Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania i zniszczenia pojazdu oddala skargę.

Decyzją z [...] r. [...] Prezydent Miasta B. zobowiązał W. B. do zapłaty kwoty 15.353,00 zł tytułem kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] za okres od dnia 25 maja 2015 r. (tj. od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi) do dnia 9 czerwca 2016 r. (tj. do ostatniego dnia przed uprawomocnieniem się postanowienia Sądu Rejonowego w B.), w terminie 30 dni od daty, w której decyzja stanie się ostateczna.

Organ podniósł, iż w dowodzie rejestracyjnym pojazdu oraz wydruku z Centralnej Ewidencji Pojazdów w dacie usunięcia pojazdu jako właściciel widniał W. B. W konsekwencji pismem z 9 października 2015 r. został powiadomiony o usunięciu pojazdu z drogi i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym, a zawiadomienie to było dwukrotnie awizowane, a co za tym idzie uznane zostało za doręczone w prawidłowy sposób. Pomimo stosownego pouczenia W. B. nie odebrał pojazdu w wyznaczonym terminie. Z tego względu Prezydent Miasta B. wystąpił do Sądu Rejonowego w B. o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Gminy B. Sąd uwzględnił ten wniosek postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...], które uprawomocniło się 10 czerwca 2016 r.

Decyzja wydana została na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. 2017, poz. 128 z późn. zm.).

W odwołaniu od ww. decyzji W. B. podniósł, iż w dacie usunięcia pojazdu nie był jego właścicielem, na dowód czego dołączył kserokopię umowy sprzedaży tego samochodu zawartą w dniu [...] r., a zgłoszoną w Wydziale Komunikacji, jak wynika z pieczątki, [...] r. Nadto wyjaśnił, że nie odebrał pisma informującego o usunięciu pojazdu albowiem nie zamieszkiwał pod adresem zameldowania wskazanym w centralnej ewidencji pojazdów.

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu Kolegium zrelacjonowało przebieg postępowania akcentując, iż zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Kolegium wskazało następnie, że wysokość opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów na koszt właściciela w okresie od 17 lutego 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. określała uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w B. z [...] r. (Dz. Urz. Woj. Śl., poz. [...]). Za usunięcie z drogi pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t. uchwała ta przewidywała opłatę w kwocie 485,00 zł. Stawka dzienna opłaty za przechowywanie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t. wynosiła 39,00 zł.

Z kolei w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2017 r. wysokość tychże opłat określała uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w B. z [...] r. (Dz. Urz. Woj. Śl., poz. [...]). Stawka dzienna opłaty za przechowywanie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t. wynosiła również 39,00 zł.

Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Kolegium ustaliło, że pojazd marki [...] nr rej. [...] usunięty został z drogi 25 maja 2015 r. na podstawie wystawionej tego dnia podstawie dyspozycji. Właścicielem tego pojazdu był W. B. co przesądził orzekający o przepadku pojazdu Sąd Rejonowy w B. I Wydział Cywilny - Sekcja do Spraw Uproszczonych postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt [...]). Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 14 czerwca 2016 r.

Za usunięcie pojazdu z drogi należało naliczyć, zgodnie z obowiązującą w dacie tego zdarzenia uchwałą nr [...], opłatę w wysokości 485,00 zł.

Za przechowywanie zaś pojazdu, zgodnie z przepisami tej uchwały, należało naliczyć od 25 maja 2015 r. (tj. od dnia umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym) do 14 czerwca 2016 r. (tj. do dnia uprawomocnienia się kończącego postępowanie orzeczenia Sądu orzekającego o przepadku pojazdu na rzecz Miasta B.), tj. za 387 dni, opłatę w łącznej wysokości 15.093,00 zł.

Łączna wartość kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu wyniosła zatem 15.578,00 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło zatem, że zaskarżone rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne różni się, wskutek mylnie podanej daty prawomocności postanowienia Sądu Rejonowego, od wyliczeń dokonanych przez Kolegium, albowiem organ I instancji wskazał niższą kwotę niż należna. Ponieważ jednak z mocy art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uchyliło zaskarżonej decyzji albowiem musiałoby wówczas nałożyć na stronę obowiązek zapłaty kwoty wyższej, niż wynikało to z decyzji organu pierwszej instancji.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy wyjaśnia, że na podstawie art. 130a ust. 10e Prawa o ruchu drogowym w sprawach o przepadek pojazdu to sąd, a nie organ, stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w K. uznał, że zostały spełnione przesłanki orzeczenia przepadku podjazdu i wydał postanowienie orzekające o przepadku przedmiotowego pojazdu. Zaznaczyć należy, że nie zostało ono w tej części zakwestionowane i stało się prawomocne. Ww. postanowienie ma walor dokumentu urzędowego zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., a także wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 365 § 1 ustawy - Kodeks postępowania cywilnego), w związku z czym kwestia ta nie może być w inny sposób postrzegana przez Kolegium.

Pismem z 3 października 2017 r. W. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję Kolegium domagając się jej uchylenia, a także uchylenia poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił, zarzuty te rozwijając w uzasadnieniu, naruszenie:

art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez obciążenie osoby nie będącej właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu kosztami związanymi z jego usunięciem, przechowywaniem i demontażem,

art. 130a ust. 10i tejże ustawy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w chwili usunięcia pojazdu znajdował się on w posiadaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego,

naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 75 § 1 oraz w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wadliwą i niewszechstronną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym pominięcie w postępowaniu dowodowym załączonej przez skarżącego umowy sprzedaży samochodu z dnia [...] r. i nie przesłuchanie S. M., P. M. oraz strony w przedmiocie własności ww. pojazdu w dacie jego usuwania,

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że prawomocnością materialną postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. jest objęty ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Oznacza to, że sąd lub organ administracji nie są związane ustaleniami faktycznymi poczynionymi w innej sprawie, ani poglądami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu zapadłego wyroku. Przedmiotowe rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w B. dotyczyło przepadku rzeczy, a nie kwestii ustalenia własności. Wskazanie W. B. jako właściciela w sentencji postanowienia nie jest zatem objęte powagą rzeczy osądzonej. Obowiązek zbadania powyższej okoliczności spoczywa na organie administracji Tymczasem zarówno organ I jak i II instancji zadowoliły się informacjami zawartymi w dowodzie rejestracyjnym oraz w Centralnej Ewidencji Pojazdów, zasłaniając się przy tym prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w B. w przedmiocie przepadku ww. pojazdu.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem składu orzekającego, nie może zostać uwzględniona.

Przypomnieć w tym miejscu należy, jak słusznie wskazało Kolegium, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Zgodnie z art. 130a ust. 10h cyt. ustawy, obowiązującym od dnia 4 września 2010 r. - koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania co do przepadku pojazdu ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Zdaniem Sądu ww. przesłanki w niniejszej sprawie w sposób oczywisty zaistniały. Pojazd został usunięty z drogi w dniu 25 maja 2015 r., a należnymi kosztami obciążono skarżącego jako jego właściciela.

Odnosząc się natomiast do podnoszonych w odwołaniu i w skardze zarzutów dotyczących osoby właściciela pojazdu, podkreślić należy, że w pkt 1 sentencji prawomocnego w tej części postanowienia Sądu Rejonowego w B. sygn. akt [...] z dnia [...] r. orzeczono przepadek stanowiącego własność W. B. pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] na rzecz Miasta B. Tym samym w ww. prawomocnym orzeczeniu przyjęto, że właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był W. B. Ponieważ ww. postanowienie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, do czasu wzruszenia przez skarżącego ww. prawomocnego orzeczenia - jako właściciela pojazdu w dniu jego usunięcia z drogi należy traktować W. B. Wbrew twierdzeniom skarżącego okoliczność ta została przez Sąd Rejonowy przesądzona w sentencji postanowienia (pkt 1) a tym samym ani organy ani tut. Sąd nie mogą kwestii tej ocenić odmiennie. Postanowienie to nadto niewątpliwie istniało w obrocie prawnym w dacie wydania zaskarżonej decyzji wiążąc organy i sądy, skarżący nie przedłożył też żadnej informacji by postanowienie zostało z obrotu prawnego obecnie wyeliminowane. Notabene, ustosunkowując się do twierdzenia skarżącego, iż w dacie usunięcia pojazdu nie był jego właścicielem albowiem pojazd zbył, a jedynie nabywca pomimo obietnicy transakcji nie zgłosił, Sąd zauważa, że postanowienie, o którym mowa powyżej, skarżący zaskarżył jedynie w kwestii kosztów postępowania sądowego (pkt 2 postanowienia), w części zaś dotyczącej przepadku należącego doń pojazdu, ze wskazaniem, iż to on był właścicielem pojazdu (pkt 1), postanowienie nie zostało zaskarżone i uzyskało prawomocność. Nadto stosownie do art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zbyciu pojazdu. Obowiązku tego skarżący nie wypełnił albowiem z pieczątki widniejącej na przedłożonej przez niego umowie zbycia wynika, iż zawiadomienie zostało w Wydziale Komunikacji dokonane dopiero w dniu [...] r. (t.j. ponad rok po dacie naniesionej na umowie jako data transakcji i już po uzyskaniu przymiotu prawomocności przez przywołane wyżej postanowienie Sądu Rejonowego).

W konsekwencji poprawnie Kolegium uznało, że obciążenie skarżącego kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu było prawidłowe i odpowiadało obowiązującemu prawu. Poprawnie też Kolegium dostrzegło, że organ I instancji mylnie wskazał, iż postanowienie Sądu Rejonowego w zakresie pkt 1 uprawomocniło się w dniu 10 czerwca 2016 r. podczas gdy w rzeczywistości, jak wynika z klauzuli prawomocności, skutek ten nastąpił dopiero w dniu 14 czerwca 2016 r. W konsekwencji organ I instancji naliczył koszty przechowywania za mniej dni niż należało to uczynić. Trafnie jednak Kolegium nie uchyliło z tego powodu zaskarżonej doń decyzji pierwszoinstancyjnej albowiem stosownie do art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Podobnie Sąd nie uchyla z tej przyczyny wydanych w sprawie decyzji albowiem skutkowałoby to wydaniem przez Sąd orzeczenia na niekorzyść skarżącego, co pozostawałoby w kolizji z treścią art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2017, poz. 1369 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.).

Sąd nie dopatrzył się także w zaskarżonej decyzji sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. Prowadzone przez organ II instancji postępowanie wbrew twierdzeniom skargi prowadzone było wnikliwie, wykazało wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a wydana przez organ decyzja, klarownie uzasadniona, zawiera wszystkie wymagane prawem elementy.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.