Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca 2026 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 5 listopada 2025 r. nr BCOF.WAR.635.3942.2025 ŁD.MP.ZZ 08496879 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie w części, w której oddalono zarzuty skarżącego, 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem skargi jest wydane wobec M. C. postanowienie z 5 listopada 2025 r. nr BCOF.WAR.635.3942.2025 ŁD.MP.ZZ 08496879, którym Dyrektor Biura Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor) uchylił w całości własne postanowienie z 4 września 2025 r. nr BCOF.WAR.635.3942.2025 ŁD.BK.P 08496879 i oddalił zarzuty: nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu, błędu co do zobowiązanego, wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części, braku wymagalności obowiązku oraz uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

M. C. (dalej: zobowiązany, skarżący) dokonał 26 listopada 2019 r. zgłoszenia rejestracji 12 odbiorników telewizyjnych na dane podmiotu gospodarczego P.H.U. S., ul. [...], [...] P., identyfikującego się nr NIP [...], z miejscem użytkowania odbiorników pod adresem: [...] M., ul. [...]. Dla dokonanej rejestracji, nadany został indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych [...].

Pismem z 23 lutego 2021 r. zobowiązany zwrócił się do operatora wyznaczonego z wnioskiem o wyrejestrowanie 12 odbiorników telewizyjnych zarejestrowanych na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...]. Przedmiotowe pismo zawierało informację, że cyt: "ośrodek od września 2020 roku nie prowadzi podstawowej działalności i jest jedynie hotelem pracowniczym dla pracowników budowlanych, a od stycznia br. rozpoczął się proces wyburzania obiektów ośrodka, ponieważ w jego miejscu powstanie w ciągu najbliższych 24 miesięcy kompleks apartamentowców".

3 lipca 2025 r. wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy nr 58668E1-51/SZ/2025, obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2020 r. do marca 2024 r., w kwocie należności głównej 15.238,80 zł, odsetek za zwłokę ustalonych na dzień sporządzenia tytułu w wysokości 6.916,75 zł oraz kosztów upomnienia w wysokości 16 zł.

W piśmie z 14 lipca 2025 r. stanowiącym zarzuty wniesiono o uchylenie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonanego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, umorzenie postępowania egzekucyjnego i zwrot wyegzekwowanych kwot oraz zasądzenie od wierzyciela kosztów postępowania egzekucyjnego. W piśmie wskazano na rozwiązanie umowy dzierżawy budynku przy ulicy [...] w M. 31 sierpnia 2020 r., a co za tym idzie utratą przez zobowiązanego tytułu prawnego do nieruchomości oraz zaznaczono, iż działalność prowadzona przez zobowiązanego została zawieszona 15 lipca 2021 r. Wskazano także, iż zobowiązany złożył 23 lutego 2021 r. do Poczty Polskiej S.A. pisemny wniosek o wyrejestrowanie wszystkich odbiorników oraz podniesiono kwestię przedawnienia części roszczeń.

Postanowieniem z 4 września 2025 r. nr BCOF.WAR.635.3942.2025 ŁD.BK.P 08496879 Dyrektor oddalił zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.

W zażaleniu na to postanowienie wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości poprzez uznanie wniesionych zarzutów w całości oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Podniesiono, że strona złożyła pisemny wniosek o wyrejestrowanie wszystkich odbiorników, wskazując, że lokal, w którym znajdowały się odbiorniki został wyłączony z użytkowania — najpierw przez zaprzestanie działalności w ramach ośrodka wypoczynkowego (we wrześniu 2020 r.), a następnie na skutek rozpoczęcia procesu wyburzania zabudowań (w styczniu 2021 r.). Wspomniana umowa dzierżawy została rozwiązana 31 sierpnia 2020 r. Tym samym od 1 września 2020 r. strona utraciła tytuł prawny do ww. nieruchomości, a co za tym idzie przestała być użytkownikiem odbiorników znajdujących się w dzierżawionym dotychczas budynku. Działalność gospodarcza prowadzona przez M.C. pod firmą PHU S. została formalnie zawieszona 15 lipca 2021 r., co jest ujawnione w rejestrze CEIDG. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za każdy odbiornik powiązany jest ściśle ze sposobem wykorzystywania tegoż odbiornika przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Nie jest zatem tak, jak twierdzi wierzyciel, iż fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w okresie objętym tytułami wykonawczymi nie ma żadnego związku z istnieniem obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej od każdego odbiornika. W sytuacji utraty statusu przedsiębiorcy M. C. stał się osobą fizyczną, na której ciąży obowiązek uiszczania wyłącznie jednej opłaty abonamentowej, niezależnie od ilości posiadanych odbiorników.

Nadto podkreślono, że w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z 23 lutego 2021 r. skierowane do wierzyciela, w którym zobowiązany wniósł o wyrejestrowanie odbiorników telewizyjnych informując, że zaprzestał on ich użytkowania w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności w O.. Jedyną wadą tego zgłoszenia było to, że nie złożono go na oryginalnym druku Poczty Polskiej. Wobec powyższego wierzyciel miał obowiązek zażądać dopełnienia tej formalności. Tymczasem zobowiązany nie uzyskał od wierzyciela żadnej odpowiedzi. Skarżący zaprzeczył, ażeby kiedykolwiek doręczono mu znajdujące się w aktach sprawy pismo datowane na dzień 23 marca 2021 r., a wierzyciel nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego nadanie tej przesyłki. Samo stwierdzenie wierzyciela, że przesyłka nie została zwrócona, nie stanowi potwierdzenia jej doręczenia adresatowi.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor zaznaczył, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy o opłatach abonamentowych z 21 kwietnia 2005 r. (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1585; dalej: u.o.a., ustawa abonamentowa). Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy opłaty abonamentowe pobiera się za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych, przy domniemaniu, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Oznacza to, że każdy, kto posiada odbiorniki radiofoniczne/telewizyjne, musi je zarejestrować i wnosić opłaty abonamentowe, jeżeli nie jest z tego obowiązku ustawowo zwolniony. Osoby prawne, instytucje i organizacje, podmioty prowadzące działalność gospodarczą zobowiązane są do rejestracji i wnoszenia opłat abonamentowych za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny używany w lokalach lub budynkach zajmowanych w ramach prowadzonej działalności.

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania.

Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku oraz zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu Dyrektor wskazał, iż 26 listopada 2019 r. dokonana została rejestracja 12 odbiorników telewizyjnych. Jednocześnie wyjaśnił, że nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Rozwiązanie umowy dzierżawy budynku, w którym prowadzona była działalność gospodarcza nie stanowi, iż użytkownik odbiorników nie będzie ich używał w nowym miejscu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Wierzyciel podkreślił, że do skutecznego wyrejestrowania odbiorników może doprowadzić jedynie dopełnienie formalności w placówce operatora wyznaczonego poprzez złożenie we właściwym czasie odpowiedniego dokumentu określonego w rozporządzeniach stanowiących akty wykonawcze do ustawy abonamentowej.

Zgodnie z treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), użytkownik odbiorników niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, przez złożenie w placówce pocztowej podpisu na formularzu "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych wraz z podaniem indywidualnego numeru Identyfikacyjnego użytkownika lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia. Jeżeli użytkownik nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych.

W odniesieniu do kwestii złożenia przez stronę pisemnego wniosku o wyrejestrowanie odbiorników i braku uzyskania od wierzyciela odpowiedzi na to pismo, Dyrektor zaznaczył, iż Poczta Polska S.A. udzieliła stronie odpowiedzi w piśmie z 23 marca 2021 r. Przekazano w nim informacje dotyczące obowiązku dopełnienia formalności wyrejestrowania odbiorników w placówce pocztowej, lub za pomocą wykorzystania strony internetowej Poczty Polskiej S.A., bowiem obowiązujące przepisy nie pozwalają dokonywać zmian na podstawie informacji otrzymywanych w pismach, faksach czy też w innej formie. Zatem zobowiązany uzyskał informację, że na podstawie pisma datowanego na 23 lutego 2021 r. Poczta Polska S.A. nie może dokonać formalności dotyczących wyrejestrowania odbiorników telewizyjnych. Pismo to zostało przesłane przesyłką poleconą rejestrowaną (numer listu poleconego [...]) na adres: P.H.U. S.., ul. [...], [...] P., tj. adres wskazany przez zobowiązanego (pieczęć na kopercie pisma). Nie odnotowano zwrotu korespondencji, co pozwala uznać, że pismo zostało doręczone adresatowi.

Dyrektor zaznaczył, że minister właściwy do spraw łączności, w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji, określa w drodze rozporządzenia warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Doprecyzowanie przepisów dotyczących zgłaszania przez użytkowników odbiorników zmian formalno-prawnych, w tym wyrejestrowania odbiorników zawarte jest w treści rozporządzenia, które jest aktem wykonawczym.

Nadmienił także, iż kwestia obowiązku dopełnienia formalności wyrejestrowania odbiorników była wielokrotnie rozstrzygana przez sądy (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gi 769/21, wyrok NSA wyrok z 9 stycznia 2020 r, sygn. akt II FSK 429/18). Stanowisko sądów w tym zakresie wyraźnie akcentuje obowiązek zgłaszania zmian, w tym wyrejestrowania odbiorników w placówkach pocztowych na ustalonych w rozporządzeniach formularzach, których nie można zastąpić innymi dokumentami, bowiem przepisy szczególne (w tym przypadku rozporządzenia) mogą w tym zakresie wprowadzać odrębne uregulowania, dopuszczające określony sposób dowodzenia określonych faktów.

Kwestia wyrejestrowania przez zobowiązanego odbiorników została dogłębnie zbadana w toku postępowania egzekucyjnego, w którym stwierdzono jednoznacznie, iż Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania ich w 2021 r. Strona jest zatem zobowiązana do regulowania opłat abonamentowych. Oddalono więc zarzut nieistnienia obowiązku oraz określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu.

Skoro to M. C. dokonał rejestracji odbiorników telewizyjnych, to należało także oddalić zarzut błędu co do osoby zobowiązanego.

Uwzględniono natomiast zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Upomnienie nr [...] z 27 marca 2024 r. wzywające do dobrowolnego uregulowania należności za okres od grudnia 2019 r. do marca 2024 r. skierowano bowiem na adres inny niż wskazany przez zobowiązanego w korespondencji z 23 lutego 2021 r.

Odnosząc się do zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo części wyjaśniono, iż w stosunku do zaległości w opłatach abonamentowych zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111). Zgodnie art. 70 § 1 tej ustawy opłata abonamentowa przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności (por. wyrok WSA w Gliwicach z 26 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/GI 1028/18, wyrok WSA w Poznaniu z 23 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 485/16, wyrok WSA we Wrocławiu z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 1177/15, wyrok WSA w Gliwicach z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/GI 1394/14). Uchwała Sądu Najwyższego z 7 maja 2009 r., sygn. akt III CZP 20/09, zgodnie z którą art. 118 k.c. określa termin przedawnienia roszczenia o opłatę abonamentową i wynagrodzenie za połączenia telefoniczne z umowy o świadczenie usług telefonicznych, zawartej na podstawie ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne" - nie odnosi się do uregulowań dotyczących omawianych w niniejszej sprawie opłat abonamentowych

Nadmieniono przy tym, że zgodnie z art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. W przedmiotowej sprawie organ zastosował środek egzekucyjny w 2025 r. (zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone 8 lipca 2025 r.), zatem nie doszło do przedawnienia należności za okres od stycznia 2020 r. do marca 2024 r.

Oddalono zatem zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.

Wierzyciel stwierdził także, iż nie zaszły żadne okoliczności rzutujące na wymagalność obowiązku, wobec czego zarzut ten również oddalono.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w części obejmującej oddalenie zarzutów skarżącego.

W skardze reprezentujący skarżącego adwokat zarzucił:

1) naruszenie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 oraz art. 5 § 1 u.o.a. poprzez błędne ustalenie przez organ, iż skarżący był zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych, pomimo, iż zarejestrowane uprzednio na skarżącego odbiorniki radiowo-telewizyjne zostały przez niego wyrejestrowane poprzez skierowanie do Poczty Polskiej S.A. — Centrum Obsługi Finansowej Wydziału Abonamentu RTV pisemnego wniosku z 23 lutego 2023 r. (doręczonego 1 marca 2021 r.);

2) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym;

3) art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji pomimo braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia o braku płatności abonamentu RTV;

4) art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. poprzez uznanie, że istnieje obowiązek rejestracji odbiornika RTV i w tej sytuacji istnieje obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, podczas, gdy skarżący zaprzestał prowadzenia działalności hotelarskiej w obiektach, w których znajdowały się odbiorniki telewizyjne i tym samym obowiązek płatności abonamentu RTV nie istniał;

5) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia z 23 lutego 2021 r. o wyrejestrowaniu 12 odbiorników telewizyjnych, zarejestrowanych uprzednio na rzecz skarżącego zgłoszeniem z 26 listopada 2019 r.;

6) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. polegające na braku podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a tym samym oparciu się tylko i wyłącznie na ustaleniach wierzyciela, w tym przede wszystkim pominięciu okoliczności, iż skarżący 31 marca 2020 r. zaprzestał prowadzenia działalności hotelarskiej w obiekcie, w których znajdowały się odbiorniki telewizyjne i tym samym obowiązek płatności abonamentu RTV nie istniał;

7) naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawy obiektywnej oraz zasady pogłębionego zaufania do organów administracji publicznej przejawiające się w utrzymaniu w mocy czynności egzekucyjnej sprzecznej z prawem, mimo że organ II instancji był zobowiązany do umorzenia w całości prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ponadto kontynuowanie egzekucji pomimo wyrejestrowania przez skarżącego posiadanych odbiorników;

8) wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej w sytuacji, w której skarżącemu przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego nie doręczono decyzji w przedmiocie ustalenia podstawy i wysokości naliczonej opłaty abonamentowej, nie wezwano go do dobrowolnego spełnienia świadczenia na rzecz wierzyciela.

Wobec tak sformułowanych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części oddalającej zarzuty skarżącego oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania odwoławczego przed organem I i II instancji oraz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że obowiązek abonamentowy powstaje z mocy prawa, a jego zaistnienie uwarunkowane jest posiadaniem zarejestrowanego i użytkowanego odbiornika RTV. W niniejszej sprawie przesłanki te nie zostały spełnione i formalnie odpadła podstawa do naliczania kwot z tego tytułu. Skarżący w 2020 r. przestał być użytkownikiem zarejestrowanych odbiorników, zakończył prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą, a w lutym 2021 r. skierował do Poczty Polskiej S.A. pismo, w którym poinformował wierzyciela o ww. okolicznościach i zawnioskował o dokonanie wyrejestrowania odbiorników zarejestrowanych w listopadzie 2019 r. Organ pominął jednak fakt zawieszenia, a następnie zakończenia prowadzonej uprzednio przez skarżącego działalności gospodarczej (co nastąpiło w lipcu 2021 r.). Skoro użytkownik nie wykorzystuje już odbiorników w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, to przestał być podmiotem, którego obciążały obowiązki wynikające z ustawy abonamentowej.

Nadto organ w żaden sposób nie wykazał, że pismo stanowiące reakcję Poczty Polskiej S.A. na pisemny wniosek skarżącego z 23 lutego 2021 r. o wyrejestrowanie odbiorników zostało do niego wysłane i doręczone. Skarżący zaprzecza, aby pismo to zostało mu kiedykolwiek doręczone. Zapoznał się z jego treścią dopiero w toku egzekucji administracyjnej obejmującej zaległości abonamentowe za okres, co do którego pozostawał w uzasadnionym przekonaniu, iż skutecznie wyrejestrował odbiorniki. Warunkiem przyjęcia, że nastąpiło skuteczne doręczenie zastępcze jest dysponowanie przez organ niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 44 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, że dowodem na okoliczność próby doręczenia decyzji jest koperta, która powróciła do organu oraz zwrotne potwierdzenie odbioru (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2302/18). Stanowią one dowód urzędowy, którego ranga jest wyższa niż dowód w postaci wydruku z systemu informacyjnego (art. 76 § 1 k.p.a.).

Wierzyciel nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego fakt wysłania pisma z 23 marca 2021 r. na adres skarżącego. Należy więc uznać, że pismo to nigdy nie zostało nadane do skarżącego, a tym samym nie otrzymał on informacji o odmowie uwzględnienia wniosku o wyrejestrowanie odbiorników.

Treść pisma skarżącego z 23 lutego 2025 r. (powinno być 2021 – dopisek Sądu) nie pozostawia wątpliwości, że skarżący złożył oświadczenie woli o wyrejestrowaniu odbiorników. Jeśli organ uznał, że oświadczenie to nie może wywrzeć skutku prawnego ze względów formalnych, winien był wezwać stronę na zasadzie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia stwierdzonych braków. Tymczasem wierzyciel zaniechał wykonania tej czynności, co narusza art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a.

Udzielenie przez organ odpowiedzi zwykłym pismem informującym nie może zostać uznane za odpowiadające prawu. Gdy podanie w ocenie organu zawiera braki formalne, należy zastosować regulację zawartą w art. 64 k.p.a., a gdy żądanie wniosku organ uznał za niezrozumiałe lub niejednoznaczne, powinien zwrócić się do jego autora o doprecyzowanie żądania lub o dodatkowe wyjaśnienia. Jeżeli zaś organ, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie, zgodnie z art. 65 k.p.a.

Zdarzenie polegające na wyrejestrowanie odbiorników w lutym 2021 r. wyłączyło obowiązek dalszego uiszczenia opłat. Od 1 września 2020 r. skarżący utracił tytuł prawny do ww. nieruchomości. Skoro więc odbiorniki zostały wyrejestrowane, dzierżawa lokalu ustała i nie było już obiektu, w którym można by ich używać, a działalność gospodarcza została zawieszona, to nie istniała podstawa faktyczna ani prawna do naliczania dalszych opłat abonamentowych. Organ odwoławczy dopuścił się więc jawnego naruszenia art. 59 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w czyści w przypadku niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego.

Ponadto w niniejszej sprawie zlekceważono także ciążące na organach obowiązki wynikające z art. 7 k.p.a. Nie zbadano rzetelnie materiału dowodowego, z którego wynika, że skarżący wyrejestrował odbiorniki. Jednocześnie naruszono wymogi wynikające z art. 8 k.p.a., nakazującego nakładającego prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej. Pominięto okoliczność wyrejestrowania odbiorników, a nadto przez okres aż 5 lat nie kierowano do strony żadnych wezwań dotyczących rzekomych zaległości w opłatach abonamentowych.

W kontekście powyższego zasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. W aktach administracyjnych brak jest dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru zawierającego opis i dane pozwalające na przyjęcie, że zachowane zostały przewiedziane w art. 44 k.p.a. warunki dla uznania doręczenia upomnienia za skuteczne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Podał, że "skutecznego zaprzestania użytkowania 12 odbiorników telewizyjnych skarżący dokonał w dniu 25 września 2025 r. za pośrednictwem strony internetowej Poczty Polskiej S.A.". Nadmienił, że na organie nie ciąży obowiązek przypominania użytkownikom o braku bieżących opłat abonamentowych. Braku reakcji organu przez długi okres czasu na zaległości w uiszczaniu opłaty abonamentowej - nie można uznać za usprawiedliwione przeświadczenie użytkownika o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych (por. wyrok NSA z 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 1518/19).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skargę należało uwzględnić.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie Dyrektora Biura Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. wydane w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 3 lipca 2025 r. nr 58668E1-51/SZ/2025 obejmującego zaległe opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2020 r. do marca 2024 r..

Kontrolę tą rozpocząć należy od wskazania, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią podstawowy środek służący ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. wnosi się je do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują z kolei przepisy art. 34 u.p.e.a.

Poprzez wniesienie zarzutu zobowiązany kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego, w stosunku do którego obowiązuje generalne domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por.: P. M. Przybysz, Komentarz do art. 33 u.p.e.a., [w:] P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, WKP 2021).

Jak stanowi art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Bezsporne jest, że skarżący dokonał 26 listopada 2019 r. zgłoszenia rejestracji 12 odbiorników telewizyjnych na dane podmiotu gospodarczego P.H.U. S., ul. [...], [...] P. z miejscem użytkowania odbiorników pod adresem: [...] M., ul. [...]. Dla dokonanej rejestracji nadany został indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiorników RTV [...].

Art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej wskazuje że na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika (ust. 3 powołanego artykułu). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 366 z późn. zm.). Ustawa abonamentowa nie precyzuje natomiast wprost momentu wygaśnięcia obowiązku uiszczania abonamentu. Jednakże w świetle art. 5 ust. 1 i ust. 5-7 ustawy abonamentowej, w przypadku dokonania rejestracji odbiornika RTV obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej immanentnie związany jest z faktem jego zarejestrowania. Stąd też przyjmuje się, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym, a obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa od dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych" (por. np. wyrok NSA z 22 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1343/16, z 24 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 1578/21, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W judykaturze ugruntowany jest także pogląd, że dla skuteczności zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) niezbędne jest przedstawienie dowodów potwierdzających, zniesienie powstałego uprzednio obowiązku w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Wymaga to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika. Ustanie obowiązku następuje bowiem w wyniku skutecznego wyrejestrowania odbiornika, a nie na skutek wykazania okoliczności potwierdzających niemożność użytkowania odbiorników w miejscu ich zarejestrowania (wynikających np. z utraty prawa do lokalu, którego dotyczyła rejestracja czy nawet – tak jak wskazano w tej sprawie - z faktu wyburzenia budynków ośrodka wypoczynkowego, w którym użytkowano zarejestrowane odbiorniki). Interpretując pojęcie abonenta, w czym Sąd posłuży się wywodem zawartym w wyroku NSA z 22 maja 2025 r., sygn. akt I GSK 687/25, trzeba mieć na uwadze, że u.o.a. wiąże obowiązek wnoszenia opłat z konkretną osobą, a nie z adresem czy kategorią lokalu, w którym odbiornik się znajduje. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej ciąży na osobach, które dokonały rejestracji odbiorników. W świetle konstytucyjnej oraz cywilistycznej zasady jednolitości statusu prawnego osoby fizycznej, podmiot taki – bez względu na zakres i formę aktywności zawodowej – posiada jedną i tę samą podmiotowość prawną oraz jeden majątek. Osoba fizyczna nie tworzy nowego, odrębnego podmiotu prawa przez sam fakt otwarcia biura czy zarejestrowania działalności w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Wszystkie zobowiązania, jak i uprawnienia, w tym publicznoprawne, przypisane są bezpośrednio tejże osobie fizycznej. Argumentacja zmierzająca do sztucznego podzielenia statusu prawnego skarżącego na "osobę prywatną" i "przedsiębiorcę" w celu wykreowania dwóch odrębnych abonentów nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.

Na mocy art. 5 ust. 5 u.o.a. osoba fizyczna lub podmiot posiadający zarejestrowany odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny może dokonać zgłoszenia zaprzestania używania tych urządzeń. Operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe dokonuje wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych. Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a. Minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację.

W aktualnym orzecznictwie NSA wskazuje się, że art. 5 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych stanowi jedynie, iż osoba posiadająca zarejestrowany odbiornik może dokonać zgłoszenia zaprzestania używania odbiornika, zaś operator wyznaczony dokonuje jego wyrejestrowania. Przepis ten nie określa jednak szczególnej formy ani treści takiego zgłoszenia, nie przewiduje również ustawowego obowiązku dokonania tej czynności wyłącznie na urzędowym formularzu.

Zdaniem NSA (por. wyroki z 21 maja 2026 r., sygn. akt I GSK 327/24 oraz z 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1107/23) przepisy rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), regulujące problematykę wyrejestrowania odbiorników oraz określające wzory formularzy zostały wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 6 ust. 4 u.o.a. Jak wskazał NSA ustawowe upoważnienie dotyczy wyłącznie warunków i trybu rejestracji odbiorników, nie obejmuje natomiast problematyki wyrejestrowania ani określania wzorów formularzy dotyczących zaprzestania używania odbiorników. Tym samym nie można wyprowadzać wobec abonenta negatywnych skutków wyłącznie z faktu, że informacja o zaprzestaniu używania odbiornika nie została złożona na urzędowym formularzu przewidzianym w rozporządzeniu.

We wspomnianym wyroku z 21 maja 2026 r., sygn. akt I GSK 327/24 NSA wypowiedział się odnośnie stanu faktycznego, w którym skarżąca wielokrotnie kierowała do Poczty Polskiej pisma, w których wskazywała, iż nie posiada i nie używa odbiornika telewizyjnego. Zarówno organ, jak i sąd I instancji przyjęły jednak, że oświadczenia te pozostają bez znaczenia prawnego wobec niedopełnienia formalności wyrejestrowania przewidzianych w rozporządzeniu. NSA uznał to stanowisko za nieprawidłowe. Skoro bowiem – jak wyjaśniono w wyroku sygn. akt I GSK 1107/23 – przepisy rozporządzenia dotyczące wyrejestrowania odbiorników budzą zasadnicze wątpliwości co do ich zgodności z art. 6 ust. 4 ustawy abonamentowej oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, to organy nie mogły poprzestać wyłącznie na formalnym stwierdzeniu braku wyrejestrowania dokonanego według wzoru przewidzianego w rozporządzeniu. Oświadczenia strony o zaprzestaniu używania odbiornika wymagały merytorycznej oceny i wyjaśnienia ich znaczenia dla istnienia obowiązku abonamentowego. NSA wyraził przekonanie, że nawet jeśli nie dochodzi automatycznie do wyrejestrowania odbiornika wskutek samego oświadczenia abonenta, to wierzyciel obowiązany jest podjąć czynności wyjaśniające zmierzające do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Zaniechanie takich działań nie może następnie obciążać strony. Za błędną uznał taką wykładnię art. 5 ust. 5 ustawy abonamentowej, która utożsamia skuteczność zgłoszenia zaprzestania używania odbiornika wyłącznie z dochowaniem wymogów formalnych przewidzianych w rozporządzeniu.

Z kolei w wyroku z NSA z 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1107/23 ze stwierdzenia, że rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w zakresie dotyczącym problematyki wyrejestrowania odbiorników oraz określenia wzorów zawiadomień narusza postanowienia art. 6 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP wywiedziono następujący wniosek. Okoliczność, że strona skarżąca nie zakomunikowała o chęci wyrejestrowania odbiornika na urzędowym formularzu, natomiast informowała pisemnie Pocztę Polską S.A. o nieposiadaniu takiego odbiornika nie zwalniała Poczty Polskiej z podjęcia stosowych czynności celem wyjaśnienia istotnych w tej sprawie okoliczności. Nie ma przy tym znaczenia również to, że w tym zakresie nie stosuje się przepisów K.p.a. Poczta Polska powinna poczynić stosowne czynności w zakresie wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności mając na uwadze konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. NSA nie podzielił jednak daleko idącego stanowiska Sądu I instancji, jakoby po otrzymaniu oświadczenia skarżącej wierzyciel powinien uznać, że jest to wystarczające celem podjęcia czynności wyrejestrowania. Okoliczność ta wymagała bowiem wyjaśnienia. W zaleceniach zobowiązał organ, aby przeprowadził postępowanie wyjaśniające celem ustalenia konsekwencji pisma skarżącej, pomijając zakwestionowane przez NSA postanowienia rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r., które naruszają postanowienia art. 6 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Tożsame zalecenia należało sformułować w niniejszej sprawie. Bezsporne jest, że skarżący w piśmie z 23 lutego 2021 r., przesłanym do Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej - Wydziału Obsługi Abonamentu RTV w B., a więc do jednostki stricte zajmującej się problematyką opłat abonamentowych (a nie np. do najbliższego urzędu pocztowego) złożył wniosek o wyrejestrowanie 12 odbiorników telewizyjnych użytkowanych w O. w M..

W aktach sprawy znajduje się pismo z 23 marca 2021 r., w którym Poczta Polska S.A. (Wydział Abonamentu RTV) poinformował skarżącego, że organ nie odnotował opłat za okres od grudnia 2019 r. do lutego 2021 r. Wyjaśnił także warunki wstrzymania pobierania opłat w okresie obowiązywania zagrożenia epidemicznego. Wskazał również, że "Poczta Polska S.A. jest zobowiązana do postępowania zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi, a w związku z tym, na obecnym etapie brak podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku w zakresie wyrejestrowania opłat abonamentowych. W przypadku zaprzestania użytkowania odbiorników konieczne jest ich wyrejestrowanie. Wyrejestrowania odbiorników można dokonać w dowolnym urzędzie pocztowym lub na stronie internetowej poczta-polska.pl (zmiana zostanie dokonana po otrzymaniu listu zwrotnego z podpisanym formularzem).

Przepisy rozporządzenia w sposób wiążący wszystkich abonentów i operatora publicznego, ustalają zasady rejestracji odbiorników oraz zmian zgłoszonych wcześniej danych na specjalnych, ustalonych rozporządzeniem formularzach. Ustalony tryb postępowania nie przewiduje odstępstw, co nie pozwala dokonywać zmian w bazie abonentów na podstawie informacji otrzymanych w pismach, faksach, czy innej formie.

Niedopełnienie formalności w urzędzie pocztowym we właściwym czasie powoduje w konsekwencji konieczność| uiszczenia zaległych opłat wraz z odsetkami za zwłokę. Na dzień dzisiejszy brak widocznej zmiany dokonania wyrejestrowania odbiorników radiofoniczno/telewizyjnych".

Z pisma tego wynika więc, że organ poprzestał wyłącznie na formalnym stwierdzeniu braku wyrejestrowania dokonanego według wzoru przewidzianego w rozporządzeniu, co zakwestionowano w przywołanych orzeczeniach NSA. Co więc, organ nie przedstawił żadnego potwierdzenia, iż pismo z 23 lutego 2021 r. zostało wyekspediowane i doręczone adresatowi. W postanowieniu z 4 września 2025 r. podano jedynie, że pismo to zostało przesłane na adres: ul. [...], [...] P.. W zaskarżonym postanowieniu podano natomiast, że pismo to zostało przesłane przesyłką poleconą rejestrowaną (nr listu poleconego [...]) i nie odnotowano jego zwrotu. Poczta Polska S.A., będąca jednocześnie operatorem pocztowym, a więc podmiotem zajmującym się profesjonalnie bezpośrednim doręczaniem pism, dostrzegła więc zasadność przesłania tego pisma listem poleconym. Nie przedłożyła jednak żadnego potwierdzenia wyekspediowania i doręczenia tej przesyłki. Natomiast po 3 latach skierowała do strony upomnienie z 27 marca 2024 r. i doręczenie tego pisma jest udokumentowane w aktach kopertą z adnotacjami dotyczącymi awizowania przesyłki oraz wydrukiem z systemu śledzenia przesyłek.

Ponownie załatwiając sprawę wierzyciel przeprowadzi postępowanie wyjaśniające celem ustalenia konsekwencji pisma skarżącego z 23 lutego 2021 r.

W świetle powyższej argumentacji, która wyklucza pominięcie pisma zawierającego wolę wyrejestrowania odbiornika ze względu na jego formę, a także mając na uwadze istotne wątpliwości co do faktu skutecznego doręczenia stronie pisma z 23 marca 2021 r. ocena zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku niewątpliwie wymaga ponownej analizy. Organ powinien poczynić stosowne czynności w zakresie wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, mając na uwadze konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP.

W nawiązaniu do argumentacji skargi nadmienić należy, że zgodnie z sygnalizowanym już wyżej stanowiskiem NSA (wyrażonym m.in. w wyroku NSA z 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1107/23) w postępowaniu dotyczącym rejestracji i wyrejestrowania odbiorników nie stosuje się k.p.a. Wyrejestrowanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nie ma charakteru sprawy indywidualnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnych, wobec czego – stosownie do art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. – do postępowania tego nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc także wskazywany w skardze art. 64 § 2 tej ustawy (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 849/23).

Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie w części, w której oddalono zarzuty skarżącego.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy od skargi (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł) określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). W nawiązaniu do wniosków skargi dotyczących kosztów wskazać należy, że w ramach uregulowanej w rozdziale 1 działu V p.p.s.a. instytucji zwrotu kosztów postępowania między stronami, strona nie może domagać się zwrotu wszystkich kosztów, jakie kiedykolwiek poniosła w związku ze sprawą administracyjną, która swój finał znalazła przed sądem administracyjnym. Instytucja zwrotu kosztów postępowania uregulowana jest w ustawie dotyczącej wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i już z tego względu odnosi się wyłącznie do kosztów, jakie strona ponosi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Do podlegających zwrotowi kosztów postępowania sądowoadministracyjnego nie zaliczają się koszty ponoszone w postępowaniu przed organem administracji publicznej, ani koszty przygotowawcze przed wniesieniem sprawy do sądu (por. wyrok WSA w Lublinie z 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 923/13).