Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Komendanta Powiatowego Policji w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 maja 2026 r., sygn. akt II SO/Po 3/26 w sprawie z wniosku A. B. o wymierzenie grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpatrzeniu wniosku A. B. (dalej także jako: skarżąca) o wymierzenie Komendantowi Powiatowemu Policji w P. (dalej także jako: organ) grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie, w punkcie 1 postanowienia z dnia 11 maja 2026 r. sygn. akt II SO/Po 3/26 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł (pięćset złotych), w punkcie 2 zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca pismem z dnia 8 grudnia 2025 r. skierowała za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, na bezczynność organu, w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Pismem z dnia 22 grudnia 2025 r. organ przekazał za pośrednictwem platformy ePUAP odwzorowanie skargi dołączone do pisma przewodniego bez właściwego podpisu skarżącej. Następnie dnia 2 stycznia 2026 r. organ przesłał do biura podawczego WSA w Poznaniu wydruk skargi wniesionej elektronicznie wraz z odpowiedzią i uporządkowanymi materiałami sprawy. Ponadto, zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2026 r. Przewodniczący Wydziału II WSA w Poznaniu wezwał organ do przesłania, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu, skargi skarżącej z dnia 8 grudnia 2025 r. wraz z pismem ogólnym podmiotu wnoszącego skargę, zawierającym wykaz załączników do skargi w formie, w jakiej wpłynęła do organu.

Sąd I instancji zaznaczył, że organ pomimo kolejnych wezwań nie przekazał skargi we właściwej postaci, wskazując zarazem, że pismem z dnia 23 stycznia 2026 r. skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu administracji publicznej, którego działanie, bezczynność bądź też przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Ponadto na organie ciąży obowiązek przekazania do sądu skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy w ciągu 30 dni od daty jej wniesienia, przy czym termin na przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej wynosi 15 dni.

Sąd I instancji wskazał również, że w przypadku nieprzekazania skargi w zakreślonym terminie sąd może na wniosek skarżącego wymierzyć organowi grzywnę oraz stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaznaczył, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje bezspornie, że skarżąca pismem z dnia 8 grudnia 2025 r. wniosła skargę na bezczynność organu, zaś do dnia orzekania przez Sąd I instancji skarga nie została prawidłowo przekazana do WSA w Poznaniu, tj. w formie oryginalnego dokumentu elektronicznego. W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał również, że miarkując wysokość grzywny brał pod uwagę, że organ nie jest organem administracji publicznej sensu stricto, a skarga została przekazana do Sądu I instancji w niewłaściwej formie z zachowaniem terminu wskazanego w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Ponadto WSA w Poznaniu stwierdził, że nie dopatrzył się okoliczności świadczących o tym, że działanie organu cechowały rażące nieprawidłowości lub intencjonalne działanie. Sąd I instancji podkreślił, że nieprzekazanie skargi w terminie wynika z nieporadności w zakresie posługiwania się dokumentami elektronicznymi i brakiem zrozumienia sposobu, w jaki powinna była ona zostać przekazana do Sądu I instancji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wymierzona grzywna w kwocie 500 zł czyni zadość funkcjom dyscyplinującym i represyjnym z art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia organu, w którym organ wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości lub jego zmianę poprzez obniżenie wysokości grzywny do 100 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił naruszenie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że skarżący nie przekazał w terminie skargi skarżącej w formie oryginalnego dokumentu elektronicznego z przyczyn leżących po jego stronie, a nie z przyczyn technicznych związanych z wygaszaniem platformy ePUAP.

Organ podkreślił, że chcąc sprostać wymaganiom stawianym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, próba wysyłki skargi skarżącej, która ma postać dokumentu elektronicznego, za pośrednictwem platformy ePUAP Komendy Powiatowej Policji w P., kończyła się automatycznym przekierowaniem do systemu e-Doręczeń, którego Sąd I instancji na ten czas nie posiadał. Organ wskazał, że kontaktował się w tym zakresie z Centralnym Ośrodkiem Informatyki w celu zapytania odnośnie do możliwości przesyłania dokumentacji na portalu ePUAP i uzyskał odpowiedź, że z dniem 1 stycznia 2026 r. na platformie została wygaszona funkcjonalność "prześlij dalej" dla skrzynek ePUAP z uwagi na fakt, że z tym dniem jedyną obowiązująca formą kontaktu elektronicznego pomiędzy urzędami jest platforma e-Doręczenia. Organ zaznaczył, że z tego powodu przedmiotowy brak nie mógł być uzupełniony z obiektywnych przyczyn technicznych, nie leżących po stronie organu, lecz w związku ze zmianami w funkcjonalności platformy ePUAP.

Organ wskazał również, że Sąd podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny, powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi charakter sprawy, przyczyny niewypełnienia przez skarżącego obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy został wypełniony obowiązek przekazania skargi wraz z aktami, a także czy wyjaśnił powody, dla których skarga nie mogła zostać przesłana, zgodnie z wezwaniem Sądu, oraz czy przekazanie kompletnych akt opóźniło rozpoznanie sprawy.

Zdaniem organu nałożenie grzywny w wysokości 500 zł nie było uzasadnione, bowiem Sąd I instancji nakładając grzywnę nie wziął pod uwagę składanych przez skarżącego wyjaśnień dotyczących problemów technicznych związanych z wygaszaniem platformy ePUAP i funkcjonowaniem e-Doręczeń, a zaistniałe problemy techniczne nie powinny wywoływać negatywnych skutków dla organu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) dalej: p.p.s.a., na organie, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, spoczywa obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z całymi aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niezastosowanie się do tego obowiązku obwarowane zostało sankcją w postaci możliwości złożenia przez wnioskodawcę wniosku o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Jak wyjaśniono w doktrynie, ratio legis tej regulacji polega na zabezpieczeniu sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, p.p.s.a. Komentarz, Warszawa 2013, s. 328).

Regulację szczególną w stosunku do art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), dalej: u.d.i.p., zgodnie z którym do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, a więc przepis ten skraca termin, w jakim organ zobligowany jest do przesłania Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. W sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej "organem, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi" jest adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Zasadniczo Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, ponieważ grzywna ta ma mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Od zasady, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, dopuszczalne są jednak wyjątki. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. określenie, że "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że kwestia ta została pozostawiona uznaniu sądu. Sąd powinien zatem wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc także przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Ustawa pozostawia zatem uznaniu Sądu zarówno zasadność, jak i wysokość wymierzenia grzywny (zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a.).

Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że wymierzenie organowi grzywny było uzasadnione, a z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd I instancji wymierzając grzywnę wziął pod uwagę okres opóźnienia organu w przekazaniu skargi, a także to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek ten - skutecznie - wypełnił. Sąd I instancji nie mógł przy tym uwzględnić argumentacji organu w tym zakresie, bowiem organ nie przedstawił żadnych wyjaśnień ani nie wskazał powodów niedotrzymania terminu wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Ponadto okoliczności, które przedstawił organ w treści zażalenia również nie mogły zmienić oceny naruszenia art. 54 § 2 p.p.s.a. a to głównie przez fakt, że okoliczności te nie zostały potwierdzone w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy oraz że organ, pomimo wszelkich technicznych możliwości, w sposób nieprawidłowy dnia 22 grudnia 2025 r. przesłał skargę skarżącej do WSA w Poznaniu.

W związku z tym uznać należało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyczerpująco wskazał powody podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji właściwie przy tym ocenił stopień zaniedbania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., a wymierzenie grzywny w wysokości 500 złotych nie mogło w okolicznościach niniejszej sprawy zostać uznane za nieadekwatne, czy nieuzasadnione.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Odnosząc się zaś do wniosku organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie może on zostać uwzględniony, gdyż zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a., a niniejsze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest żadnym z orzeczeń wskazanych w art. 209 p.p.s.a.