Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie: sędzia WSA Maciej Dybowski as. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant: referent stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie renty socjalnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/E. Makosz-Frymus /-/M. Dybowski MW

Wnioskiem z dnia [...] maja 2003 r., złożonym w dniu [...] maja 2003 r. K.C. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o przyznanie renty socjalnej w związku z posiadanym orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Do wniosku K. C. załączyła odpis orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia [...] kwietnia 2003 r., w treści którego zaznaczono, że niepełnosprawność tej osoby istnieje od dnia [...] lipca 1998 roku, orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy i orzeczenie wydaje się na okres do [...].12.2003 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...].10.2001 r. Wnioskodawczyni załączyła ponadto zaświadczenie o stanie zdrowia wystawione przez lekarza neurologa z Poradni Neurologicznej z dnia [...].08.2002 r. z którego wynika, że choruje na stwardnienie rozsiane (SM) oraz, że na oddział neurologiczny Szpitala w N. trafiła [...] lipca 1998 r. w związku z wystąpieniem zaburzeń widzenia. Załączyła również świadectwo ukończenia w dniu [...] czerwca 1998 roku szkoły średniej (technikum) oraz oświadczenie z dnia [...] maja 2003 r., w treści którego wyjaśniła, iż w dniu [...] sierpnia 1998 roku złożyła podanie do Zaocznego Studium Administarcyjno-Biurowego przy Zespole Szkół Ekonomicznych w N., lecz z uwagi na stan zdrowia po dwóch zajęciach zmuszona była zaprzestać kontynuacji nauki. Wyjaśniła nadto, iż wystąpiła do tej uczelni z prośbą o wydanie zaświadczenia, lecz spotkała się z odmową z powodu przedawnienia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w N. orzekł o odmowie przyznania K. C. renty socjalnej, jako podstawę prawną decyzji powołując przepis art. 27a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 z 1998 r. poz. 414 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazany organ wyjaśnił, iż K. C. nie spełnia wymogów do przyznania renty socjalnej bowiem z przedstawionej dokumentacji wynika, że niepełnosprawność wnioskodawczyni datuje się od dnia [...] lipca 1998 roku, gdy miała ona ukończone 18 lat i nie kontynuowała nauki. W ocenie organu przedłożone oświadczenie o zamiarze kontynuowania nauki po ukończeniu Technikum w Zespole Szkół Ekonomicznych jest niewiarygodne i nie zostało podparte stosowną dokumentacją.

Składając odwołanie od powyższej decyzji K. C. wyjaśniła, iż w jej przypadku choroba ujawniła się w okresie wakacji, po zakończeniu nauki w technikum, a zgodnie z art. 63 ustawy o systemie oświaty rok szkolny kończy się z dniem 31 sierpnia, stąd do tej daty przysługiwał jej status ucznia. Wyjaśniła także, że często przebywa na leczeniu szpitalnym, stąd z przyczyn obiektywnych nie może kontynuować nauki.

Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazując na treść art. 27 a ustawy o pomocy społecznej oraz wyjaśniając, iż w przypadku odwołującej się ustalony stopień niepełnosprawności nie powstał przed ukończeniem 18 roku życia ani w trakcie kontynuowania nauki przed ukończeniem 25 roku życia.

W skardze na powyższą decyzję K. C. wniosła o jej uchylenie, przytaczając argumentację, którą zawarła w odwołaniu od decyzji organu I instancji, akcentując przysługujący jej do dnia 31 sierpnia 1998 roku status ucznia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadną.

Zgodnie z art. 27a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j. tekst Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, jak również osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego w trakcie nauki przed ukończeniem 25 roku życia, a także w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżąca urodziła się w dniu [...] sierpnia 1978 roku, w dniu [...] czerwca 1998 r. odebrała świadectwo ukończenia szkoły średniej, a w dniu [...] lipca 1998 roku trafiła na oddział neurologiczny szpitala w N. z objawami choroby, mając ukończone 20 lat. Z akt sprawy wynika nadto, iż orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia [...] grudnia 2001 roku została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, orzeczenie to miało charakter okresowy, do dnia [...] grudnia 2003 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] października 2001 roku. Orzeczeniem wskazanego Zespołu z dnia [...] kwietnia 2003 roku zmieniono orzeczenie z dnia[...] grudnia 2001 r. w ten sposób, że niepełnosprawność skarżącej istnieje od dnia [...] lipca 1998 roku (karta 21 akt administracyjnych). Jednocześnie w treści złożonego odwołania od decyzji organu I instancji skarżąca wyjaśniła, iż pierwszy wniosek o przyznanie renty socjalnej złożyła [...] lutego 2002 roku, załączając orzeczenie o niepełnosprawności z dnia[...] grudnia 2001 roku, co potwierdza wydane przez organ I instancji postanowienie o zawieszeniu postępowania w związku z koniecznością sprecyzowania daty powstania niepełnosprawności (karta 20 akt administracyjnych). Zmienione orzeczenie o niepełnosprawności stało się podstawą wydania decyzji odmownej, przy czym organ I instancji powołał podaną w orzeczeniu datę powstania niepełnosprawności ([...] 07.1998 r.) natomiast organ II instancji powołał datę ustalenia stopnia niepełnosprawności ([...] 10.2001r.). Tymczasem w ocenie Sądu charakter choroby zdiagnozowanej u skarżącej nakazuje uznać, iż w istocie jej niepełnosprawność powstała wcześniej, a dzień [...] lipca 1998 r. był dniem, w którym objawy choroby wystąpiły w stopniu, który nakazywał pobyt w szpitalu i podjęcie leczenia. Stwardnienie rozsiane to choroba polegająca na przewlekłym i postępującym schorzeniu ośrodkowego układu nerwowego, z okresowymi nasileniami objawów i właśnie takie nasilenie objawów spowodowało jej trafienie na oddział szpitalny w dniu [...] lipca 1998r. Z dużym prawdopodobieństwem można więc stwierdzić, iż w przypadku skarżącej choroba wystąpiła w okresie przed dniem [...] czerwca 1998 r., kiedy to odebrała świadectwo ukończenia technikum. Jednocześnie organy rozstrzygające sprawę pominęły podnoszoną przez skarżącą okoliczność ujawnienia się choroby w okresie wakacji, podczas gdy zgodnie z art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.) rok szkolny kończy się z dniem 31 sierpnia. Obowiązujący w Polsce system organizacyjny oświaty na wszystkich jego poziomach zalicza okres wakacji do nieodłącznego elementu organizacji roku szkolnego. W szczególnej sytuacji znajdują się absolwenci szkół średnich, którzy uzyskali świadectwo dojrzałości (ukończyli szkołę średnią) i ubiegają się o przyjęcie do innej szkoły w celu kontynuowania nauki. Z tego powodu uczeń (słuchacz, student) w okresie wakacji jest traktowany i powinien być traktowany tak samo, jak w okresie faktycznego uczęszczania do szkoły (pozostawania w trakcie nauki w szkole) i przysługuje mu to samo (co do zasady) spectrum uprawnień, w tym wynikających z przepisów ustawy o pomocy społecznej (por. uchwała 5 sędziów NSA z dnia 11.06.2001 r. sygn. OPK 11/01 publ. ONSA 2001 nr 4 poz. 162).W świetle powyższego uznać należy, że niepełnosprawność skarżącej powstała w okresie, gdy była ona uczniem szkoły średniej, w okresie, gdy nie miała ukończonych 25 lat.

Jak wyżej wskazano podstawę przyznania renty socjalnej stanowi przepis art. 27a wyżej powołanej ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten określa przesłanki materialnoprawne, których spełnienie daje podstawę do otrzymania świadczenia, które ma charakter świadczenia obowiązkowego, jeśli osoba spełnia wymogi ustawy. W niniejszej sprawie poza wskazanymi uchybieniami w zakresie oceny zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego oraz wykładni przepisu art. 27a ustawy o pomocy społecznej nie poczyniono jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie zamiaru kontynuowania przez skarżącą nauki w Studium Zespołu Szkół Ekonomicznych w N. W złożonym oświadczeniu skarżąca wyjaśniła z jakich powodów nie uzyskała zaświadczenia o zaliczeniu w poczet słuchaczy tej uczelni oraz udziału w pierwszych zajęciach. Z naruszeniem art. 7 i 77 §1 k.p.a. nie przeprowadzono w tym zakresie postępowania dowodowego, kwestionując jednocześnie wiarygodność złożonego przez skarżącą oświadczenia, które złożone zostało pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 kodeksu karnego. Zważyć należy, iż powagą swojego urzędu organ administracji publicznej ma daleko większe możliwości uzyskania żądanego zaświadczenia, a w niniejszej sprawie z uprawnień tych nie skorzystał, przerzucając w tym zakresie cały ciężar dowodu na stronę skarżącą.

Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Rodzinie w N. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...]. Przepisu art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zastosowano, bowiem decyzja została uchylona w części odmawiającej przyznania świadczenia. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji rozstrzygnie w przedmiocie przyznania renty socjalnej, uwzględniając wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku, a nadto datę złożenia wniosku o przyznanie wnioskowanego świadczenia (luty 2002 r.).

/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski

MW