Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi B. M. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) zł obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu K. O. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi B. M. z funduszu Skarbu Państwa – kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Decyzją z dnia [...] r. , nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – dalej kpa.; art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta R. z dnia [...] r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu K.O. z pobytu stałego z lokalu położonego w R. przy ul. A. 10c/3.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 17 listopada 2010 r. E.O., właściciel lokalu położonego w R. przy ul. A. 10c/3, wniósł o wymeldowanie z pobytu stałego pod tym adresem brata K.O. Uzasadniając wskazał, że brat nie przebywa w przedmiotowym lokalu od 15 lat., tj. od momentu zawarcia związku małżeńskiego. Od tego czasu mieszka w R. przy ul. B. 1/13.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Burmistrz Miasta R. decyzją z dnia 23 maja 2011 r. orzekł o wymeldowaniu K.O. z w/ w lokalu.

W odwołaniu od powyższej decyzji K.O. zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, że adres A. 10c/3 R. nie jest miejscem jego pobytu stałego. Uzasadniając wskazał, iż co prawda utracił prawo do zamieszkania w przedmiotowym lokalu, jednakże z miejscem tym wiąże go zamiar stałego pobytu. W ocenie skarżącego zarówno z przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jak i z treści art. 25 Kodeksu cywilnego wynika, że określenie miejsca zamieszkania, bądź też stałego pobytu składa się z dwóch elementów: z rzeczywistego miejsca pobytu i zamiaru stałego przebywania w danym miejscu. W jego przypadku nastąpiło jedynie opuszczenie miejsca pobytu. Natomiast zamiar pobytu pod w/w adresem nadal pozostaje. Ponadto skarżący wskazał, iż sporna pozostaje kwestia rozliczeń spadkowych pomiędzy nim a jego bratem E.O. Roszczenia spadkowe skarżącego obejmują również w/w lokal. Podniósł także, że brat ograniczał mu dostęp do mieszkania nie udostępniając kluczy od drzwi wejściowych. Oświadczył, że w lokalu, w którym obecnie przebywa nie zamierza pozostać na stałe.

Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazał, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W myśl art. 6 ust. 1 powołanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości, pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego, długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenie ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Przejawia się to w stałym korzystaniu z urządzeń tego lokalu, nocowaniu i spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych.

W niniejszej sprawie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że K.O. opuścił lokal przy ul. A. 10c/3 w R. Powyższe potwierdzają zeznania skarżącego, który na rozprawie administracyjnej w dniu 16 lutego 2011 r. oświadczył, że nie mieszka w spornym lokalu od 12 lat. Posiadał kiedyś klucze do mieszkania, jednak brat mu je odebrał. Nie zgłaszał tego faktu na Policję ani w Prokuraturze. Zabrał z lokalu wszystkie swoje osobiste rzeczy pozostawiając jedynie telewizor. Oświadczył nadto, że ojciec przekazał mieszkanie bratu bez jego wiedzy. Okoliczność nie przebywania skarżącego pod w/w adresem potwierdzają również zeznania E.O. oraz informacja udzielona przez Komendę Powiatową w R. z dnia 21 stycznia 2011 r. Powyższe w ocenie organu odwoławczego powala jednoznacznie stwierdzić, że K.O. opuścił miejsce stałego zameldowania, nie przebywa w tym miejscu oraz, że nie podejmował żadnych środków prawnych w celu przywrócenia utraconego posiadania. Spełniona została zatem przesłanka określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącego co do zamiaru pobytu skarżącego w przedmiotowym lokalu, jak również co do kwestii roszczeń spadkowych Wojewoda wskazał, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom dowodowym i ma na celu potwierdzenie przebywania danej osoby w lokalu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.O. powtórzył zarzuty i argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.).

Zgodnie z treścią powołanej normy prawnej organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż z sytuacją faktycznego opuszczenia lokalu mamy do czynienia wtedy, gdy osoba dobrowolnie rezygnuje z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, zatem zrywa wszelkie z nim więzi, koncentrując swe centrum życiowe w innym lokalu. Warunkiem decydującym o wymeldowaniu danej osoby jest więc ustalenie przez organ administracji, czy dana osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Za miejsce stałego pobytu danej osoby uważa się miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, między innymi takie jak: mieszkanie, nocowanie, spożywanie posiłku, czy też przyjmowanie wizyt rodziny lub znajomych.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organy administracji miały podstawę do oceny, dokonanej w granicach określonych przepisem art. 80 kpa., że K.O. opuścił przedmiotowy lokal.

Decydujące znaczenie mają okoliczności dotyczące faktycznego opuszczenia lokalu przez skarżącego. Bezsporne pozostaje, iż K.O. nie przebywa pod adresem R., ul . A. 10c/3 co najmniej od 12 lat. Powyższe wynika zarówno z wyjaśnień skarżącego (złożonych do protokołu z rozprawy administracyjnej z dnia 16 lutego 2011 r.; zawartych w treści odwołania od decyzji organu pierwszej i instancji oraz w treści wniesionej skargi), jak również z zeznań E.O. oraz z informacji udzielonej przez Komendę Powiatową Policji w R. z dnia 21 stycznia 2011 r. Bezsporne pozostaje również, że skarżący wyprowadzając się z przedmiotowego lokalu zabrał wszystkie rzeczy osobiste i oddał klucze od mieszkania bratu. Nie skorzystał także z żadnych środków prawnych umożliwiających mu odzyskanie utraconego posiadania.

Zdaniem Sądu, w świetle powyższych ustaleń, twierdzenie skarżącego, że pomimo wyprowadzenia się z przedmiotowego lokalu nie opuścił tego miejsca jako miejsca stałego pobytu, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zachowanie skarżącego po opuszczeniu miejsca pobytu stałego świadczy skoncentrowaniu swojego centrum życiowego w innym miejscu. Natomiast obecnie deklarowany zamiar utrzymania zameldowania ma na celu ułatwienie rozliczeń majątkowych z wnioskodawcą. Prawidłowo organy administracji uznały, że kwestie rozliczeń finansowych między stronami związane z roszczeniami spadkowymi regulowane są przepisami prawa cywilnego, a wszelkie spory w tym zakresie podlegają kognicji sądów powszechnych.

Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że brat pozbawił go dostępu do mieszkania nie została potwierdzona żadnymi dowodami. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa zaś na osobie wywodzącej z niego korzystny skutek prawny (por. wyrok NSA W-wa z 1 kwietnia 2005 r. OSK 1730/04 lex nr 169356). Tymczasem o braku opuszczenia lokalu mówi jedynie skarżący. Przeczą temu natomiast wszystkie dowody zgromadzone w sprawie. Także sam skarżący podważa swoje stanowisko podając, że opuścił przedmiotowy lokal 12 lat wcześniej. Utrzymujący się 12 letni stan faktyczny, w którym osoba zameldowania na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście w nim nie mieszka nosi znamiona trwałości.

W ocenie Sądu, za dobrowolnością, jak i za zamiarem opuszczenia przez skarżącego dotychczasowego miejsca zameldowania przemawia fakt skoncentrowania centrum życiowego w innym miejscu, to jest pod adresem R., ul. B. 1/13. Również nieskorzystanie przez skarżącego ze środka prawnego, tj. niewystąpienie z powództwem posesoryjnym w trybie art. 344 § 1 k.c., mającego na celu przywrócenie mu naruszonego posiadania, uznać należy za przejaw woli opuszczenia przedmiotowego lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, LEX nr 78937). Podkreślenia wymaga, że ochrona posiadania jako stanu faktycznego jest krótkotrwała, gdyż roszczenie posesoryjne ograniczone jest terminem zawitym i wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili dokonania naruszenia (art. 344 § 2 k.c.).

A zatem jedynie skuteczne wykorzystanie przez skarżącego przysługujących mu środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego władztwa w stosunku do lokalu mogłoby skutkować uznaniem, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i co za tym idzie brak byłoby podstaw do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zasadniczym zatem środkiem prawnym, z którego mógł skarżący skorzystać było stosowne żądanie przywrócenia mu posiadania lokalu, z którego to środka jednak nie skorzystał.

W ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo uznały, że dokonane ustalenia świadczą o opuszczeniu przez K.O. dotychczasowego miejsca pobytu stałego.

Wskazać również należy, że ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny. Odzwierciedla stan faktyczny dotyczący miejsca pobytu danej osoby. Skoro skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu.

Podniesione przez skarżącego kwestie dotyczące roszczeń spadkowych regulowane są przepisami prawa cywilnego, a wszelkie spory w tym zakresie podlegają kognicji sądów powszechnych.

Reasumując, w ocenie Sądu organy administracji publicznej w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy i dokonały jego prawidłowej oceny w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a. W wyniku zaś prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji zasadnie uznały, iż w sprawie wystąpiły przesłanki, określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, do wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).

bg