomyłki musiał to uczynić ponownie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2000 r. o podatku akcyzowym podatnikiem akcyzy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą lub wobec której zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu akcyzą. Powyższa okoliczność stanowi kolejny argument, że to Skarżący - jako płatnik podatku akcyzowego - był osobą dokonującą nabycia przedmiotowych pojazdów.

Nie są zatem zasadne podniesione w skardze zarzuty, że skarżący nie zawierał transakcji kupna tych uszkodzonych pojazdów na terenie [...], a oba pojazdy w momencie umowy znajdowały się na terenie RP, ponadto że GIOŚ nie zbadał w jakim stanie znajdowały się w momencie przekroczenia granicy. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. Z powyższego wynika, że odbiorca odpadów nie zawsze jest tożsamy z podmiotem, który fizycznie przemieścił odpad na terytorium RP.

Trafnie organ również wywiódł, że przywóz do Polski odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, HIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b iii) ww. rozporządzenia, wymaga zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, posiadające właściwości niebezpieczne, nie są sklasyfikowane pod żadnym kodem w załącznikach, zatem przemieszczenie odpadu w postaci pojazdu marki [...] winno odbyć się z zachowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych organów. Z kolei sprowadzenie odpadu o kodzie 16 01 06 nie wymagał uzyskania pisemnego zezwolenia, a podlegał jedynie procedurze informacyjnej, przewidzianej w art. 18 ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Skarżący nie dopełnił tych procedur, zatem według art. 2 pkt 35 lit. a oraz art. 2 pkt 35 lit. g iii) ww. rozporządzenia należało je uznać za przemieszczenie nielegalne. W dacie sprowadzenia tych pojazdów do Polski, według art. 63 ust. 2 ww. rozporządzenia, do dnia 31 grudnia 2012r. wszelkie przemieszczenia wyszczególnionych w załączniku III odpadów przeznaczonych do odzysku, kierowane do Polski, podlegały procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, przewidzianej w przepisach tytułu II.

To z kolei, na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu obligowało Głównego Inspektora Ochrony Środowiska do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego i wezwanie odbiorcę odpadów - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ww. rozporządzenia, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni.

Wbrew stanowisku skarżącego, stan faktyczny, jak i prawny spornego pojazdu, zostały ustalone prawidłowo. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego należy podnieść, że GIOŚ szczegółowo wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji. Organy obu instancji dokonały zgodnej z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a analizy zebranego materiału dowodowego. Materiał dowodowy, w ocenie Sądu, jest kompletny, realizuje wytyczne płynące z poprzedniego wyroku Sądu. Bez znaczenia przy tym pozostaje dla prawidłowości rozstrzygnięcia, że inne pojazdy ujawnione podczas pierwszych oględzin został naprawione i zarejestrowane. Należy bowiem zauważyć, że inaczej niż w poprzednio prowadzonym postępowaniu, organ uznał za odpady jedynie dwa pojazdy znajdujące się na nieruchomości Skarżącego. Skoro ujawniono w toku ponownego postępowania wyjaśniającego jedynie dwa pojazdy, które mogły wypełniać definicją odpadu, postępowanie mogło zatem toczyć się jedynie w stosunku do tych pojazdów.

Wbrew zarzutom skargi organy administracji orzekające w niniejszej sprawie podjęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.

W ocenie Sądu GIOŚ prawidłowo również przeniósł ustalony niewadliwie stan faktyczny na obowiązujące normy prawne regulujące wydanie postanowienie, w którym zobowiązano skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04⃰ i 16 01 06 w postaci uszkodzonych pojazdów, wysłanych z terytorium [...] na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dnia od dania otrzymania postanowienia. Podkreślić przy tym należy, że organ odwoławczy dostrzegł błąd w zakwalifikowaniu odpadu w postaci pojazdu marki [...] do kodu 16 01 04 i uchylił zaskarżone postanowienie w tym zakresie prawidłowo przyporządkowując ten uszkodzony pojazd do odpadów o kodzie 16 01 06. W sposób prawidłowy również przedmiotowe uszkodzone samochody zostały zaklasyfikowane do kodów odpadów.

Skoro zarzuty podniesione w skardze okazały się niezasadne, a Sąd nie dostrzegł w zaskarżonych postanowieniach takiego naruszenia prawa, które nakazywałoby ich wyeliminowanie z obrotu prawnego z urzędu, dlatego wniesioną skargę należało oddalić.

Dlatego Sąd na podstawie art. 151 i art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) orzekł jak w sentencji.