Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi H. R. na czynność Starosty z dnia 20 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu oraz zamieszczenia danych w bazie danych i przekazania ich do ewidencji pojazdów 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności polegającej na odmowie przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu ciągnika rolniczego marki [...] 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.

Pismem z dnia 12 maja 2016 r. H. R. zawiadomiła Starostwo Powiatowe o zbyciu ciągnika rolniczego marki [...] nr rej. [...]. Jak wynika z zawiadomienia i załączonej umowy kupna-sprzedaży nabywcą była firma "A" z W.

W dniu 20 maja 2016 r. Starosta pismem o oznaczeniu [...] odmówił:

1. zamieszczenia na dokumencie, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu, adnotacji o treści: "Zawiadomiono w dniu ...o zbyciu pojazdu Nr rej. ....", wpisując datę zawiadomienia i numer rejestracyjny pojazdu, oraz przystawienia pieczątki organu rejestrującego, wykonania kserokopii dokumentu, po czym zwrotu go właścicielowi pojazdu Jeżeli zawiadomienie o zbyciu dokonane zostało przez właściciela osobiście w organie rejestrującym;

2. zamieszczenia danych i informacji zawartej w dokumencie, o którym mowa w pkt 1, w bazie danych i odpowiednio przekazania ich do ewidencji pojazdów.

Zgodnie z § 4 ust, 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (t.j.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1727 ze zm.).

Organ wyjaśnił dalej, że obowiązek zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu wynika z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ze zm.). Zgodnie z art. 80b ust. 1 pkt 5c w ewidencji gromadzi się między innymi dane o zbyciu pojazdu w zakresie danych nabywcy pojazdu. Stosowanie zaś do treści § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (t.j.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1522) - w przypadku zawiadomienia o zbyciu pojazdu zarejestrowanego dotychczasowy właściciel do zawiadomienia dołącza kopię dokumentu, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu.

W przedłożonej do zawiadomienia o zbyciu pojazdu umowie kupna-sprzedaży z dnia 5 grudnia 2015 r. brak było wszystkich danych nabywcy pojazdu. Dokonano sprawdzenia danych nabywcy w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej na podstawie danych szczątkowych wymienionych w umowie. Ustalono brak istnienia wymienionej w umowie firmy pod wymienionym adresem. Stan taki uniemożliwiał

wykonanie czynności wymaganych przepisami o rejestracji pojazdów.

Dnia 12 maja 2016 r. wezwano zawiadamiającego o zbyciu do uzupełnienia danych w zakresie danych nabywcy oraz korekty roku produkcji. W odpowiedzi dostarczono do organu postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia KPP PP w C. z dnia 13 stycznia 2016 r. oraz zażalenie na to postanowienie z datą 25 stycznia 2016 r. Treść dostarczonych dokumentów nie zawierała danych o które wezwano stronę. Brak możliwości wykonania czynności wymaganych przepisami skutkuje wydaniem odmowy. Co ważne, Starosta jako organ rejestrujący, wyrejestrowujący i przyjmujący zgłoszenie zbycia pojazdów działa według zasad enumeratywnie określonych w przepisach. Przedmiotowa sprawa nie podlega rozstrzygnięciu w sformalizowanym postępowaniu w drodze decyzji lub postanowienia na które prawo złożenia odwołania lub zażalenia - jest czynnością administracyjno-techniczną.

H. R. zaskarżyła powyższą czynność Starosty do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając jej naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Skarżąca wniosła o stwierdzeni bezskuteczności czynności organu.

W uzasadnieniu wskazała, że w przepisanym terminie wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko o zasadności odmowy dokonania czynności. Stanowisko takie narusza jej interes, ponieważ sprzedała pojazd, wydała go i jest zobowiązana do jego wyrejestrowania na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawa o ruchu drogowym.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że brak danych nabywcy ciągnika uniemożliwiał dokonania czynności administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była czynność Starosty polegająca na odmowie przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu ciągnika rolniczego marki [...] nr rejestracyjny [...], co polegało na odmowie zamieszczenia na dokumencie, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu, adnotacji o treści: "Zawiadomiono w dniu ...o zbyciu pojazdu Nr rej. ....", poprzez wpisanie daty zawiadomienia i numeru rejestracyjnego pojazdu, oraz przystawienia pieczątki organu rejestrującego, wykonania kserokopii dokumentu, a potem zwrotu go właścicielowi pojazdu. Nadto organ odmówił zamieszczenia danych i informacji zawartych w dokumencie, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu, w bazie danych i odpowiednio przekazania ich do ewidencji pojazdów.

Bezspornym było, że skarżąca w dniu 12 maja 2016 r. zawiadomiła organ o zbyciu przedmiotowego pojazdu składając w siedzibie organu odpowiedni druk zawiadomienia, do którego dołączono umowę kupna - sprzedaży pojazdu zawartą przez skarżącą w dniu 5 grudnia 2015 r. z firmą "A" z W.

Na wstępie trzeba zauważyć, że w ocenie Sądu sprawa niniejsza w części dotyczącej czynności polegającej na odmowie przyjęcia zawiadomienia o zbyciu pojazdu mogła być rozpoznawana w postępowaniu sądowoadministracyjnym, albowiem jest to czynność z zakresu uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Zawiadomienie o zbyciu pojazdu ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Organ administracji potwierdza wykonanie tego obowiązku, poprzez umieszczenie odpowiedniej adnotacji na dokumencie zbycia pojazdu, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej, nie wynika to bowiem z przepisów ustawy czy przepisów wykonawczych do ustawy. Wskazać należy tutaj na załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2014 r. poz. 1727 ze zm.), zwane dalej " rozporządzeniem", gdzie w § 4 uregulowano sposób działania organu rejestrującego w przypadku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu.

Jak wynika z powyższego, rozpoznawana skarga we wskazanym wyżej zakresie dotyczy czynności podlegającej kontroli sądu administracyjnego i jest dopuszczalna z punktu widzenia właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Sąd odrzucił natomiast skargę w pozostałej części tj. dotyczącej odmowy zamieszczenia przez organ danych i informacji zawartych w dokumencie, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu, w bazie danych i odpowiednio przekazania ich do ewidencji pojazdów, do czego Sąd się odniesie w końcowej części uzasadnienia wyroku.

W dalszej kolejności należało zatem zbadać, czy skarga została złożona z zachowaniem trybu przewidzianego w treści art. 52 § 3 p.p.s.a., dając tym samym podstawę do jej merytorycznego rozpoznania.

Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.

Z załączonych do spraw akt administracyjnych wynika, że powyższy wymóg został przez skarżącą spełniony. Z zachowaniem terminu, po otrzymaniu pisma organu z dnia 20 maja 2016 r., skarżąca skierowała bowiem do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie w ustawowym terminie, po udzieleniu przez organ odpowiedzi na wezwanie, wniosła skargę. Zatem wymogi formalne do wniesienia skargi zostały spełnione.

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności żądania, wskazać należy na stan prawny znajdujący zastosowanie w sprawie, który stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisy wydanego na jej podstawie rozporządzenia.

Obowiązek zawiadomienia starosty przez właściciela zarejestrowanego pojazdu o jego zbyciu określony został wprost w treści art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy. Jakkolwiek obowiązek wynikający z ww. przepisu ma jedynie charakter porządkowy i nie ma on wpływu na skuteczność zawartej umowy przenoszącej prawo własności pojazdu, jednak jego niewykonanie może rodzić dla byłego właściciela pojazdu negatywne konsekwencje.

Skarżąca zawiadamiając organ rejestrujący o zbyciu pojazdu, jakkolwiek uczyniła to z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy, spełniła jednak ciążący na niej z mocy ustawy obowiązek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 6 marca 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 552/13 (publ. na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w sprawie w pełni aprobuje, że przepisy ustawy nie przewidują odmowy przyjęcia zgłoszenia lub uzależnienia tej czynności od oceny jego wiarygodności. Wskazać należy przy tym na treść art. 6 k.p.a. stanowiącego, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Potwierdzeniem powyższego jest § 4 ust. 2 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia, na treść którego wskazywał organ w zaskarżonej czynności oraz piśmie będącym odpowiedzią na wezwanie do usunięcia na ruszenia prawa. Z przepisu tego wynika, że w przypadku osobistego zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu, pracownik reprezentujący organ winien "od ręki" wykonać czynności, o których tam mowa. Zauważyć należy, że to właśnie wskazane w tym przepisie czynności, w tym zwłaszcza umieszczona na dokumencie zbycia pojazdu adnotacja dot. zawiadomienia o zbyciu pojazdu stanowi potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia. W niniejszej sprawie organ potwierdził przyjęcie zawiadomienia jedynie na formularzu zawiadomienia o zbyciu pojazdu, nie dopełnił jednak czynności o których mowa w ww. przepisie.

Jak wynika z powyższego, dokonana później przez organ weryfikacja zgłoszenia i dołączonego do niego dokumentu zbycia pojazdu nie dawała podstawy do domowy przyjęcia zawiadomienia przez dokonanie w dniu 20 maja 2016 r. czynności polegającej na odmowie zamieszczenia na dokumencie, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu, adnotacji o treści: "Zawiadomiono w dniu ...o zbyciu pojazdu Nr rej. ....", poprzez wpisanie daty zawiadomienia i numeru rejestracyjnego pojazdu, oraz przystawienia pieczątki organu rejestrującego, wykonania kserokopii dokumentu, a potem zwrotu go właścicielowi pojazdu. Obowiązkiem organu było przyjęcie zgłoszenia, i wykonanie wszystkich czynności, o których mowa § 4 ust. 2 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia. W konsekwencji poczynionych rozważań nie może zasługiwać na uwzględnienie stanowisko organu reprezentowane w zaskarżonej czynności, jak i w odpowiedzi na skargę.

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona czynność narusza treść § 4 ust. 2 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia, a w związku z tym jest bezskuteczna.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a..

Odnosząc się jeszcze do prezentowanego w skardze poglądu, że stanowisko

organu narusza interes skarżącej, bowiem po sprzedaży pojazdu i jego wydaniu, jest ona zobowiązana do jego wyrejestrowania, Sąd wskazuje, że zgłoszenie zbycia pojazdu nie jest wyrejestrowaniem pojazdu, a jedynie zawiadomieniem o zmianie właściciela pojazdu. Art. 78 ust. 2 ustawy nie stanowi podstawy do wyrejestrowania przez starostę pojazdu na wniosek dotychczasowego właściciela, który zawiadomił o zbyciu pojazdu ( tak uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 18 grudnia 2000r., sygn. akt OPK 20-22/00, publ. jw.).

Dokonanie zaś rejestracji pojazdu przez nowego nabywcę nie zwalnia poprzedniego właściciela z obowiązku powiadomienia o zbyciu tego pojazdu.

Skarżąca w skardze wniosła również o stwierdzenie bezskuteczności czynności organu polegającej na odmowie zamieszczenia danych i informacji zawartych w dokumencie, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu, w bazie danych i odpowiednio przekazania ich do ewidencji pojazdów. Sąd stwierdza, że ww. czynności nie można uznać za czynności z zakresu uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.. Tym samym nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego i w tej części skarga podlegała odrzuceniu.

Zgodnie z przyjętym powszechnie w orzecznictwie stanowiskiem, akt lub czynność, która podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego musi spełniać łącznie cztery cechy: musi być podejmowany w sprawie indywidualnej, winien być skierowany do oznaczonego podmiotu, winien dotyczyć uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, uprawnienie lub obowiązek, którego akt dotyczy, winno być określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego.

Wskazane wyżej czynności takich cech nie spełniają. Sąd wskazuje, że ww. czynności są podejmowane przez organ na skutek złożonego przez byłego właściciela pojazdu zawiadomienia o jego zbyciu i mają one czysto ewidencyjny charakter. W Centralnej Ewidencji Pojazdów gromadzi się dane i informacje o pojazdach zarejestrowanych oraz o ich właścicielach lub niektórych posiadaczach. Starosta, pełniąc funkcję organu rejestrującego, po przyjęciu zgłoszenia dokonuje zatem zamieszczenia danych i informacji zawartych w dokumencie, na podstawie którego nastąpiło zbycie pojazdu w bazie danych i przekazuje je do ewidencji pojazdów – wynika to z art. 80b ust. 1a lit. h ustawy i § 4 ust. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Zapewnia to, że zgromadzony w CEP zbiór danych i informacji o pojazdach będzie aktualny.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, co mając na uwadze Sąd skargę we wskazanym wyżej zakresie odrzucił ( punkt 2 sentencji wyroku).

Ponownie rozpatrując sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania Sądu co do mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa.