Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 23 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Michalski (sprawozdawca) Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lipca 2026 roku sprawy ze skargi B. K. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 05 sierpnia 2025 roku; 2 stwierdza, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego; 3. stwierdza, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego B. K. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

B. K., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, pismem z dnia 16 kwietnia 2026 roku, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

Skarżący zażądał:

- stwierdzenia, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

- zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,

- przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 4.000 zł,

- zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu żądań skargi wskazano, że w dniu 05 sierpnia 2025 roku skarżący złożył wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i do dnia złożenia skargi nie otrzymał decyzji kończącej postępowanie.

Wskazując na treść art. 112a ustawy o cudzoziemcach skarżący podniósł, że przepis w żądnym stopniu nie zmienia daty wszczęcia postępowania, a jedynie modyfikuje termin wydania decyzji. Na mocy obowiązujących przepisów wpływ do organu niekompletnego wniosku nie uruchamia biegu terminu z art. 112a ustawy o cudzoziemcach, ale skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 K.p.a. Oznacza to, że czynności określone w art. 64 § 2 K.p.a. (wezwanie do usunięcia braków podania) organ podejmuje już w toku postępowania administracyjnego.

W ocenie strony przepis art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa nie mogą mieć zastosowania w sprawie, gdyż nie dotyczą cudzoziemców w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, a wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa.

Skarżący podkreślił ponadto, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach o sygn. akt II OSK 2939/24 oraz o sygn. akt II OSK 2490/24 stwierdził, że przedłużenie obowiązywania art. 100d specustawy ukraińskiej na okres po 30 czerwca 2024 roku, nie ma już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności i przewlekłości postępowania. Dalsze przedłużenie obowiązywania tego przepisu nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w związku z art. 51 ust. 1 Karty Praw Podstawowych.

W ocenie skarżącego zasądzenie sumy pieniężnej uzasadnia rażąco przewlekłe prowadzenie postępowania. Od dnia złożenia wniosku upłynęło kilka miesięcy. Organ nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy. Strona jest ignorowana przez cały czas postępowania. Niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa jest to, aby strona zmuszana była do dyscyplinowania organu administracji publicznej poprzez występowanie ze skargą na przewlekłość. Sposób prowadzenia postępowania wiąże się dla skarżącego z wieloma niedogodnościami.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Organ wskazał, że postępowanie wszczęto na wniosek z dnia 05 sierpnia 2025 roku. Skargę poprzedzono złożeniem w dniu 12 marca 2026 roku ponaglenia na bezczynność, które pozostawiono bez rozpoznania, gdyż zostało wniesione przed upływem terminu załatwienia sprawy.

W ocenie organu skarga powinna zostać oddalona ze względu na obowiązujący stan prawny. W świetle obowiązujących przepisów nie można zarzucić organowi przewlekłości działania.

Zgodnie z art. 100d ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zwieszeniu do 4 marca 2027 roku. W tym okresie nie stosuje się przepisów o bezczynności organu oraz obowiązku organu prowadzącego postępowanie do powiadamiania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie (art. 100d ust. 3 pkt 1 ustawy). W okresie tym organowi prowadzącemu postępowanie nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżącego za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych w przepisach prawa (art. 100d ust. 3 pkt 2 ustawy). Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie zawieszenia biegu terminów, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100d ust. 4 ustawy).

Organ zaznaczył, że zawieszenie biegu nie oznacza zawieszenia podejmowania czynności w postępowania w sprawach cudzoziemców. Czynności podejmowane w tym okresie są skuteczne.

W 2025 roku wydano ponad 64 tys. rozstrzygnięć podczas gdy w 2024 roku wydano ich 58 tys. Wojewoda i jego służby podejmują szereg działań służących usprawnieniu postępowań. Organ nie ma jednak pełnej swobody w chociażby zwiększaniu zatrudnienia, a także dostosowania rozwiązań organizacyjnych czy prawnych podążających za rosnąca skalą składanych wniosków. W 2025 roku wpłynęło 70 tys. wniosków w sprawie legalizacji pobytu, podczas gdy w 2024 – 66 tys. W pierwszym kwartale 2026 roku wpłynęło 20 tys. wniosków, gdy w analogicznym okresie 2025 roku było to 16,5 tys. wniosków.

Z powyższych względów organ podtrzymuje stanowisko odnośnie obowiązywania specjalnych, ustawowych rozwiązań zawieszających bieg terminów postępowań w sprawach legalizacji pobytu do 4 marca 2027 roku.

W ocenie organu stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionujące możliwość zastosowania przepisów od 1 lipca 2024 roku, na które powołuje się skarżący nie uwzględnia uwarunkowań zarządzania migracjami w Polsce. Obsługa spraw cudzoziemców nadal ma charakter nadzwyczajny. Około 85 tys. obywateli Ukrainy w [...] posiada PESEL UKR. Dopiero wraz z włączeniem obywateli korzystających z ochrony czasowej w system legalizacji ustawą o cudzoziemcach, będzie można mówić o wygaszeniu skutków masowego napływu uchodźców z Ukrainy do Polski. Do tego czasu obsługa spraw cudzoziemców będzie miała charakter nadzwyczajny. Pozostawanie Polski pod zwiększoną presją migracyjną potwierdza również Komisja Europejska w informacji dotyczącej możliwości wyłączenia Polski z mechanizmu solidarnościowego Paktu o Azylu i Migracji.

Organ zaznaczył, że przepisy art. 100c oraz 100d specustawy ukraińskiej mają zastosowanie nie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy, opuszczającymi terytorium tego państwa w związku wojną. Zawieszenie biegu terminów dotyczących sprawa z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Polski. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach o sygn. akt II OSK 2362/23 oraz o sygn. akt II OSK 637-638/23 jednoznacznie wyjaśnił kwestię zakresu podmiotowego stosowania ww. przepisów wskazując, że dotyczą one wszystkich cudzoziemców.

Do dnia 17 października 2026 roku skarżący posiada na terytorium RP zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na wykonywanie pracy na podstawie decyzji z 17 października 2023 roku. Ponadto skarżący został powiadomiony o przewidywanym, orientacyjnym terminie rozpatrzenia sprawy, który został ustalony na dzień 17 sierpnia 2026 roku. Niezasadny jest zarzut o braku oznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy.

Organ wskazał, że skardze brak jest jakiejkolwiek argumentacji przemawiającej za przyznaniem skarżącemu rekompensaty finansowej we wskazanej kwocie. Skarżący nie wykazał krzywdy związanej z postępowaniem, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie sądu. Żądanie przyznania sumy pieniężnej jest bezpodstawne także z uwagi na obowiązujący stan prawny, tj. regulację ustawową dotyczącą zawieszenia biegu terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267).

Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a.").

Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 149 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W przypadku uwzględnienia skargi sąd stwierdza także, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym - co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Skarga jest dopuszczalna.

Stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.

Na mocy art. 37 § 1 pkt 1-2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej jako: "K.p.a."), środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. w przypadku bezczynności lub przewlekłości jest instytucja ponaglenia.

Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 12 marca 2026 roku wniósł wymagane ponaglenie, wobec czego przesłanka formalna do wniesienia skargi na bezczynność/przewlekłość organu została spełniona.

Skarga okazała się zasadna.

Rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania lub bezczynność organu sąd administracyjny zobowiązany jest ustalić rzeczywistą postać opieszałości organu administracji w załatwieniu sprawy, bez względu na to, jak zostały sformułowane żądania skargi. Przy czym bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawnie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (wyrok NSA z 7.09.2022 r., II OSK 871/22, LEX nr 3420881).

Sąd w niniejszym składzie podziela zapatrywanie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 05 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 1031/12 (CBOSA), zgodnie z którym, dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności wskazanych w art. 36 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.

Pojęcie "bezczynności" sprowadza się do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych - niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57).

O przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. można natomiast mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów (postanowienie NSA z 4.12.2019 r., II OSK 2317/19, LEX nr 2785840).

Z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja ingerująca w bieg terminów załatwiania spraw dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z 08 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830), mocą której w art. 1 pkt 44 dodano do ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przepis art. 100c w brzmieniu: "1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. 2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. 3. W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. 4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki."

Następnie cytowana treść art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy została "prolongowana" na kolejny okres w dodanym w dniu 28 stycznia 2023 r., z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2023 r., przepisem art. 100d (zob. art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2023 r., poz. 185).

Kolejne nowelizacje art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przedłużały okres zawieszenia biegu terminów. Termin obowiązywania omawianych regulacji został przedłużony do dnia 4 marca 2027 roku.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje jako własne aktualnie prezentowane w orzecznictwie NSA stanowisko, że ponad dwuletni okres – od dnia 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. – należy uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w liczbie tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d specustawy ukraińskiej). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" - dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji.

W konsekwencji także Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej, nie mogły stanowić podstawy do dalszego przedłużania obowiązywania art. 100d specustawy ukraińskiej po dniu 30 czerwca 2024 roku. W związku z tym w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw należało odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej oraz art. 10 pkt 1 kolejnej ustawy zmieniającej, w zakresie, w jakim przedłużono najpierw do 30 września 2025 roku, a następnie do dnia 4 marca 2026 roku, obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d specustawy ukraińskiej jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Sąd podziela ugruntowane w orzecznictwie NSA stanowisko, że przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy znajdują zastosowanie nie tylko do wymienionych w nim spraw toczących się z udziałem obywateli Ukrainy, którzy opuścili Ukrainę w związku z konfliktem zbrojnym, ale i do spraw z udziałem pozostałych cudzoziemców, bez względu na ich obywatelstwo oraz na datę przybycia na terytorium Polski.

Zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej w skrócie "K.p.a.") organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W myśl art. 35 § 1 i 2 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwienia sprawy (art. 35 § 4 K.p.a.).

Zgodnie z art. 112a ust. 1-5 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 z późn. zm.) decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. Wskazany termin biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub

3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.

Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a K.p.a.). Skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2-3a K.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 K.p.a.

Przyjmować należy, że czynności wymienione w art. 64 § 2 K.p.a., jak wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, pouczenie go, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania lub pozostawienie podania bez rozpoznania organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania (uchwała NSA(7w) z 3.09.2013 r., I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014, nr 1, poz. 2).

W sprawie zachodzą podstawy do stwierdzenia opieszałości w postaci przewlekłego prowadzenia postępowania.

Analiza akt sprawy ujawnia, że postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego, który wpłynął do organu w dniu 05 sierpnia 2025 roku.

Pismem z dnia 18 listopada 2025 roku Wojewoda zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt. Jednocześnie organ określił przewidywany termin załatwienia sprawy został zakreślony na dzień 17 sierpnia 2026 roku.

Skarżącemu wyjaśniono, że podany termin ma charakter orientacyjny i wynika z dużej liczby postępowań w sprawach cudzoziemców prowadzonych jednocześnie przed Wojewodą. Organ poinformował stronę, że w trakcie rozpoznawania wniosku przebywa w Polsce legalnie.

W dniu 24 czerwca 2026 roku organ wydał decyzję o udzieleniu skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 24 czerwca 2029 roku w związku z pełnieniem funkcji prezesa zarządu w spółce [...] Sp. z o.o.

Od daty złożenia wniosku do daty zawiadomienia o wszczęciu postępowania upłynęły ponad trzy miesiące. Strona oczekiwała na wydanie decyzji ponad jedenaście miesięcy.

W ocenie Sądu opisany powyżej stan rzeczy uzasadnia ocenę o naruszeniu zasady, że organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

W konsekwencji Sąd dostrzegł podstawy do tego, aby na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdzić, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w kontrolowanej sprawie (pkt 2 sentencji wyroku).

Wydanie przez organ decyzji kończącej kontrolowane postępowanie administracyjne już po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem wyroku, ma ten skutek, że zbędne stało się nakładanie na organ obowiązku wydania decyzji w określonym terminie. W konsekwencji Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy (pkt 1 sentencji wyroku).

Dokonawszy oceny charakteru stwierdzonej przewlekłości – jak tego wymaga art. 149 § 1a P.p.s.a. – Sąd uznał, że brak jest podstaw do tego, aby stwierdzić, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku).

Przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (wyrok NSA: z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19; publ. CBOSA).

Skoro stanowisko organu opiera się na literalnym brzmieniu art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, to brak jest podstaw do rozpoznania stanu rażącego naruszeniem prawa. Bezpodstawność żądania stwierdzenia rażącego naruszenia prawa dowodzą również okoliczności powołane w odpowiedzi na skargę oraz informacje udzielone skarżącemu w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego.

Uwzględniając art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej Sąd przyjął również, iż nie ma podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej od organu. W konsekwencji na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie (pkt 4 sentencji wyroku). Sąd podziela również stanowisko, że skarżący nie wykazał krzywdy związanej z przewlekłością postępowaniem, którą należałoby zrekompensować. Skarżący w żadnym zakresie nie zakwestionował stanowiska organu, iż na podstawie decyzji z 17 października 2023 roku korzysta on z zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP z uwagi na wykonywanie pracy do dnia 17 października 2026 roku.

O kosztach postępowania (pkt 5 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzona kwotę składają się wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru w stawce minimalnej (480 zł) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).