Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych -skargę oddala-

Przedmiotem skargi K.M. (dalej: Skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 8 grudnia 2017 r. znak: [...], Wójt Gminy [...] zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] jako organu właściwego dłużnika o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego K.M., załączając informację o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci W.M. oraz K.M. w miesięcznej wysokości 400,00 zł na każde z nich, na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r.

Decyzją z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie m.in. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn.zm. – dalej: k.p.a.), art. 1a, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 9, art. 10, art. 12 ust. 1 i 2 art. 15, art. 18, art. 25, ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 554 z późn. zm.) orzekł o uznaniu Skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu Organ podał, że przyczyną takiego rozstrzygnięcia był fakt, iż Skarżący w okresie ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązania alimentacyjnego w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, co wynika z informacji uzyskanej od Komornika przy Sądzie Rejonowym w [...]. Skarżący nie stawił się również celem przeprowadzenia z nim wywiadu alimentacyjnego i odebrania oświadczenia majątkowego.

Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie wskazując, że na treść rozstrzygnięcia miało wpływ negatywne nastawienie Organu do jego osoby. Dalej opisał zarzuty odnośnie opieki sprawowanej przez matkę nad dziećmi. Ponadto podniósł, że prawo jazdy jest mu niezbędne ze względu na wiek i stan zdrowia.

Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], SKO w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz z art. 5 ust. 3a i 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając wydane rozstrzygnięcie za słuszne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie:

1. art. 7, 11, 77 § 1 k.pa. oraz 107 § 3 k.p.a. polegające na nie rozpoznaniu należycie sprawy i wydaniu decyzji zawierającej istotne braki w zakresie uzasadnienia faktycznego, w szczególności brak odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu;

2. art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędne zastosowanie i uznanie, iż skarżący uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i odmawia złożenia oświadczenia majątkowego, a tym samym wszczęcie postępowania dotyczącego uznania skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że nie uchyla się od płacenia alimentów. Wyjaśnił, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna, stara się znaleźć zatrudnienie. Zarzucił, że Organ nie odniósł się do stawianych w odwołaniu zarzutów, a uzasadnienie decyzji jest lakoniczne. Ponadto Organ uchylił się od wyjaśnienia istotnych okoliczności, a to ustalenia, czy istotnie Skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i odmówił złożenia oświadczenia majątkowego. Wyjaśnił, że nie odebrał wezwania do stawienia do organu I instancji, gdyż w tym okresie opiekował się, znajdującym się w ciężkim stanie ojcem i o odebraniu pisma z poczty zapomniał. Podniósł, że po tym czasie kontaktował się w tej sprawie z Organem, jednak otrzymał odpowiedź, że jest już za późno. Zdaniem Skarżącego taka postawa jest karygodna.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Ponadto wyjaśniło, że wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie zgłosił się on do organów na etapie postępowania odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje :

Skarga jako niezasadna została przez Sąd oddalona w całości.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Skarżący w niniejszej sprawie kwestionuje przed Sądem decyzję administracyjną o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od wykonania ciążącego na nim obowiązku realizacji na rzecz osób uprawnionych świadczeń alimentacyjnych.

Stan faktyczny sprawy został ustalony przez Organy obu instancji w sposób prawidłowy - art. 7, 77 i 80 K.p.a. - dzięki czemu mógł stanowić przedmiot władczej konkretyzacji przepisów prawa materialnego. Podstawę materialnoprawną decyzji SKO stanowiły w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r., o pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2018 r., poz. 554; zwana dalej w skrócie u.p.p.a.). Jej przepisy zawierają wiążące reguły postępowania organów państwa względem dłużników alimentacyjnych, czyli osób zobowiązanych do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko którym egzekucja okazała się bezskuteczna (zob. art. 2 pkt 3 u.p.p.a.).

Za SKO powtórzyć należy, że postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od spłaty zobowiązań alimentacyjnych reguluje art. 5 ust. 3 u.p.p.a. Otóż w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił :

1) złożenia oświadczenia majątkowego,

2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,

3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych

- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Jednocześnie, jak stanowi art. 5 ust. 3a u.p.p.a. decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

Przekazany do Sądu kompletny materiał dowody w całości odpowiada ustaleniom faktycznym Organów. Należało potwierdzić zaistnienie przesłanek uzasadniających wydanie decyzji uznającej skarżącego za uchylającego się od spłaty zobowiązań. Otóż w aktach sprawy znajduje się wezwanie skierowane do skarżącego przez Prezydenta Miasta [...] z dnia 31 stycznia 2018 r., o to aby w określonym terminie stawił się w MOPR w [...] w celu przeprowadzenia wywiady alimentacyjnego ustalającego m.in. sytuację rodzinną, dochodową i zawodową, a także do złożenia oświadczenia majątkowego. Wezwanie to zostało doręczone na zasadzie fikcji doręczenia, poprzez podwójne awizowanie zawiadomienia o możliwości odebrania przesyłki pocztowej. Tego rodzaju doręczenie zostało dopuszczone przez ustawodawcę w treści art. 44 § 4 K.p.a. Ponieważ termin podany w tym wezwaniu bezskutecznie upłynął, Prezydent Miasta [...] jako organ właściwy dłużnika alimentacyjnego zasadnie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej kontrolowaną przez Sąd decyzją. Jednocześnie nie zachodziły okoliczności tamujące możliwość uznania skarżącego za dłużnika uchylającego się od ciężących na nim obowiązków, bowiem w okresie od miesiąca października 2017 r. do marca 2018 r., czyli w okresie 6 miesięcy poprzedzających wszczęcie postępowania administracyjnego, dłużnik nie wywiązał się z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżących alimentów. Kwota bieżących alimentów wynosi miesięcznie 800 zł, tymczasem strona w czterech z istotnych dla stosowanych przepisów miesięcy dokonała wpłat tylko na kwoty 50 zł. (vide : pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z dnia 17 maja 2018 r.).

Zarzuty skarżącego nie mogły zostać uwzględnione przez WSA. Skarżący zarzuca SKO, że nie uwzględniło próby skontaktowania się Strony z organem w celu złożenia oświadczenia majątkowego i przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Tymczasem w aktach administracyjnych nie znajdują się jakiekolwiek dowody mogące potwierdzać powyższe zarzuty. Również treść odwołanie milczy na temat przyczyn niezgłoszenia się dłużnika alimentacyjnego do MOPR w [...]. Strona do swej skargi nie załączyła dokumentów świadczących o prawdziwości skierowanych wobec decyzji SKO zarzutów. Kopie dokumentów, które złożono do WSA wraz ze skargą w postaci skierowań do odbycia stażu dla osób bezrobotnych jak również zaświadczenie z PUP, nie zostały opatrzone pieczęciami organów orzekających w niniejszej sprawie. Wobec nieudokumentowania prób skontaktowania się skarżącego z MOPR i SKO w celu złożenia oświadczenia majątkowego i przeprowadzenia wywiadu, WSA nie mógł uznać zawartych w skardze twierdzeń za udowodnione, a tym samym za zgodne z rzeczywistością. Nie sposób też było uznać za zasadne pozostałe ze zgłoszonych przez Stronę zarzutów bowiem decyzja SKO odpowiada treści art. 107 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy nie odnosił się szczegółowo do odwołania Skarżącego, bowiem żaden argumentów środka zaskarżenia, tego nie wymagał. Poruszone w toku postępowania odwoławczego przez skarżącego kwestie jak np.: marnotrawnie przez matkę jego dzieci środków ze świadczenia wychowawczego, były dla sprawy administracyjnej uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od ciążących na nim obowiązków zupełnie obojętne, stąd nie wymagały ze strony Organu odwoławczego szerokiego tłumaczenia. Postępowanie Organów obu instancji w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z wymaganą starannością, co pozwoliło na władczą konkretyzację wobec strony przepisów u.p.p.a.

Reasumując, wydana w niniejszej sprawie decyzja SKO nie narusza prawa materialnego jak i procesowego w sposób określony w skardze. Jako legalna winna pozostać w obrocie prawnym. Sąd działając z urzędu nie dostrzegł podstaw do zastosowania kompetencji kasacyjnych na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a.

Wobec tych argumentów skargę należało oddalić w całości jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.