Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 marca 2026 r. sygn. akt III SPP/Gl 5/26 o oddaleniu wniosku o wyłączenie starszego referendarza sądowego w sprawie ze skargi A.G. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie.

W odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanty Skowronek do nadesłania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.G. (dalej w skrócie: "skarżący") na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach w przedmiocie dostępu do informacji publicznej – skarżący wystąpił z wnioskiem o wyłączenie od orzekania w tej sprawie w/w starszego referendarza sądowego. Podkreślił, że przedmiotowy wniosek składa "w związku z tuszowaniem haniebnych i porażających przestępstw oraz wielokrotną, bezprawną i kuriozalną odmową przyznania prawa pomocy, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie zajął się niewygodną sprawą i nie stwierdził oczywistej bezczynności Organu (...)". Skarżący zarzucił starszemu referendarzowi sądowemu WSA w Gliwicach Jolancie Skowronek:

- wypełnienie znamion czynu określonego w art. 231 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 383 ze zm., dalej w skrócie: "k.k.") w związku z w/w okolicznościami i w tym zakresie wniósł o zastosowanie art. 304 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 46 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.k."),

- wyjątkowo rażącą obrazę art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, aby chronić faworyzowaną kastę sędziowską,

- wyjątkowo rażącą obrazę art. 32 Konstytucji RP, poprzez tuszowanie rażących naruszeń prawa i przestępstw faworyzowanej kasty sędziowskiej, co stanowi de facto udział w przestępstwie,

- wyjątkowo rażącą obrazę art. 61 Konstytucji RP, poprzez naruszenie prawa do informacji publicznej, dotyczącej działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne,

- wyjątkowo rażącą obrazę art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), gdyż skarżący w sposób wyjątkowo pełny wykazał swoją porażającą sytuację, do której doprowadziło niezgodne z prawem działanie władzy państwowej, co de facto nadal jest kontynuowane w niniejszej sprawie,

- wyjątkowo rażącą obrazę art. 258 § 2 k.p.k., poprzez przekroczenie uprawnień i decydowanie o meritum skargi,

- wyjątkowo rażącą obrazę art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 k.p.k., poprzez przejęcie przez referendarza roli trzech sędziów oraz nieuzasadnione i błędne ustalenie elementarnych podstaw stanu faktycznego, a także przyjęcie, że wnioskodawca działa nie w interesie społecznym, nie w celu oficjalnego ujawnienia ekstremalnie haniebnych i porażających czynów funkcjonariuszy publicznych, nie dlatego, że całe swoje życie poświęca dla dobra Ojczyzny, ujawniając sprzeczne z prawem działania rożnych instytucji państwowych, bez uwzględnienia, że działania wnioskodawcy doprowadziły już do wielu istotnych zmian w funkcjonowaniu organów państwa, ale bezpodstawne, nieuprawnione i sprzeczne ze stanem faktycznym stwierdzenie, że wnioskodawca działa w swojej sprawie,

- całkowite pominięcie, że powoływane przez referendarza orzeczenie WSA w Gliwicach z dnia 8 października 2025 r. sygn. akt III SPP/GI 143/25 zostało wydane przez sędziego, który za wszelką cenę procedował w swojej własnej sprawie i ukrywał przed NSA swoją kolejną niekompetencję, a nawet fakt, iż nie raczył zapoznać się ze skargą, co znalazło swój finał w postępowaniu dyscyplinarnym wobec referendarza i sędziego oraz skardze do Prezesa NSA na Prezesa WSA w Gliwicach, który nie zapewnił respektowania elementarnych norm prawnych, w tym prawa do sądu,

- wyjątkową stronniczość, wyjątkowo błędne, nieuprawnione i przestępcze stwierdzenie, które znajdzie swój dalszy ciąg w Sądzie cywilnym i karnym: "bez względu na jej racjonalność i zakres interesów chronionych takim postępowaniem", podczas gdy skarżący wygrał wszystkie trzy sprawy przed NSA (np. III OSK 18/24, III OSK 624/25) i ośmieszył wręcz WSA w Gliwicach, który wyjątkowo rażąco naruszał prawo, a także nieuwzględnienie, iż skarżący wykrył porażającą i mafijną aferę, którą zainteresowały się organy centralne, a o czym szczegółowo nie można pisać ze względu na treść art. 241 § 1 k.k. oraz fałszywe stwierdzenie: "inicjuje szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swoich praw", co całkowicie wyklucza skarżone orzeczenie,

- całkowite pominięcie, iż wystąpiła realna potrzeba ochrony naruszonego mafijnymi przestępstwami nie tylko skarżącego, ale i Polski,

- błędne ustalenia faktyczne oraz bezpodstawne i stronnicze uznanie, że skarżący nie robi nic, aby zmienić swoje położenie, podczas gdy robi on absolutnie wszystko żeby skorzystać z jakiegokolwiek programu pomocy bezrobotnym.

W złożonym w dniu 24 lutego 2026 r. oświadczeniu, starszy referendarz sądowy Jolanta Skowronek podała, że w sprawie nie zachodzą ustawowe przesłanki uzasadniające jej wyłączenie w niniejszym postępowaniu (art. 18 p.p.s.a.), a także nie zachodzą żadne okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie (art. 19 p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 2 marca 2026 r. sygn. akt III SPP/Gl 5/26 oddalił wniosek o wyłączenie referendarza sądowego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczył treść art. 18, art. 19 i art. 24 § 1 p.p.s.a., wskazując, że charakter instytucji wyłączenia sędziego (referendarza sądowego) jest oczywisty i sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy. W tym zakresie istota wyłączenia sędziego (referendarza sądowego) w oparciu o przesłanki bezwzględne, wymienione enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., jak też w oparciu o przesłanki względne z art. 19 p.p.s.a., jest taka sama. Ma ona zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenia jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r, SK 19/02, OTK-A 2004/7/67).

W ocenie Sądu pierwszej instancji, podniesione przez skarżącego w niniejszej sprawie argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a., co skutkowałoby wyłączeniem starszego referendarza sądowego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Sąd nie dopatrzył się także wystąpienia w sprawie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnianą wątpliwość co do bezstronności objętego wnioskiem referendarza, stosownie do treści art. 19 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a. W szczególności przesłanką wyłączenia nie jest fakt zainicjowania przez skarżącego postępowań dyscyplinarnych wobec objętego wnioskiem referendarza. Kwestia ta była przedmiotem odrębnego postępowania i podlegała rozpatrzeniu przez Prezesa WSA w Gliwicach w trybie przepisów Działu I Rozdziału 5a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 334 ze zm., dalej w skrócie: "p.u.s.p."), który to nie dopatrzył się spełnienia żadnej z przesłanek odpowiedzialności dyscyplinarnej (art. 152 § 1 p.u.s.p.).

Zdaniem WSA w Gliwicach, za uwzględnieniem wniosku nie może przemawiać również samo przeświadczenie skarżącego o prowadzeniu przez w/w referendarza postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny, czy niezgodny z oczekiwaniami strony. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie, tym bardziej, że objęty wnioskiem referendarz sądowy nie wydał w niniejszej sprawie jeszcze żadnego orzeczenia. Sąd pierwszej instancji uwzględnił również złożone do akt sprawy oświadczenie starszego referendarza sądowego Jolanty Skowronek, z którego wynika, że żadne okoliczności dotyczące jej wyłączenia od udziału w sprawie nie zachodzą.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia A.G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1), swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2), osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3), w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4), w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5), w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6), dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a), w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Stosownie zaś do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Na mocy art. 24 § 1 p.p.s.a., przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do wyłączenia m.in. referendarza sądowego.

Instytucja wyłączenia sędziego (referendarza sądowego), zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, który nie pozostaje w relacjach osobistych ze stronami oraz nie ma określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego (referendarza sądowego) we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się zatem do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego (referendarza sądowego) w rozpoznaniu określonej sprawy.

W niniejszej sprawie – wbrew twierdzeniu skarżącego – brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie starszego referendarza sądowego WSA w Gliwicach Jolanty Skowronek. Wskazane przez skarżącego argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a., przewidującego wyłączenie referendarza sądowego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie w tej sprawie instytucji wyłączenia referendarza sądowego w oparciu o art. 19 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a. W szczególności takim powodem nie jest wyłącznie subiektywne przekonanie skarżącego o braku bezstronności w/w referendarza sądowego, o dyskryminacji z jego strony, czy też o tym, że sprawa została całkowicie rozstrzygnięta na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez "zdecydowanie o meritum skargi". Podjęcie przez referendarza sądowego Jolantę Skowronek niekorzystnych, w odczuciu skarżącego, działań co do jego osoby w tej sprawie oraz w innych sprawach toczących się z jego udziałem, a dotyczących przyznania prawa pomocy, nie stanowi podstawy do wyłączenia w/w referendarza od orzekania w niniejszej sprawie, gdyż w środkach odwoławczych od orzeczeń referendarza skarżący może podnosić zarzuty dotyczące ewentualnych uchybień procesowych.

Ponadto wskazać należy, iż referendarz sądowy, którego dotyczył wniosek, w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji złożył wymagane oświadczenie. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego oświadczenia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. np. postanowienia NSA z dnia: 12 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 147/12; 9 października 2013 r., sygn. akt II OZ 851/13; 24 września 2014 r., sygn. akt I OZ 754/14).

Podkreślić jedocześnie należy, iż instytucja wyłączenia sędziego (referendarza sądowego) nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów (referendarzy), których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. np. postanowienie NSA z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 6446/21 i powołane tam orzecznictwo).

Przyczyny wyłączenia sędziego (referendarza sądowego) muszą mieć zatem zawsze charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.