Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]", T. J., M. J., K. S., H. W., A. W., J. W., K. W., M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w Warszawie złożyła na formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Argumentując wniosek Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w Warszawie wskazała, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje dochodów, środki uzyskiwane przez właścicieli są przeznaczane na pokrycie kosztów funkcjonowania nieruchomości oraz utrzymanie jej w niepogorszonym stanie. Większość zgromadzonych obecnie środków zgromadzona jest na funduszu remontowym i jest zarezerwowana na poczet zawartych już umów remontów. Z formularza PPPr wynika, że wspólnota posiada na dwóch kontach 35 586,51 i 45 429,91 zł. Bilans za zeszły rok wskazał zysk 2 348,59 zł. Wskazana wysokość kapitału zakładowego to 177 936,06 zł.

Postanowieniem z dnia 13 lutego 2015 r. referendarz sądowy odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w ustawowym terminie wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 lutego 2015 r.

W uzasadnieniu sprzeciwu Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" podniosła, że zgromadzone kwoty znajdujące się na rachunkach bankowych Wspólnoty nie mogą być przeznaczone na finasowanie niniejszego postepowania.

Skarżąca w uzasadnieniu sprzeciwu wskazała również, że jej wniosek o przyznanie prawa pomocy nie stanowi próby przerzucania ciężaru funkcjonowania Wspólnoty Mieszkaniowej na społeczeństwo i państwo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuję:

Skarżąca Wspólnota ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosku, który skarżąca wniosła na formularzu, referendarz sądowy nie uwzględnił. Skarżąca od postanowienia referendarza sądowego wniosła sprzeciw zachowując przepisany termin (art. 259 § 1- p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wskutek czego przedmiotowe postanowienie utraciło moc na podstawie art. 260 p.p.s.a.

Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej powinno mieć więc charakter wyjątkowy, przyjmując, że osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (postanowienie z dnia 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). W postanowieniu tym sąd administracyjny podzielił stanowisko SN (postanowienia SN: z dnia 31 marca 1987 r., I CZ 26/87, OSNC 1988, nr 7–8, poz. 103; z dnia 9 lipca 2002 r., I ACz 392/92, niepubl.), że rozporządzając majątkiem, strona powinna się liczyć z konsekwencjami swojego działania, szczególnie mieć na uwadze, że w sposób świadomy pozbawia się środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego.

Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

Sąd wskazuje, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danego podmiotu na obywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącej z obowiązku ich ponoszenia.

Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ833/11).

W niniejszej sprawie Sąd analizując złożony wniosek stwierdził, iż skarżąca Wspólnota nie wykazała, że nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych. Sąd nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, żeby znajdowała się w sytuacji, w której nie ma środków na prowadzenie sprawy sądowej, skoro posiada na dwóch kontach bankowych ponad 80 000 zł. Nawet jeżeli kwota ta, zgodnie z podjętymi uchwałami i zobowiązaniami Wspólnoty, nie może być przeznaczona na inne cele np. finansowanie sprawy sądowej, to Wspólnota powinna podjąć odpowiednią uchwałę w celu zabezpieczenia tych wydatków.

Ponadto Sąd zwrócił uwagę na fakt, że strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zatem decydując się na wszczęcie postępowania była w stanie wygospodarować fundusze na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnictwa to tym bardziej powinna tak zarządzać swoimi funduszami, na których są wystarczające środki na pokrycie kosztów sądowych, aby móc ponieść te koszty.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała by spełniała ustawową przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy.

Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowił na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a