Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 951/17 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 951/17 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić skarżącej termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 951/17.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił skarżącej D. M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 4 stycznia 2018 r.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, pismem z dnia 28 lutego 2018 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego w niniejszej sprawie. Podała, że nie miała możliwości wcześniejszego kontaktu z powodu choroby syna i swojej, a ponadto wyjaśniła, że nie ma nikogo, kto mógłby być z dziećmi na stałe i ciężko jej wszystkiemu sprostać. Nadto wyjaśniła, że syn jest przewlekle chory od urodzenia, a skarżąca z powodu przeziębienia i nawału spraw związanych z opieką nad dziećmi nie była świadoma terminów. Powołała się także na swoją trudną sytuację życiową.

Zdaniem Sądu termin do złożenia wniosku o jego uzasadnienie upłynął w dniu 11 stycznia 2018 r., natomiast skarżąca skierowała go dopiero w dniu 28 lutego 2018 r. Okoliczności przez nią podnoszone nie uprawdopodobniają również, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Jako niewiarygodne ocenił Sąd twierdzenie, że nie została poinformowana o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca osobiście odebrała zawiadomienie o terminie rozprawy z jasnym i prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o skutkach uchybienia temu terminowi. Brak wiedzy odnośnie do terminów składania wniosków nie świadczy zatem o braku winy w uchybieniu terminu. Zresztą w toku postępowania sądowego skarżącej przywrócono termin do wniesienia skargi, a w związku z tym zdawała sobie sprawę ze znaczenia terminów procesowych. Skarżąca nie przedłożyła także żadnej dokumentacji lekarskiej, wskazując jedynie ogólnikowo, że było to przewlekłe przeziębienie. Co więcej nie podała – pomimo wezwania Sądu – kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, a w związku z tym nie sposób nawet ustalić, czy został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczony od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. W tej sytuacji sam fakt trudnej sytuacji życiowej skarżącej nie może usprawiedliwiać niedochowania terminu. W tych okolicznościach nie można bowiem przyjąć, że skarżąca dochowała wszelkiej staranności, a uchybienie terminu wyniknęło z przyczyn całkowicie od niej niezależnych. Strona winna była uwiarygodnić swą staranność jak również że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna i nie mogła jej usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z tych przyczyn Sąd pierwszej instancji orzekł jak na wstępie na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.).

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez nieprzywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie i uznanie, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku wynikało z winy skarżącej. Zdaniem skarżącej choroba syna jest na tyle ważną okolicznością, że skupia całą jej energię i uwagę. Nadto podkreśliła, że nie jest prawnikiem i sądziła, że taki wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie jej doręczony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie ma bowiem fakt, że skarżącej już raz w sprawie przywrócono termin do dokonania czynności procesowej (wniesienia skargi) właśnie z uwagi na tożsame okoliczności wskazywane w rozpoznawanym środku zaskarżenia, a mianowicie z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawnym małoletnim podopiecznym, a także ze względu na szczególnie negatywne skutki dla małoletniego podopiecznego. Wprawdzie, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, z tej racji skarżąca powinna zdawać sobie sprawę ze znaczenia terminów procesowych, tym niemniej nie można w jednej sprawie zupełnie diametralnie oceniać takich samych, nieomal identycznych, kwestii proceduralnych. Skoro w pierwszym postanowieniu z 14 listopada 2017 r., analizując problem braku winy skarżącej w dochowaniu terminu do wniesienia skargi, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na nieporadność strony w prowadzeniu jej spraw i okoliczność tę uznał za usprawiedliwiającą niezachowanie terminu, to w sytuacji gdy uchybiła ona kolejny raz w tym samym postępowaniu terminowi okoliczność ta nie powinna być oceniana odmiennie. W chwili obecnej, jak wynika z akt, skarżącej przyznano prawo pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, co powinno zapewnić prawidłowy tok postępowania z punktu widzenia przestrzegania terminów procesowych.

W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 stycznia 2018 r. na podstawie art. 86 § 1 i art. 188 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.