III OSK 1499/21 - Wyrok

Data orzeczenia	2022-02-03	
Data wpływu	2021-01-04	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Rafał Stasikowski	
Symbol z opisem	6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)	
Hasła tematyczne	Oświata	
Sygn. powiązane	VIII SA/Wa 564/18	
Skarżony organ	Wójt Gminy	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżony wyrok i stwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonego aktu	
Powołane przepisy	Dz.U. 2017 nr 0 poz 59; art. 66 ust. 1 pkt 2; Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych D.Z. i Wójta Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 564/18 w sprawie ze skargi D.Z. na zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia 12 czerwca 2018 r. nr 46.2018 w przedmiocie odwołania Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego [...] 1. uchyla zaskarżony wyrok i orzeka, że zaskarżone zarządzenie jest niezgodne z prawem, 2. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz D.Z. kwotę 1287 (tysiąc dwieście osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 564/18 oddalił skargę D.Z. na zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia 12 czerwca 2018 r. nr 46.2018 w przedmiocie odwołania Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego [...].

W uzasadnieniu Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Zarządzeniem Nr 46.2018 z dnia 12 czerwca 2018 r., Wójt Gminy [...], na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. 2018 poz. 994 z późn. zm., dalej jako: u.s.g.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. 2017 poz. 59 z późn. zm., dalej jako: P.o.), po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, zarządził odwołanie z dniem 12 czerwca 2018 r., bez wypowiedzenia, w trakcie roku szkolnego, D.Z. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego [...].

Zdaniem Wójta sposób wykonywania przez skarżącą obowiązków dyrektora spowodował, że nie było możliwe dalsze zajmowanie przez nią tego stanowiska. Z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły przejawiające się zaniedbaniami w organizacji pracy zespołu szkół oraz nagannej podstawy dyrektora szkoły zachodziła konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania ww. funkcji.

Skargę na ww. zarządzenie wniosła D.Z. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 30 ust. 2 pkt 5 u.s.g. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. poprzez przyjęcie, że zachodziły przesłanki do jej odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno - Przedszkolnego [...] bez wypowiedzenia, w trakcie roku szkolnego w sytuacji, gdy takie okoliczności nie zaistniały.

W odpowiedzi na skargę, Wójt nie uznał zasadności skargi i wniósł o jej oddalenie.

WSA w Warszawie w motywach ww. wyroku z dnia 13 marca 2019 r. wskazał, że skarżąca swoim postępowaniem doprowadziła do niezatwierdzenia przez organ w terminie do 29 maja 2018 r. arkusza organizacyjnego, bez którego szkoła nie może funkcjonować.

W ocenie Sądu I instancji, stanowisko Wójta wzmacnia pozytywna opinia [...] Kuratora Oświaty w sprawie odwołania D.Z. w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia datowana na 12 czerwca 2018 r. Sąd I instancji uznał, że zachowanie skarżącej obiektywnie nosi cechy rażącego naruszenia obowiązków pracowniczych oraz stworzyło realne zagrożenie destabilizacji funkcjonowania szkoły, a w konsekwencji doprowadziło do całkowitej utraty zaufania do niej ze strony organu prowadzącego, wykluczając dalszą współpracę. Podsumowując stwierdzono rażące naruszenie pełnienia obowiązków tj. § 17 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia MEN i przedłożenie organowi prowadzącemu arkusza organizacyjnego niezgodnego z prawem. Nadto niedoprowadzenie go do zmiany, stanowi zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o.

Przy czym, w ocenie WSA, pozostałe okoliczności wskazane w Zarządzeniu Nr 46.2018 Wójta Gminy [...] nie stanowią takich okoliczności (szczególnie uzasadnionego przypadku) i nie mogły powodować zastosowania odwołania skarżącej bez wypowiedzenia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła D.Z., zaskarżając go w całości i zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 4 Karty Nauczyciela, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten przewiduje obligatoryjność uzgodnienia przeniesienia nauczyciela ograniczając tym samym kompetencję dyrektora jako osoby zarządzającej szkołą w sytuacji, gdy z treści tego przepisu wynika wyłącznie obowiązek zasięgnięcia opinii organu prowadzącego, która nie jest wiążąca dla dyrektora szkoły i nawet w przypadku zajęcia negatywnego stanowiska przez organ prowadzący, dyrektor posiada prawo do skutecznego przeniesienia nauczyciela,

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 2 p.p.s.a., poprzez pominięcie stanowiska Wójta Gminy [...] zajętego na rozprawie, który oświadczył, że przyłącza się do skargi, gdyż po dokonanej analizie prawnej uznał, że nie było uzasadnionych podstaw do wydania zaskarżonego zarządzenia,

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 68 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 57 ust. 1 i 2 w zw. z art. 58 P.o., poprzez niedostrzeżenie podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego zarządzenia i związane z tym:

a. pominięcie, że organ prowadzący nie jest uprawniony do wydawania jakichkolwiek wytycznych co do zatrudniania nauczycieli przez dyrektora placówki, gdyż takiego uprawnienia nie przewidują przepisy, zaś zgodnie z art. 58 ustawy prawo oświatowe organ prowadzący szkołę może ingerować w jej działalność wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w ustawie,

b. pominięcie faktu, że Wójt Gminy [...] nie był uprawniony do wystosowywania pism, w których nie wyrażał zgody na zwiększenie zatrudnienia przez dyrektora pod rygorem odmówienia zatwierdzenia arkusza organizacyjnego ZSP [...], a co zarazem prowadziło do usiłowania nieuprawnionego przejęcia kompetencji dyrektora przez organ prowadzący w postaci decydowania o zatrudnianiu nauczycieli,

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 17 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia "Ministerstwa Edukacji Narodowej" (zapewne chodzi o Ministra Edukacji Narodowej – uwaga Sądu) z dnia 17.03.2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli, poprzez niedostrzeżenie podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego zarządzenia i związane z tym:

a. wadliwe przyjęcie, że w arkuszu organizacyjnym na rok szkolny 2018/2019 błędnie umieszczono 2 nauczycieli, którzy mieli podjąć pracę od 1.09.2018 r., zamiast pozostawienia wakatów, w sytuacji gdy przed sporządzeniem arkusza organizacyjnego nauczyciele ci zostali skutecznie przeniesieni do Zespołu Szkolno- Przedszkolnego [...] decyzją dyrektora tej placówki z dnia 19.04.2018r., a w konsekwencji właściwe i konieczne było ich umieszczenie we wskazanym arkuszu organizacyjnym,

b. pominięcie faktu, że [...] Kurator Oświaty opiniując wskazany arkusz organizacyjny nie miał żadnych zastrzeżeń do umieszczenia w nim przeniesionych nauczycieli, zaś uwagi tego organu dotyczyły wyłącznie mniej istotnych, technicznych kwestii jak ustalenie czasu pracy oddziałów przedszkolnych łącznie z religią, konieczność uzupełnienia arkusza o informacje o kwalifikacjach nauczycieli, przeznaczenia godzin do dyspozycji dyrektora, czy podziału na grupy na informatyce,

c. pominięcie faktu, że w arkuszu organizacyjnym złożonym przez kolejnego dyrektora ZSP [...] umieszczono jednego z nauczycieli przeniesionych przez Skarżącego od dnia 1.09.2018r., a mimo to Wójt Gminy [...] zatwierdził wskazany arkusz, tak więc nie dostrzegł już wówczas w tym zakresie naruszenia prawa,

d. pominięcie faktu, że w poprzednim roku szkolnym, tj. 2017/2018, również umieszczono w arkuszu organizacyjnym ZSP [...] nauczycieli, którzy dopiero mieli podjąć pracę od 1.09.2017 r. i w dacie sporządzania arkusza nie byli nauczycielami tej placówki, a mimo to doszło do zatwierdzenia arkusza przez Wójta Gminy [...],

5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 1-9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7.12.2010 r. w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, poprzez niedostrzeżenie podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego zarządzenia i związane z tym:

a. pominięcie faktu, że plan finansowy ZSP [...] na rok 2018 uwzględniał konieczność zatrudnienia nauczycieli od dnia 1.09.2018 r. z uwagi na reformę dot. zwiększanie liczby klas w szkołach podstawowych (dodatkowe 3,5 etatu), a zatem przeniesienie 2 nauczycieli przez skarżącą w żadnym razie nie prowadziło do naruszenia finansów publicznych,

b. pominięcie faktu, że ZSP [...] funkcjonowała w oparciu o plan finansowy na rok 2018 sporządzony w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia Ministra Finansów, w którym ujmowane są m.in. kwoty wynagrodzeń dla pracowników, zaś Wójt Gminy [...] nie przedstawił żadnego dowodu, że zatrudnienie 2 nauczycieli spowoduje naruszenie owego planu finansowego.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz zasądzenie od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za obydwie instancje wg norm przepisanych.

Ponadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., skarżąca kasacyjnie wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów:

1. prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...] Wydział Pracy z dnia 26.02.2019 r. sygn. akt [...] - celem wykazania, że co do J.A., na której umieszczenie w arkuszu organizacyjnym ZSP [...] nie zgodził się Wójt Gminy [...] i m.in. przez co nie zatwierdził przedmiotowego arkusza, zostało uwzględnione przez Sąd powództwo i ustalono, że od dnia 1.09.2018 r. jest ona nauczycielem w ZSP [...], a w konsekwencji, że czynności skarżącej w tym zakresie, w szczególności decyzja z dnia 19.04.2018 r., były skuteczne, i że umieszczenie wskazanej osoby w arkuszu organizacyjnym było w pełni uprawnione i konieczne,

2. arkusza organizacyjnego ZSP [...] na rok szkolny 2018/2019 z dnia 20.08.2018 r. - celem wykazania, że wskazany arkusz został zatwierdzony przez Wójta Gminy [...], mimo umieszczenia w nim nauczyciela Pani M.K., która nie była nauczycielem wskazanej placówki w dacie sporządzenia arkusza,

3. arkusza organizacyjnego ZSP [...] na rok szkolny 2017/2018, pisma Wójta Gminy [...] z dnia 8.08.2017r. dot. D.W., pisma Wójta Gminy [...] z dnia 8.08.2017r. dot. A.K., umowy o pracę z dnia 29.09.2017r. z E.K., umowy o pracę z dnia 29.09.2017r. z A.O. - celem wykazania, że Wójt Gminy [...] zatwierdził arkusz organizacyjny wskazanej placówki na poprzedni rok szkolny, mimo że zostali w nim umieszczeni nauczyciele, którzy w dacie sporządzenia arkusza nie byli pracownikami tej szkoły i dopiero mieli rozpocząć w niej pracę z dniem 1.09.2017 r.,

4. projektu budżetu ZSP [...] z dnia 20.10.2017 r. na rok 2018 oraz z informacji o ostatecznych kwotach dochodów i wydatków ZSP [...] na 2018r. - celem wykazania, że Wójt Gminy [...] zatwierdził plan finansowy ZSP [...] na 2018 r. uwzględniający konieczność zatrudnienia od dnia 1.09.2018r. z uwagi na reformę dot. zwiększenia liczby klas (dodatkowe 3,5 etatu), a zatem przeniesienie 2 nauczycieli przez skarżącą w żadnym razie nie prowadziło do naruszenia finansów publicznych.

Powyższe zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Autor skargi kasacyjnej m.in. zwrócił uwagę na dokonanie niewłaściwej wykładni art. 18 ust. 4 Karty Nauczyciela. Wskazuje się w uzasadnieniu Sądu I instancji, że przeniesienie nauczyciela objęte jest obligatoryjną procedurą uzgodnienia przeniesienia nauczyciela co ogranicza kompetencję dyrektora jako osoby zarządzającej szkołą (uzasadnienie wyroku str. 11). W ocenie skarżącej kasacyjnie, z literalnego brzmienia tego przepisu wynika natomiast wyłącznie obowiązek zasięgnięcia opinii organu prowadzącego. Opinia natomiast z samej swojej istoty jest niewiążąca, tym samym powinna skutkować tym, że dyrektor posiada prawo do skutecznego przeniesienia nauczyciela, nawet gdy opinia organu prowadzącego jest negatywna.

Wskazano też, że na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Wójt Gminy [...] oświadczył, że przyłącza się do skargi D.Z. mając na uwadze podjęte czynności, które doprowadziły do przekonania, że brak było uzasadnionych podstaw do wydania zaskarżonego zarządzenia i odwołania skarżącej D.Z. z zajmowanego stanowiska. Stanowisko Wójta nie zostało jednak w jakiejkolwiek mierze uwzględnione, mimo że sam stwierdził on, że po wnikliwym przeanalizowaniu sprawy wydana przez poprzedniego Wójta decyzja nie jest decyzją prawidłową i nie powinna się ostać.

Skargę kasacyjną wniósł także Wójt Gminy [...] zaskarżając w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu z dnia 13 marca 2019 r.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p:p.s.a, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 17 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia "Ministerstwa Edukacji Narodowej" (zapewne chodzi o Ministra Edukacji Narodowej – uwaga Sądu) z dnia 17 marca 2017r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli, poprzez uznanie, że nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności zarządzenia Wójta Gminy [...] nr 46.2018 w sytuacji gdy:

a) w sposób niewłaściwy stwierdzono, że w zamiarze zatrudnienia 2 nauczycieli na rok szkolny 2018/2019 w arkuszu organizacyjnym powinny znaleźć się 2 wakaty zamiast wskazania od razu w tymże, arkuszu organizacyjnym danych nauczycieli skoro mieli podjąć pracę od 1 września 2018 r., podczas gdy jeszcze przed sporządzeniem arkusza organizacyjnego decyzją dyrektora ZSP [...] z dnia 19 kwietnia 2018 r. nauczyciele ci zostali skutecznie przeniesieni do Zespołu Szkolno-Przedszkolnego [...],

b) nie wzięto pod uwagę okoliczności analogicznego przypadku zaistniałego za czasu sprawowania urzędu przez następcę Pani D.Z., gdy w arkuszu organizacyjnym na ten sam rok szkolny złożonym przez tegoż kolejnego dyrektora ZSP [...] umieszczono jednego z nauczycieli przeniesionych do ZSP [...] przez dyrektor D.Z. decyzją z dnia 19 kwietnia 2018 r. z zamiarem podjęcia pracy od dnia 1 września 2018 r., a mimo to Wójt Gminy [...] zdecydował się zatwierdzić arkusz organizacyjny w tym kształcie (mimo, że taka sama decyzja D.Z. i arkusz organizacyjny zostały zakwestionowane), a nadto pominięto, że w poprzednim roku szkolnym, tj. 2017/2018, również praktykowano analogiczne czynności i umieszczano w arkuszu organizacyjnym nauczycieli, którzy dopiero mieli podjąć pracę od 1 września 2017 r. i w dacie sporządzania arkusza nie byli nauczycielami tej placówki, co również nie zostało w żaden sposób zakwestionowane przez Wójta Gminy [...], który zatwierdził arkusz organizacyjny w tym kształcie,

c) oparto się na uznaniu, że negatywną była opinia [...] Kuratora Oświaty wskazująca na niemożność umieszczenia w arkuszu organizacyjnym nauczycieli przeniesionych w trakcie roku szkolnego, co do których był zamiar przekazania im pracy od 1 września 2018 roku, podczas gdy [...] Kurator Oświaty nie miał żadnych zastrzeżeń co do umieszczenia w arkuszu organizacyjnym przeniesionych nauczycieli,

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 1-9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności zarządzenia Wójta Gminy [...] nr 46.2018 mimo, że plan finansowy sporządzany na dzień 1 stycznia każdego roku (w tym przypadku na dzień 1 stycznia 2018 roku) dla ZSP [...] już uwzględniał konieczność zatrudnienia nauczycieli od dnia 1 września 2018 r. zgodnie z wnioskiem uprzednio skierowanym przez dyrektora D.Z. zabezpieczenie środków finansowych na ten cel z uwagi na konieczność zwiększenia liczby klas w szkołach podstawowych (zapotrzebowanie na dodatkowe 3,5 etatu), i środki wnioskowane zostały w planie finansowym umieszczone, co wskazuje, że podjęta decyzja dotycząca przeniesienia tylko 2 nauczycieli przez D.Z. w żadnej mierze nie mogła stanowić naruszenia finansów publicznych, bowiem w planie finansowym na 2018 rok były przewidziane i zagwarantowane środki na stworzenie 3,5 etatu,

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 68 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 57 ust. 1 i 2 w zw. z art. 58 P.o. poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zarządzenia Wójta Gminy [...] nr 46.2018 w sytuacji gdy błędnie uznano, że organ prowadzący jest uprawniony do wydawania jakichkolwiek wytycznych co do zatrudniania nauczycieli przez dyrektora placówki, mimo, że żadne przepisy prawa nie dają takiego uprawnienia organowi prowadzącemu, a tym samym Wójt nie miał kompetencji do wystosowywania pism, w których nie wyrażał zgody na zwiększenie zatrudnienia przez dyrektora pod rygorem odmówienia zatwierdzenia arkusza organizacyjnego ZSP [...],

4. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 4 Karty Nauczyciela, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten przewiduje obligatoryjność uzgodnienia przeniesienia nauczyciela, w sytuacji gdy z treści tego przepisu wynika wyłącznie obowiązek zasięgnięcia opinii organu prowadzącego, co wskazuje na niewiążący jej charakter, skutkując tym, że dyrektor posiada prawo do skutecznego przeniesienia nauczyciela, nawet gdy opinia organu prowadzącego jest negatywna,

5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 2 p.p.s.a., poprzez całkowite nieuwzględnienie stanowiska Wójta Gminy [...] zajętego na rozprawie, który oświadczył, że przyłącza się do skargi D.Z. mając na uwadze podjęte czynności, które doprowadziły do przekonania, że, nie było uzasadnionych podstaw do wydania zaskarżonego zarządzenia i odwołania skarżącej D.Z. z zajmowanego stanowiska.

Mając na uwadze powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Powyższe zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że Przewodniczący Wydziału III w Izbie Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołując się na art. 15 zzs⁴ ust. 1 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 1842 ze zm., dalej: uCOVID-19), zarządzeniem z 6 grudnia 2021 r. skierował sprawę na posiedzenie niejawne, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe (z uwagi na brak zgody wszystkich stron na przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym).

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

W niniejszej sprawie strony skarżące kasacyjnie oparły swoje skargi kasacyjne na obu podstawach: naruszeniu przepisów prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że są uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek skarżącej kasacyjnie D.Z. o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego ze wskazanych wyżej dokumentów. "Podkreślenia bowiem wymaga, że możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów dotyczy postępowania przed sądem I instancji. Wniosek taki wynika już z samej systematyki ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Regulujący omawianą kwestię art. 106 § 3 tej ustawy znajduje się w Dziale III ustawy zatytułowanym: Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. Należy mieć na względzie, że "odpowiednie" stosowanie przepisów może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. uchwała SN z dnia 18 grudnia 2001 r., sygn. akt III ZP 25/01). (...) Wykluczyć należy, by Naczelny Sąd Administracyjny w ramach kontroli instancyjnej mógł podjąć się ustalenia stanu faktycznego sprawy. (...) Pogląd taki został już wyrażony w uzasadnieniach do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in w sprawach o sygn. akt II GSK 372/10, II GSK 373/10, I GSK 253/10, II OSK 1051/06 (...)" - zob. wyrok NSA z 23 maja 2013 r., I GSK 385/12, LEX nr 1329324. Podobny pogląd został jeszcze powtórzony w uzasadnieniach wyroków w sprawach I OSK 3113/14 i I GSK 1048/18.

Ponieważ zarzuty kasacyjne obu skarg są zbieżne (wręcz identyczne co do treści, a nawet błędów w ich sformułowaniu) należało je rozpatrzeć wspólnie.

Jako bezzasadny ocenić należy zarzut naruszenia przepisu postępowania tj. art. 106 § 2 p.p.s.a. Wprawdzie strony skarżące kasacyjnie nie wskazały wyraźnie, czy chodzi o zarzut błędnej jego wykładni, czy o niewłaściwe jego zastosowanie, to z jego treści należy wywnioskować, iż polega on na błędnej jego subsumcji. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu "po złożeniu sprawozdania, strony - najpierw skarżący, a potem organ - zgłaszają ustnie swoje żądania i wnioski oraz składają wyjaśnienia. Strony mogą ponadto wskazywać podstawy prawne i faktyczne swych żądań i wniosków. Przewodniczący udziela głosu pozostałym stronom według ustalonej przez siebie kolejności." Wbrew zarzutom zawartym w obu skargach kasacyjnych z przepisu tego w żaden sposób nie wynika obowiązek uwzględniania przez Sąd I instancji w całości lub w części stanowiska organu zajętego na rozprawie. Przepis ten ma charakter procesowy i porządkujący. Reguluje on przebieg rozprawy oraz kolejność zabierania głosu przez strony po złożeniu sprawozdania oraz stanowi, że strony mogą ponadto wskazywać podstawy prawne i faktyczne swych żądań i wniosków. Przepis ten jest więc przepisem porządkującym przebieg rozprawy. Do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść na przykład, gdyby sąd udzielił głosu jednej tylko stronie, pomijając drugą, w sytuacji zaś, gdy strona działa przez pełnomocnika, gdyby udzielił głosu pełnomocnikowi tylko jednej strony, bądź też gdyby odstąpił od kolejności zabierania głosu. Nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, czy tez narzucania sądowi własnego stanowiska zajętego w przedmiocie rozpatrywanej sprawy. Inaczej prowadziłoby to do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 68 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 57 ust. 1 i 2 w zw. z art. 58 P.o. Po pierwsze wskazać należy, że zarzut ten został niewłaściwie skonstruowany, gdyż przepisy zawarte w z art. 68 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 57 ust. 1 i 2 w zw. z art. 58 P.o. są przepisami o charakterze materialnoprawnym (regulującymi kompetencje wskazanych w nich podmiotów), a nie przepisami postępowania. Po drugie art. 57 ust. 2 P.o. dzieli się na niższe jednostki redakcyjne (trzy punkty), które nie zostały sprecyzowane w zarzucie skargi kasacyjnej. Przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246). Po trzecie pełnomocnicy skarżących kasacyjnie nie wskazali wyraźnie w treści zarzutu, czy chodzi o zarzut błędnej wykładni, czy o niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów. Po czwarte i najważniejsze Sąd I instancji wskazanych w tym zarzucie przepisów nie stosował, a więc nie mógł ich naruszyć ani przez błędną wykładnię, ani poprzez niewłaściwe zastosowanie.

Z tych samych powodów co wyżej wskazane, oczywiście bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 147 § 1p.p.s.a. w zw. z § 1-9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych.

Natomiast jako uzasadnione uznać należy zarzuty naruszenia art. 18 ust. 4 Karty Nauczyciela, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten przewiduje obligatoryjność uzgodnienia przeniesienia nauczyciela, w sytuacji gdy z treści tego przepisu wynika wyłącznie obowiązek zasięgnięcia opinii organu prowadzącego, co wskazuje na niewiążący jej charakter, skutkując tym, że dyrektor posiada prawo do skutecznego przeniesienia nauczyciela, nawet gdy opinia organu prowadzącego jest negatywna oraz zarzut naruszenia art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 17 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 marca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli.

W tym miejscu podkreślić należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest kontrola prawidłowości wydania zarządzenia Wójta Gminy [...] z dnia 12 czerwca 2018 r. nr 46.2018 w przedmiocie odwołania z dniem 12 czerwca 2018 r., bez wypowiedzenia, w trakcie roku szkolnego, D.Z. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego [...]. Akt ten został wydany na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. Zgodnie z tym przepisem organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Przepis ten (podobnie jak uprzednio obowiązujący art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty) wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze i stanowi wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna.

Spośród zarzutów wskazanych w zaskarżonym zarządzeniu Wójta Gminy [...] Sąd I instancji za spełniającą przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków" uznał jedynie "okoliczność rażącego naruszenia przepisów prawa oświatowego w zakresie zasad organizacji szkół, dotyczących opracowania arkusza organizacji zespołu szkół. Naruszenie to polegało na wprowadzeniu przez Dyrektora do arkusza organizacji na rok szkolny 2018/2019 dwóch osób (ze wskazaniem ich nazwisk) niebędących nauczycielami szkoły, dla których organ prowadzący nie zatwierdził wolnych etatów i przedłożenie organowi prowadzącemu arkusza organizacji niezgodne z prawem i niedoprowadzenie arkusza, poprzez zmianę do zgodności z prawem pomimo wielokrotnych pism kierowanych do Dyrektora. Doprowadziło to do niezatwierdzenia przez organ prowadzący, w wymaganym przepisami terminie, co uniemożliwiło funkcjonowanie szkoły." Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał na naruszenie przez Dyrektora art. 18 ust. 4 Karty Nauczyciela, w którym to przepisie przewidziano "obligatoryjność uzgodnienia przeniesienia nauczyciela ograniczając tym samym kompetencję dyrektora jako osoby zarządzającej szkołą" oraz "§ 17 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia MEN". W konsekwencji stwierdził, iż "w tej sytuacji organ zasadnie uznał, że zachowanie skarżącej, która nie zastosowała się do ostatecznie zajętego przez niego stanowiska w kwestii określenia liczby nauczycieli, doprowadziło do niezatwierdzenia w terminie do 29 maja 2018 r. arkusza organizacyjnego, bez którego szkoła nie może funkcjonować."

Wskazane wyżej stanowisko Sądu I instancji jest błędne. Jak wynika z treści art. art. 18 ust. 4 Karty Nauczyciela przeniesienia nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania do innej szkoły dokonuje dyrektor szkoły, do której nauczyciel ma być przeniesiony, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego tę szkołę i za zgodą dyrektora szkoły, w której nauczyciel jest zatrudniony, z zastrzeżeniem ust. 5 (dotyczącego przeniesienia nauczyciela religii). Jak zasadnie podniesiono w skargach kasacyjnych Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni tego przepisu. Z brzmienia powołanego przepisu jasno wynika po stronie dyrektora szkoły, do której nauczyciel ma być przeniesiony, obowiązek zasięgnięcia opinii organu prowadzącego tę szkołę oraz uzyskanie zgody dyrektora szkoły, w której nauczyciel jest zatrudniony. Tym samym dyrektor szkoły, który dokonuje przeniesienia, ma wprawdzie obowiązek uprzedniego zasięgnięcia opinii organu prowadzącego szkołę, która nie jest prawnie wiążąca, ale nie jest to obowiązek dokonania uzgodnienia przeniesienia nauczyciela z tym organem. Jak słusznie wskazała skardze kasacyjnej D.Z. opiniowanie jest najluźniejsza formą współdziałania organów. Opinia nie ma bowiem charakteru wiążącego dla jej adresata. Powinien się on zapoznać z treścią opinii i wziąć ją pod uwagę w dalszej działalności, odnieść się do niej, ale nie ma on jednak obowiązku jej uwzględnienia. Jedynym warunkiem uniemożliwiającym dokonanie przeniesienia nauczyciela (na jego prośbę lub za jego zgodą) w tym trybie jest brak zgody na przeniesienie przez dyrektora szkoły, w której nauczyciel pracuje. W analizowanym przypadku takowe zgody dyrektora co do obydwu nauczycieli zostały w niniejszej sprawie wyrażone (pisma z 6 marca 2018 r., k. 19 i 20 a.s.).

Natomiast z § 17 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 marca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli wynika, iż arkusz organizacji szkoły podstawowej, w której zorganizowano oddział przedszkolny, określa także szczegółową organizację nauczania, wychowania i opieki w tym oddziale, w tym:

1) liczbę nauczycieli ogółem, w tym zajmujących stanowiska kierownicze;

2) imię, nazwisko, stopień awansu zawodowego i kwalifikacje poszczególnych nauczycieli oraz liczbę godzin zajęć prowadzonych przez poszczególnych nauczycieli, a także liczbę etatów przeliczeniowych tych nauczycieli.

Jak wynika z akt sprawy arkusz organizacyjny sporządza się na kolejny rok szkolny i uwzględnia nauczycieli, którzy będą wówczas uczyć w placówce. Arkusz organizacyjny został przedłożony 20 kwietnia 2018 r., zaś nauczyciele przeniesieni zostali w dniu 19 kwietnia 2018 r. (k.20 i 21 a.s.).W dacie sporządzenia arkusza nauczycieli tych należało więc w nim uwzględnić. Dodać należy, że wniesione przez Kuratora Oświaty uwagi (z 14 maja 2018 r., k.25 a.s.) do arkusza organizacyjnego nie dotyczyły wykazania w nim nauczycieli, którzy zostali przeniesieni i mieli podjąć pracę w szkole od 1 września 2018 r., lecz innych kwestii technicznych (takich jak ustalenie czasu pracy oddziałów przedszkolnych łącznie z religią, konieczność uzupełnienia arkusza o informacje o kwalifikacjach nauczycieli, przeznaczenia godzin do dyspozycji dyrektora, czy podziału na grupy na informatyce). Wspomniane pismo Kuratora Oświaty z uwagami do arkusza organizacyjnego wpłynęło do szkoły 30 maja 2018 r., zaś od dnia 29 maja 2018 r. do 8 czerwca 2018 r. skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim. Niezwłocznie po powrocie do pracy tj. 11 czerwca 2018 r. naniosła na arkusz wymagane poprawki. Sam arkusz organizacyjny zawierający ww. poprawki został przesłany do organu prowadzącego 15 czerwca 2018 r.

W konsekwencji nie sposób podzielić stanowiska Sądu I instancji, iż zostały naruszone art. 18 ust. 4 Karty Nauczyciela oraz § 17 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 marca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli stanowiące zdaniem Sądu przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków" do zastosowania przez organ prowadzący art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. Bezpodstawna jest także konkluzja Sądu I instancji, że wskutek działań skarżącej doszło do "niezatwierdzenia przez organ prowadzący, w wymaganym przepisami terminie, co uniemożliwiło funkcjonowanie szkoły" – gdyż taki skutek nie zaistniał.

Jak wskazano na wstępie zaskarżone zarządzenie zostało wydane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. Zgodnie z tym przepisem organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Taki sposób regulacji tej kwestii mieści się w szeroko ujętej dyskrecjonalności administracji, które określane jest mianem fakultatywnych działań organu. Fakultatywność ta polega na możliwości dokonania wyboru pomiędzy podjęciem, a powstrzymaniem się od podjęcia działania przewidzianych prawem (np. wydania zarządzenia o odwołaniu nauczyciela ze stanowiska kierowniczego art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o.). Tym samym jest to wybór pomiędzy dokonaniem, a niedokonywaniem konkretyzacji prawa materialnego w określonej formie. Specyfika działań fakultatywnych względem działań obligatoryjnych polega jedynie na tym, że działanie fakultatywne może zostać legalnie nie podjęte. W takiej sytuacji organ posiada pewien zakres swobody w ustaleniu czy podjąć takie działanie – czy jest ono uzasadnione np. z punktu widzenia celów i prawidłowości funkcjonowania szkoły lub placówki, wykonywania zadań oświatowych itp.

Tym samym organ administracyjny ma pewien zakres swobody w prowadzonym procesie decyzyjnym, w ramach którego będzie oceniał, czy zaistniały prawnie relewantne fakty (tj. szczególnie uzasadnione przypadki). Nie oznacza to jednak dowolności i arbitralności organu w tym zakresie oraz wymaga przedstawienia uzasadnienia przekonującego o zaistnieniu przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. Nie ulega wątpliwości, prawodawca poprzez odwołanie się do szczególnie uzasadnionych przypadków zawęził zastosowanie przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych, kiedy organ prowadzący ma prawo ocenić, czy dalsze kierowanie szkołą lub placówką oświatową stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania tych jednostek lub z jakichkolwiek innych, obiektywnie ważnych przyczyn, jest nie do przyjęcia. Należy przyjąć zatem, że pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" oznaczać może albo nagłe zdarzenie powodujące konieczność niezwłocznego przerwania czynności dyrektora albo naruszenie prawa przez dyrektora, czy inne jego zachowania (nawet niezawinione), które muszą być na tyle istotne, że mogą prowadzić do destabilizacji działalności placówki oświatowej lub zagrażać interesowi publicznemu. Wobec tego szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem dyrektora, lecz decyzja o pozbawieniu dyrektora funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym, odwołanie w szczególnie uzasadnionym przypadku powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających.

Jak słusznie podniósł już to Sąd I instancji wskazane w zaskarżonym zarządzeniu Wójta Gminy [...] z dnia 12 czerwca 2018 r. nr 46.2018 w przedmiocie odwołania Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego [...] inne okoliczności nie stanowią szczególnie uzasadnionych przypadków i nie uzasadniają zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 P.o. Takim szczególnie uzasadnionym przypadkiem w rozumieniu wskazanego przepisu nie jest także opracowanie obarczonego błędami arkusza organizacji zespołu szkół, który nie został zatwierdzony przez organ prowadzący. Przyczyny, z powodu których organ prowadzący szkołę odmówił jego zatwierdzenia okazały się być niezasadne, a uwagi podniesione przez Kuratora Oświaty w piśmie z 14 maja 2018 r. zostały uwzględnione i naniesione na arkusz organizacyjny umożliwiając prawidłowe funkcjonowanie szkoły.

W tym stanie rzeczy stwierdzając, że skargi kasacyjne są uzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny miał podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz do rozpoznania skargi w oparciu o art. 188 p.p.s.a., a w następstwie tego na podstawie art. 147 § 1 in fine p.p.s.a. do stwierdzenia, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym orzeka o ich niezgodności z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził nieważności zaskarżonego aktu, z uwagi na upływ przepisanych prawem terminów. Według bowiem art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie 1 roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi ich przedłożenia w terminie, o którym mowa w art. 90 ust. 1 cyt. ustawy, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego. Wskazane wyjątki nie mają zastosowanie w niniejszej sprawie.

Ponieważ niewątpliwie od wydania przez Wójta Gminy [...] zarządzenia z 12 czerwca 2018 r. Nr 46.2018 w sprawie odwołania D.Z. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego [...] w czasie roku szkolnego minął rok, to nie można stwierdzić nieważności tego aktu, lecz należało orzec o jego niezgodności z prawem.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust.1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz.U. 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na koszty postępowania poniesione przez skarżącą D.Z. w kwocie 1287 zł. składają się: 17 zł (opłata skarbowa od pełnomocnictwa), 300 zł (wpis od skargi), 100 zł ( opłata od wniosku o uzasadnienie wyroku), 150 zł ( wpis od skargi kasacyjnej), opłata za czynności pełnomocnika w I i II instancji ( 480 zł + 240 zł).