Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Joanna Kabat-Rembelska Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 674/08 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 674/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględnił skargę K. K. i uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2008 r., nr [...], a także poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], którą odmówiono skarżącej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. K. K. zwróciła się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: Prezes ZUS) o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną, która uniemożliwia jej uzyskanie środków na regulowanie wszystkich opłat związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Uzupełniając wniosek strona wskazała, że sama prowadzi gospodarstwo domowe, mieszka we wspólnym mieszkaniu komunalnym z matką, siostrą i bratem. Podała, że jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki Toyota wyprodukowanego w 1994 r., który służy jej do prowadzenia działalności gospodarczej. Do wniosku dołączyła kopie zaświadczeń dotyczących stanu zdrowia, kopie faktur za energię elektryczną i gaz, kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w 2007 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Organ wskazał, że wnioskodawczyni na dzień [...] kwietnia 2008 r. miała zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od marca 1999 r. do kwietnia 2007 r., na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca 2000 r. do października 2007 r. oraz na Fundusz Pracy za okres od marca 1999 r. do marca 2007 r. w łącznej kwocie 22.267,77 zł plus odsetki za zwłokę i koszty upomnienia. Powołując się na informacje z I Urzędu Skarbowego w S., organ stwierdził, że strona w 2006 r. uzyskała dochód w kwocie 11.681,85 zł, zaś w 2007 r. dochód wyniósł 17.914,67 zł, co daje średnią miesięczną w kwocie 1.492,89 zł. Organ wskazał, że K. K. nie posiada na terenie S. nieruchomości, jest zameldowana w S., a zamieszkuje wspólnie z matką, siostrą i bratem. Zobowiązana prowadzi działalność gospodarczą, osiągając z tego tytułu dochód. Zdaniem organu, posiadanie samochodu osobowego oraz rachunku bankowego świadczy, że nie zachodzi całkowita nieściągalność w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), a uzyskiwany dochód z prowadzonej działalności gospodarczej i posiadanie niezbędnych środków na zabezpieczenie swoich niezbędnych potrzeb życiowych świadczą, że w niniejszej sprawie nie zachodzi ważny interes osoby zobowiązanej.

K. K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, że błędne jest stanowisko organu, iż koszty utrzymania mieszkania ponosi jej matka W. K., która widnieje na przedłożonych organowi rachunkach za media. Matka ma 800 zł renty i z uwagi na wiek wymaga opieki. Wnioskodawczyni mieszka z matką w jednym pokoju, ponosi wydatki na leki i żywność dla matki. Organ mylnie ustalił wysokość jej dochodu wynikającego z zeznań podatkowych za rok 2006 i 2007, bowiem nie pomniejszył go o kwotę składek płaconych na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Osiągany dochód uniemożliwia stronie zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych. Posiadany samochód z uwagi na wiek wymaga stałych nakładów finansowych i niezbędny jest do prowadzonej działalności gospodarczej, zaś sytuacja zdrowotna strony nie pozwala jej na osiąganie wyższych dochodów.

Decyzją z dnia [...] września 2008 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że umorzenia należności ZUS z tytułu składek mają charakter uznaniowy. Nawet w obiektywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, ZUS nie jest zobligowany do umorzenia zaległości. Organ stwierdził, że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy nie ustalono przesłanek uzasadniających całkowitą nieściągalność, która jest koniecznym wymogiem do umorzenia należności składkowej na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. K. K. prowadzi działalność gospodarczą i osiąga z tego tytułu dochód, jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki Toyota Corolla oraz posiada rachunek bankowy w [...] Banku. Za umorzeniem nie przemawia także ważny interes osoby zobowiązanej. Wprawdzie strona jest osobą chorą, a zły stan zdrowia utrudnia jej prowadzenie działalności gospodarczej, jednakże zobowiązana nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, co oznacza niewykazanie, iż stan zdrowia (przewlekła choroba) pozbawia ja uzyskiwania dochodu na spłatę należności. Organ stwierdził ponadto, że dochód uzyskiwany z prowadzonej działalności gospodarczej stanowi zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych strony, a opłacenie należności składkowej nie pozbawiłoby strony możliwości zaspokajania tychże potrzeb. Organ wskazał, że zobowiązana prowadzi gospodarstwo domowe sama i nie ma na utrzymaniu innych osób, zaś fakt zamieszkiwania razem z matką, czy bratem nie świadczy o tym, że koszty na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych ponosi tylko strona. Przedłożone przez zobowiązaną rachunki m.in. za media nie wskazują, zdaniem organu, że opłaciła je K. K. (były wystawione na W. K.), a w postępowaniu strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów leczenia czy naprawy samochodu.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K. K. zarzuciła, że organ nie przeanalizował dogłębnie zebranego materiału dowodowego i dokonał nieprawdziwych ustaleń co do dochodów netto skarżącej, obciążeń ponoszonych za mieszkanie, media i wyżywienie oraz płaconych składek na ubezpieczenie. Z uwagi na śmierć matki (19 września 2008 r.), skarżąca będzie zobowiązana ponosić opłaty za mieszkanie.

Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił wydane w sprawie decyzje.

Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa, bowiem została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej powoływana jako: k.p.a.), polegającym na braku podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony, a także uzasadnieniu rozstrzygnięcia bez odniesienia ustaleń faktycznych do przepisów wskazanych jako podstawa rozstrzygnięcia, zaś naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należność z tytułu niezapłaconych składek może być umorzona w całości lub w części przez ZUS z uwzględnieniem ust. 2 – 4. Wskazane przepisy stanowią, że należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, natomiast odnośnie ubezpieczonych będących płatnikami składek możliwość umorzenia należności może mieć miejsce również mimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ dokonał ustalenia stanu faktycznego na podstawie wyjaśnień i dowodów złożonych przez skarżącą, nie podejmując działań zmierzających do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, zwłaszcza odnośnie wydatków, jakie skarżąca ponosi na utrzymanie oraz opłat za media i mieszkanie. Fakt, że rachunki za media były wystawione na matkę skarżącej nie oznacza braku partycypacji strony w ponoszeniu tych opłat, a zatem niezbędne jest ustalenie, kto faktycznie ponosi lub partycypuje w ponoszeniu tychże opłat. W ocenie Sądu pobieżna była także ocena uzyskiwanych przez skarżącą dochodów w kontekście możliwości zaspokajania przez stronę niezbędnych potrzeb życiowych. Ustalenie przez organ, że uzyskiwany w ostatnich dwóch latach dochód wyklucza całkowitą nieściągalność zaległych składek bez szczegółowej analizy faktycznie ponoszonych i opłaconych przez skarżącą wydatków jest uproszczeniem nieznajdującym uzasadnienia w obowiązku organu zebrania całego materiału dowodowego, wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz oparcia rozstrzygnięcia na wszechstronnej analizie zebranych dowodów.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, takie uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogu określonego w art. 107 § 3 k.p.a. i nie załatwia sprawy bez naruszenia zasad postępowania administracyjnego w zakresie wyjaśnienia sprawy jako warunku wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 11 k.p.a.) oraz jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia nie stanowi lakoniczne stwierdzenie, że brak jest przesłanek z art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz że dochód uzyskiwany w gospodarstwie domowym skarżącej stanowi podstawę zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że rozstrzygnięcie organu jest oparte na obowiązujących przepisach oraz stwierdzonym w oparciu o rzetelne dowody stanie faktycznym, który odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w przepisach prawa mających zastosowanie w sprawie. Takie uzasadnienie jest sprzeczne z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi organ wnoszący skargę kasacyjną zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego – art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.), w szczególności naruszenie art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, dalej zwane rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2003r.) poprzez ich błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały zbadane wynikające z tej regulacji przesłanki umorzenia należności z tytułu składek, jak również poprzez utożsamianie uznania administracyjnego organu przewidzianego w powołanej regulacji z obowiązkiem umorzenia należności,

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 p.p.s.a., w szczególności naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo braku naruszenia prawa materialnego w toku postępowania administracyjnego, jak również mimo braku naruszenia przez organ przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8 i art. 107 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że przed wydaniem decyzji dokonał wnikliwej analizy wszystkich okoliczności związanych z sytuacją skarżącej i jej rodziny. Ustalił źródła dochodów, stan majątku oraz zakres wydatków wskazanych przez skarżącą. Uwzględnił zarówno stan jej zdrowia, jak i możliwość prowadzenia działalności gospodarczej (brak orzeczenia o niepełnosprawności). Wziął również pod uwagę stan rodzinny i wspólne zamieszkiwanie przez skarżącą z członkami rodziny, z których przecież każdy jest zobowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania. Wszystko to znalazło swoje odzwierciedlenie w obszernym uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. W toku postępowania organ dokonał szczegółowej analizy wszystkich przedstawionych przez zobowiązaną i ustalonych okoliczności sprawy oraz oceny zebranych dowodów. Prowadziło to do uznania, że w stosunku do zobowiązanej nie zachodzą przesłanki umorzenia zaległości, bowiem nie występuje trwała nieściągalność należności, jak też nie wykazano istnienia przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.

Wnoszący skargę kasacyjną organ wskazał, że to na stronie spoczywa ciężar wykazania przesłanek umorzenia. Organ jest wprawdzie związany regulacją art. 77 § 1 k.p.a., jednak nie może poszukiwać za stronę tych przesłanek, ani samodzielnie doszukiwać się okoliczności, które złożony wniosek miałyby uzasadniać.

Powyższe wskazuje, zdaniem organu, że nie sposób uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 7, ani art. 107 k.p.a., bowiem organ wyjaśnił dokładnie w obu wydanych decyzjach stan faktyczny i załatwił sprawę z uwzględnieniem zarówno słusznego interesu strony, jak i interesu społecznego. Uzasadnienie decyzji nie jest sprzeczne z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. Nie doszło także do naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego. Nie było wobec tego podstaw do uchylenia decyzji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają podstawy kasacyjne, w których należy przywołać konkretne przepisy prawa, które naruszył Sąd pierwszej instancji oraz określić sposób naruszenia tych przepisów.

W sprawie niniejszej kasator powołał się na obie podstawy kasacyjne.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Jako pierwszy Sąd rozważył zarzut błędnej wykładni prawa materialnego tj. art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. poprzez nieuzasadnione uznanie, że w sprawie nie zostały zbadane przesłanki umorzenia oraz utożsamienie uznania administracyjnego z obowiązkiem umorzenia należności. Rozpatrując tak sformułowany zarzut wskazać należy, że błędna wykładnia to mylne rozumienie treści przepisu. Zatem tylko druga część zarzutu, dotycząca rozumienia instytucji uznania administracyjnego, może mieścić się w pojęciu błędnej wykładni prawa materialnego. Pierwsza część omawianego zarzutu dotycząca nieuzasadnionego uznania przez Sąd pierwszej instancji, że nie zostały zbadane przesłanki umorzenia, stanowi w istocie zarzut naruszenia prawa procesowego (niezasadne w ocenie kasatora zakwestionowanie ustaleń organu). Kasator jednak nie wskazał, które przepisy prawa procesowego (procedury sądowej i administracyjnej) zostały naruszone i tak sformułowany zarzut, jako niepełny, wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, nie może być merytorycznie rozpoznany.

Oceniając zasadność możliwej do rozpoznania części pierwszego zarzutu dotyczącej rozumienia art. 28 ust.3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. i zastosowanej w tych przepisach instytucji uznania administracyjnego wskazać należy, że decyzja uznaniowa nie oznacza decyzji dowolnej. Ustawodawca w powołanych przepisach prawa wskazuje przesłanki pozwalające na podjęcie decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek oraz zakreśla granice uznania administracyjnego.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Zakład może umorzyć składki w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z art. 28 ust. 3a ustawy należności z tytułu składek ubezpieczonych będących jednocześnie ich płatnikami mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane mimo, że nie zachodzi ich całkowita nieściągalność. Z art. 28 ust. 3b ustawy wynika, że dla oceny, czy przypadek jest uzasadniony należy brać pod uwagę z jednej strony ważny interes osoby zobowiązanej, a z drugiej strony stan finansów ubezpieczeń społecznych. Podejmując decyzję uznaniową organ musi zatem wyważyć oba wskazane interesy, zaś aby to uczynić musi dokładnie ustalić sytuację osoby zobowiązanej. Ważny interes zobowiązanego precyzuje § 3 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Interes zobowiązanego w umorzeniu należności z tytułu składek determinuje jego stan majątkowy i sytuacja rodzinna. Jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, żądanie umorzenia składek jest uzasadnione. Decyzja Zakładu jest w takim przypadku decyzją uznaniową, bowiem z jednej strony na uznaniu opiera się decydująca dla rozstrzygnięcia ocena, czy skutki odmowy umorzenia byłyby zbyt ciężkie dla zobowiązanego i jego rodziny, a z drugiej strony Zakład musi wziąć pod uwagę stan swoich finansów. Zatem istota problemu sprowadza się do należycie przeprowadzonego postępowania dowodowego i właściwej oceny jego wyników oraz należytego, wnikliwego uzasadnienia decyzji. Organ dla podjęcia prawidłowej decyzji musi mieć bowiem jasność, czy opłacenie należności z tytułu składek rzeczywiście pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jeżeli te okoliczności zostaną w sposób niewątpliwy stwierdzone, brak podstaw do wydania decyzji o odmowie (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 349/09).

Zważywszy powyższe uznać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozumiał powołane przepisy prawa i zasadnie uznał, że dla ich właściwego zastosowania niezbędne są wnikliwe ustalenia faktyczne dotyczące całokształtu sytuacji zobowiązanej K. K., zatem pierwszy zarzut kasacyjny jest nieusprawiedliwiony.

Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (bez wskazania jednostki redakcyjnej tego przepisu), które polegało na "uchyleniu decyzji mimo braku naruszenia prawa materialnego i braku naruszenia przez organ przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 8 i 107 k.p.a." (bez wskazania jednostki redakcyjnej tego ostatniego przepisu).

W uzasadnieniu tak nieprecyzyjnego zarzutu kasator wskazał, że chodzi mu o naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i wywiódł, że ciężar dowodu istnienia przesłanek umorzenia należności spoczywa na stronie wnioskującej. To ostatnie twierdzenie jest oczywiście trafne, ale nic z niego nie wynika dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. Przypomnieć należy, że w ocenie Sądu pierwszej instancji uzasadnienia uchylonych decyzji nie zawierały rozważenia wszystkich podnoszonych przez stronę okoliczności i nie były przekonywujące, które to cechy uzasadnień są szczególnie istotne przy decyzjach uznaniowych. Stanowisko Sądu jest trafne i nie narusza wskazanych przez kasatora przepisów prawa, bowiem właśnie przy decyzjach uznaniowych organ musi bardzo dokładnie wyjaśnić, dlaczego uznał, że właściwe jest rozstrzygnięcie podjęte w decyzji.

Rację ma Sąd pierwszej instancji, że ustalenia organu były nieprecyzyjne i przedwczesne. Wskazać należy, że organ nie zweryfikował podnoszonej przez wnioskodawczynię okoliczności błędnego określenia na podstawie złożonych deklaracji podatkowych jej miesięcznego dochodu i nie obliczył rzeczywistego dochodu będącego co miesiąc w dyspozycji skarżącej.

Organ nie rozważył także wnikliwie kwestii, kto rzeczywiście ponosił ciężar czynszu za mieszkanie i oparł swe ustalenia na niemającym decydującego znaczenia fakcie, że kwity opłat wystawione były na nazwisko matki wnioskodawczyni W. K., najprawdopodobniej głównej lokatorki lokalu komunalnego.

Organ nie wyciągnął też żadnych wniosków z dołączonej do akt dokumentacji lekarskiej, z której wynika, że K. K. w ostatnich 10 latach była trzy razy bardzo poważnie chora: na gruźlicę, guzy tarczycy powodujące konieczność operacji i usunięcia tarczycy oraz depresję. Organ poprzestał na stwierdzeniu, że wnioskodawczyni nie pobiera renty. Fakt, że osoba w złym stanie zdrowia nie zabiega o rentę i sama stara się zarobić na swoje bardzo skromne utrzymanie nie może stanowić okoliczności zmniejszającej szansę na uzyskanie pomocy w postaci umorzenia należności z tytułu składek.

Organ nie wyjaśnił także, dlaczego samo posiadanie konta bankowego (obowiązkowe dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą), a nie stan tego konta, uważa za okoliczność stanowiącą przeszkodę umorzenia należności.

Nie jest też jasne, dlaczego udział we współwłasności 14 letniego samochodu osobowego, niezbędnego do przewożenia towaru przez skarżącą, świadczyć ma o stanie finansów pozwalającym na spłatę należności.

W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że uzasadnienia decyzji są niewystarczające i konieczna jest rzeczywista ocena możliwości zaspokojenia długu przez skarżącą. Na marginesie można wskazać, że z punktu widzenia interesu społecznego nie wydaje się zasadne pozbawienie skarżącej możliwości wykonywania pracy i skromnego zarobkowania w celu doprowadzenia do zapłaty części zaległej należności.

Zważywszy powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.