Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W.M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 785/11 w sprawie ze skargi W.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z 24 października 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 785/11 odrzucił skargę W. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego.

Sąd pierwszej instancji przyjął następujący stan sprawy.

Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją z [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z [...] listopada 2010 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc luty 2005 r. Decyzja ta wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie jej zaskarżenia, została doręczona skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2011 r.

W. M., reprezentowany przez pełnomocnika, adwokata W. W. w dniu [...] września 2011 r. wniósł skargę na powyższą decyzję bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Sąd w dniu [...] września 2011 r. przesłał skargę do Dyrektora Izby Celnej w T. Ustawowy termin do wniesienia skargi upływał zaś w dniu [...] września 2011 r.

Zdaniem Sądu, skargę należało uznać za niedopuszczalną, albowiem została ona wniesiona po upływie 30-dniowego terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.).

W. M. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B.

Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w związku z art. 8 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP polegające na pozbawieniu skarżącego możliwości obrony swoich praw poprzez nieprzyjęcie do rozpoznania skargi złożonej w terminie, ale omyłkowo do Sądu zamiast do Dyrektora Izby Celnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podał, że skierowanie skargi bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. było skutkiem jej błędnego zaadresowania przez brata skarżącego M. M.

Dyrektor Izby Celnej w T. w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia było postanowienie odrzucające skargę z uwagi na przekroczenie trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia.

Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie lub zgodnie z § 2 tego przepisu w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Natomiast z treści art. 54 § 1 p.p.s.a. wynika, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.

Jak prawidłowo ustalił Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie akt sprawy, skarga W. M. wpłynęła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. w dniu [...] września 2011 r. Nie ulega również wątpliwości, że organ należycie pouczył stronę o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w T., a zatem powinna zostać wniesiona za pośrednictwem tego organu zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. Podkreślić w tym miejscu należy, że w sytuacji wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, termin uznaje się za zachowany jedynie w przypadku, gdy sąd prześle (nada w urzędzie pocztowym) skargę do właściwego organu przed upływem terminu do wniesienia skargi.

Wskazany warunek stanowi konsekwencję jednoznacznej regulacji zawartej w art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę wnosi się w określonym terminie za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt. Zgodnie z zasadą określoną w art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Zasada ta ma jednak zastosowanie wyłącznie pod warunkiem zachowania właściwego trybu wniesienia pisma, określonego w art. 54 § 1 p.p.s.a. W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego i przesłania przez sąd skargi organowi, do którego powinna być skierowana, datą wniesienia skargi jest dzień jej przekazania.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że skoro decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z [...] sierpnia 2011 r. doręczono skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2011 r., to termin do wniesienia skargi za pośrednictwem organu upływał w dniu [...] września 2011 r. Skarga co prawda została nadana w urzędzie pocztowym w dniu [...] września 2011 r., ale została zaadresowana bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., a następnie w dniu [...] września 2011 r. przesłana przez ten Sąd do organu. W związku z tym dla oceny dochowania terminu do wniesienia skargi decydująca była data przekazania jej organowi przez Sąd. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uznał, że skarga ta jako wniesiona z uchybieniem terminu, o jakim mówi art. 53 § 1 p.p.s.a, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie stwierdza, że nie mógł przynieść zamierzonego skutku zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w związku z art. 8 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącego, powyższe naruszenie polegało na pozbawieniu go możliwości obrony swoich praw poprzez nieprzyjęcie do rozpoznania skargi złożonej w terminie, ale omyłkowo do Sądu zamiast do Dyrektora Izby Celnej. Podnieść w tym miejscu należy, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zarzut naruszenia 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. polega na tym, iż strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła brać i nie brała udziału w całym postępowaniu sądowym lub jego istotnej części, jeśli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (por. m. in. wyrok NSA z 13 października 2005 r., sygn. akt FSK 2356/04). W celu ustalenia, czy doszło do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw, należy zatem rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, następnie ustalić czy uchybienie to miało wpływ na możliwość strony działania w postępowaniu, zaś w ostatniej kolejności zbadać, czy pomimo wystąpienia powyższych okoliczności strona miała możność obrony swoich praw mimo zaistniałych uchybień procesowych. Przenosząc te rozważania natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że powyższego naruszenia z pewnością nie może stanowić odrzucenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem ustawowego terminu. Mając na uwadze, że pomimo prawidłowego pouczenia o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, skarżący przesyłkę zawierającą skargę zaadresował nieprawidłowo, nie stwierdzając uchybień w postępowaniu Sądu pierwszej instancji, przyjąć należy, że odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie ustawowemu terminowi do jej wniesienia było trafne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 oraz 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Odnosząc się do wniosku Dyrektora Izby Celnej w T. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42) wyjaśnił, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).