Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 9 kwietnia 2024 r. nr SKO.4117.64.2024 w przedmiocie czasowego odebrania zwierzęcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Burmistrza L. z dnia 22 marca 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz skarżącej 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580) Burmistrz L. decyzją z dnia 22 marca 2024 r. nr [...] postanowił:

1) odebrać czasowo D. K. konia o nazwie K. typu [...], o numerze paszportu [...], urodzonego 1 stycznia 2018 roku, maści siwej oraz umieścić go w gospodarstwie "[...]" [...],

2) nadać decyzji w pkt 1 rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 24 lutego 2024 r. pracownicy Urzędu Miejskiego zostali poinformowani przez funkcjonariuszy Policji o błąkającym się koniu na ul. [...]. Przybyły na miejsce pracownik Urzędu stwierdził, że koń maści siwej porusza się bez opiekuna na drodze publicznej. Koń został odebrany od funkcjonariuszy Policji, wydany pracownikowi Urzędu oraz przekazany do Gospodarstwa "[...]".

W toku interwencji od funkcjonariuszy Policji uzyskano informację, że zwierzę zostało sprzedane przez J. T. zam. w L. i nie poczuwa się ona do opieki nad zwierzęciem albowiem właścicielem zwierzęcia jest adresatka decyzji. Ta ostatnia z własnej inicjatywy skontaktowała się z Urzędem Miejskim w L. i złożyła drogą elektroniczną w dniu 22 lutego 2024 r. oraz pismem z dnia 28 lutego 2024 r. wyjaśnienia, że kupiła przedmiotowego konia od J. T. jednak złożyła oświadczenie o odstąpieniu od umowy z uwagi na "wady fizyczne tj. jest on niezgodny z umową, tzn. nie ma on właściwości, o których istnieniu zapewniała sprzedająca.

Jak podkreślił organ zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez burmistrza jeżeli jest to zwierzę gospodarskie.

Odwołanie od tej decyzji złożyła jej adresatka. Nie kwestionowała konieczności odebrania zwierzęcia, ale wskazała, że koń powinien zostać czasowo osobie, od której został kupiony. Przedłożyła oświadczenie o odstąpieniu od umowy kupna-sprzedaży przedmiotowego zwierzęcia.

Zaskarżoną obecnie decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Uznało, że zarówno ustalenia dokonane przez Burmistrza L., jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Wskazało, że o tym, czy istniały podstawy do odstąpienia przez stronę od zawartej w dniu 11 lutego 2024 r. umowy kupna sprzedaży konia może przesądzić wyłącznie sąd cywilny. W związku z zaistniałym sporem stron umowy cywilnej o to kto obecnie jest właścicielem konia, organ administracyjny nie jest władny w niniejszym postępowaniu badać, czy istniały podstawy do odstąpienia przez stronę od umowy z powodu występującej u konia istotnej wady.

Reasumując Kolegium uznało, że organ I instancji zasadnie uznał, że w analizowanym przypadku to adresatka decyzji, jako nabywca przedmiotowego konia jest stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie czasowego odebrania na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 7 ustawy o pomocy społecznej i to ona odpowiada za porzucenie zwierzęcia niezależnie od tego gdzie go zostawiła.

Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć obu instancji oraz zasadzenia kosztów postępowania zarzuciła SKO w Częstochowie:

- naruszenie art. 7ust. 1 oraz art. 6 ust. 2 pkt. 11 ustawy o ochronie zwierząt poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stosunku do niej w sytuacji, gdy nie jest ona właścicielem konia, jak również osobą pod opieką której zwierzę pozostaje,

- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż skarżąca jest stroną postępowania administracyjnego w przedmiocie czasowego odebrania konia i to ona odpowiada za porzucenie zwierzęcia niezależnie od tego gdzie go zostawiła, a kwestia odstąpienia przez nią od umowy sprzedaży konia nie ma znaczenia dla ustalenia, kto jest właścicielem/opiekunem konia, a tym samym adresatem decyzji administracyjnej.

Podkreśliła, że koń został dostarczony do stajni sprzedającej i wprowadzony do boksu wskazanego przez stajennego, a następnie zamknięty w nim, co zostało udokumentowane przez nią.

Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580) "zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:

1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub

2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub

3) ogrodowi zoologicznemu, schronisku dla zwierząt, azylowi dla zwierząt lub Centralnemu Azylowi dla Zwierząt, o którym mowa w ustawie z dnia 4 listopada 2022 r. o Centralnym Azylu dla Zwierząt (Dz. U. poz. 2375), jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych".

Przepis powyższy posługuje się to dwoma pojęciami Są to "właściciel" i "opiekun" zwierzęcia. Należy przyjąć, iż najczęściej opiekun jest również właścicielem. Jednakże nie zawsze tak być musi. Mogą zdarzyć się sytuację, iż faktyczną opiekę nad zwierzęciem będzie sprawować osoba, która nie jest właścicielem. Takie stanowisko zajął tutejszy Sąd w wyroku z dnia 13 marca 2019 r. (sygn. II SA/Gl 936/18 – za CBOSA).

W rozstrzyganej sprawie pomiędzy skarżącą a osobą od której nabyła ona zwierzę istnieje spór o charakterze prywatnoprawnym. Ani organy administracji, ani sąd administracyjny nie są władne tu tego sporu rozstrzygać. Nie jest to zresztą konieczne. W ocenie składu orzekającego kluczowe jest to, kto w chwili porzucenia zwierzęcia sprawował nad nim faktyczną opiekę.

Jak wynika z treści skargi, oraz częściowo z akt administracyjnych wynika, że skarżąca faktycznie złożyła oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Poinformowała o tym osobę, która sprzedała jej konia. Poinformowała również, że zwierzę zostanie zwrócone. Co więcej, po przywiezieniu konia do miejsca jego poprzedniego przebywania został on wprowadzony do stajni i zamknięty w boksie przez stajennego.

W kontekście tego rozstrzygnięcia organów administracji zdają się być przedwczesne. Burmistrz L., a za nim Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach nie podjęły nawet próby ustalenia, kto w momencie porzucenia konia był jego faktycznym opiekunem. Znane są tylko dwie okoliczności. Pierwsza, to fakt umieszczenia zwierzęcia w stajni osoby, która sprzedała skarżącej konia. Drugi to odnalezienie konia błąkającego się po drodze publicznej.

Organy administracji nie mogą tu koncentrować na aspektach cywilnoprawnych i próbować rozstrzygać, kto jest właścicielem zwierzęcia. Chodzi tu bowiem o dobro i bezpieczeństwo tego ostatniego. Powinny przede wszystkim ustalić, kto w momencie jego porzucenia był opiekunem konia. Ustalenia te winny również dotyczyć okoliczności samego uwolnienia zwierzęcia. Czy nastąpiło to przypadkiem, czy tez zostało celowo wypuszczone. Nie przesądzając w sprawie dopiero wówczas będzie możliwe wskazanie właściwego adresata decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt.

Niezależnie od tego Sąd zauważa, że zarówno skarżąca, jak i osoba, która sprzedała jej konia postępowały w sprawie wprost sprzecznie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Zgodnie z tym przepisem "zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę". Tu koń o imieniu K. został porzucony i narażony na niebezpieczeństwo a przyczyną tego był spór pomiędzy stronami umowy cywilnoprawnej.

Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.

-----------------------

3