Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz, Sławomir Antoniuk, Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2008 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby żołnierza zawodowego: 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymany nią rozkaz personalny nr [...] Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

[...] J. R. pełnił służbę wojskową na stanowisku służbowym [...] w [...] w K., na które to stanowisko został wyznaczony rozkazem personalnym Nr [...] Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2004 r. Rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP Nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. utrzymanym w mocy decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2005 r. (ze zmianą daty zwolnienia), został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 listopada 2005 r. Powodem zwolnienia było otrzymanie niedostatecznej ogólnej oceny w okresowej opinii służbowej. Od powyższej decyzji żołnierz odwołał się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt. SA/Wa 63/06 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej i utrzymany nią w mocy rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

Wyrok ten uprawomocnił się i J. R. został przywrócony do służby wojskowej, jednakże jego stanowisko służbowe [...], w związku z upływem kadencji na tym stanowisku z dniem 30 czerwca 2005 r. i zwolnieniem [...], zostało obsadzone przez innego żołnierza zawodowego. W związku z tym zaproponowano chorążemu stanowisko służbowe [...] w [...] Okręgu Wojskowego w K., o stopniu etatowym [...] i ósmej grupie uposażenia, to jest wyższe stanowisko od dotychczasowego stanowiska [...], które jest nadto zaszeregowane w wyższej grupie uposażenia. Propozycja ta wynikała również z wymogu realizacji art. 176 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), w kwestii tożsamości posiadanego przez żołnierza zawodowego stopnia wojskowego ze stanowiskiem służbowym. J. R. w oświadczeniu z dnia 8 lutego 2007 r. nie wyraził zgody na wyznaczenie go na zaproponowane stanowisko służbowe, uzupełniając swoje oświadczenie stwierdzeniem o treści, że został poinformowany o skutkach odmowy przyjęcia stanowiska.

Powołując się na powyższy stan faktyczny, Dowódca [...] Okręgu Wojskowego rozkazem Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. wyznaczył [...], z dniem 1 maja 2007 r., na stanowisko służbowe [...] w [...] Okręgu Wojskowego w K. i z dniem tym zwolnił ze stanowiska [...] w [...] w K. Od rozkazu tego [...] odwołał się, zaznaczając w odwołaniu odmowę pełnienia służby na nowym stanowisku. Po rozpatrzeniu odwołania, Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. uchylił powyższy rozkaz z dnia [...] lutego 2007 r. w części wyznaczającej na stanowisko [...] w [...] Okręgu Wojskowego w K., natomiast w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy.

Następnie Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego rozkazem Nr [...] z dnia [...] października 2007 roku, na podstawie art. 111 pkt 7 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 roku w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 50, poz. 483), zwolnił J. R. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy wskutek odmowy pełnienia służby na wyższym stanowisku służbowym to jest na stanowisku [...] w [...] Okręgu Wojskowego w K. Jako datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej określono dzień 30 listopada 2007 r.

Od powyższego rozkazu z dnia [...] października 2007 r. [...] J. R. wniósł odwołanie do Ministra Obrony Narodowej, który w wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, uchylając zaskarżony rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia i ustalając nową datę zwolnienia chorążego z zawodowej służby wojskowej na dzień 30 marca 2008 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Obrony Narodowej powołał się na wskazany wyżej stan faktyczny - odmowy pełnienia służby na wyższym stanowisku służbowym (oświadczenie żołnierza z dnia 8 lutego 2007 r.), co obligowało organ, zgodnie z treścią art. 111 ust. 7 w zw. z art. 45 ust. 1-3 ustawy pragmatycznej do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Nadto zwolnienie [...] z ostatnio zajmowanego stanowiska służbowego [...] w K. nastąpiło wskutek upływu w dniu 30 czerwca 2005 r. kadencji na zajmowanym stanowisku. Kadencja ta wynikała z rozkazu Nr [...] Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2004 r.

J. R. złożył na powyższą decyzję Ministra Obrony Narodowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż mimo swoich wielokrotnych próśb, pomimo treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2006 r. nie został faktycznie przywrócony do służby na stanowisku [...] w [...] w K., [...]. Ponadto skarżący podnosił zarzuty dotyczące naliczenia jego emerytury i niewypłacenia mu należności związanych z przywróceniem go do zawodowej służby wojskowej.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wskazując, że zarzuty dotyczące należności finansowych nie należą do przedmiotu niniejszej sprawy. Nadto na rozprawie pełnomocnik organu podkreślił, że propozycja stanowiska [...] (8 luty 2007 r.) nastąpiła już po wygaśnięciu kadencji (czerwiec 2005 r.), dlatego rozkaz personalny z dnia [...] lutego 2007 r. w części zwalniającej żołnierza ze stanowiska [...] miał charakter czysto porządkowy i dlatego też po rozkazie tym nie było potrzeby składania propozycji innego stanowiska, natomiast skarżący we wszystkich pismach w niniejszej sprawie stwierdzał, że nie chce objąć stanowiska [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istota sprawy tkwi w odpowiedzi na pytanie czy organ w dniu 8 lutego 2007 r. mógł skutecznie, zgodnie z przepisami zaproponować skarżącemu inne wyższe stanowisko służbowe?

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2007 r., w sprawie sygn. akt I OSK 1096/06 (publikowanym w LEX nr 342531): Postępowanie w sprawie ewentualnego zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej jest postępowaniem wieloetapowym. Jego wszczęcie może wymusić likwidacja zajmowanego przez żołnierza zawodowego stanowiska służbowego. W konsekwencji właściwy organ wojskowy zostaje zobligowany do wydania decyzji, którą żołnierz zostaje zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego. Wykonanie tej czynności pozwala organowi na podjęcie kolejnych działań, których celem jest wyznaczenie żołnierza na inne stanowisko służbowe, stosownie do posiadanych przez niego kwalifikacji i doświadczenia zawodowego. Odmowa przyjęcia zaproponowanego stanowiska może być podstawą do zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. Jeżeli w okresie pomiędzy datą likwidacji stanowiska służbowego a datą odmowy wyrażenia przez żołnierza zgody na wyznaczenie go na wskazane stanowisko brak jest dokumentu potwierdzającego dokonanie przez organ wojskowy formalnego zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego, to w myśl art. 111 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) nie było podstaw do przeprowadzenia rozmowy, której przedmiotem była propozycja pełnienia służby na równorzędnym lub wyższym stanowisku służbowym, gdyż skarżący de facto nadal pozostawał na swoim stanowisku służbowym.

Niniejsza sprawa, co do swej istoty, odpowiada stanowi przedstawionemu w tezie niniejszego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W związku z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2006 r., przywracającego J. R. do służby, w dniu 8 lutego 2007 r. pełnił on służbę na stanowisku służbowym [...] w [...] w K. Do dnia 8 lutego 2007 r. organ nie wyznaczył go na żadne inne stanowisko, stanowisko to nie zostało także zlikwidowane, ani też - co jest istotne w niniejszej sprawie - nie zwolnił ze stanowiska służbowego [...] w [...] w K. A zatem propozycja objęcia przez J. R. innego wyższego stanowiska [...] w [...] Okręgu Wojskowego w K., nie mogła w przypadku odmowy objęcia tego stanowiska przez żołnierza, skutkować wypowiedzeniem mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, na podstawie art. 111 pkt 7 w związku z art. 45 ust. 1-3 ustawy pragmatycznej.

Aby propozycja ta była skuteczna, w rozumieniu powyższych przepisów, powinna być poprzedzona formalnym zwolnieniem żołnierza z dotychczasowego stanowiska [...] w [...] w K. W niniejszej sprawie zwolnienia takiego dokonano dopiero rozkazem nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego i to z dniem 1 maja 2007 r., a więc po złożonej w dniu 8 lutego 2007 r. propozycji objęcia stanowiska służbowego [...] w [...] Okręgu Wojskowego w K. W niniejszej sprawie, organ mógł ze skutkiem określonym w art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej, złożyć J. R. propozycję objęcia wyższego stanowiska służbowego dopiero, najwcześniej po dniu doręczenia mu decyzji nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] czerwca 2007 r., która utrzymała w mocy rozkaz z dnia [...] lutego 2007 r. w części zwalniającej ze stanowiska [...] w [...] w K.

Powoływanie się w niniejszej sprawie przez organ na okoliczność wygaśnięcia kadencji na dotychczasowym stanowisku już w czerwcu 2005 r. nie jest prawidłowe i w żaden sposób nie potwierdza prawidłowości zastosowania w zaskarżonej decyzji art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej. Taka sytuacja tym bardziej nakładała na organ obowiązek wcześniejszego uregulowania kwestii stanowiska żołnierza, na którym ma on pełnić służbę, zwłaszcza po treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2006 r., przywracającym J. R. do służby.

Skoro w aktach sprawy nie ma dokumentu potwierdzającego formalne zwolnienie skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego przed dniem 8 lutego 2007 r., to organ administracji publicznej nie miał prawa zastosować w prowadzonym postępowaniu administracyjnym art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej, gdyż nie zostały spełnione wszystkie warunki w przepisie tym określone.

Podniesione w skardze kwestie dotyczące wynagradzania pozostają poza przedmiotem zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1, ppkt a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymany nią rozkaz personalny. W zakresie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na zasadzie art. 152 wyżej wskazanej ustawy.