Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, , , po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy

Pismem z dnia [...] P. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Wnioskiem z dnia [...] skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że zamieszkuje u rodziców, których utrzymuje. Ponadto ma na utrzymaniu niepracująca żonę oraz małoletniego syna. Dodatkowo pomaga finansowo choremu bratu i jego rodzinie. Sytuacja finansowa skarżącego jest krytyczna, ma liczne długi, trudności w spłacie bieżących należności, zaległości w płaceniu podatków oraz składek na ubezpieczenie społeczne. Wszelką gotówkę zajmuje komornik, dlatego też skarżący nie ma środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego.

Jako składniki majątku skarżący wskazał nieruchomość rolną o pow. 6 a 5 m2 obciążoną hipoteką przymusową oraz siedem samochodów służących do prowadzenia działalności gospodarczej, znajdujących się, wedle deklaracji skarżącego, w bardzo złym stanie techniczny. Pojazdy zostały dodatkowo obciążone zastawem skarbowym i zajęte przez komornika sądowego. Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnych oszczędności ani papierów wartościowych jak również przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. P. G. podkreślił, iż prowadzona działalność gospodarcza przyniosła 65.000 zł straty.

Zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2011 r. wezwano skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez:

a) udokumentowania faktu istnienia toczących się postępowań sądowych, egzekucyjnych oraz zajęć komorniczych, a także zaległości wobec ZUS-u oraz kontrahentów;

b) udokumentowania wysokości osiąganych dochodów przez rodziców skarżącego;

c) udokumentowania straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej;

d) nadesłanie wykazu środków trwałych służących do prowadzenia działalności gospodarczej;

e) nadesłanie kserokopii księgi przychodów i rozchodów lub innego dokumentu wykazującego poziom obrotów w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej;

f) złożenie dokumentów w zakresie faktycznie ponoszonych miesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego (rachunki, faktury), w tym również ewentualnych kosztów leczenia i zakupu lekarstw;

Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 9 maja 2011 r. (k. 135 akt sądowych), który pozostawił je bez odpowiedzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Odnosząc się do wniosku P. G. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale i formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Rozstrzygnięcie wniosku zależy więc od tego, co zostało udowodnione przez stronę (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s.319).

W tym kontekście uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Skarżący pomimo wezwania nie uzupełnił bowiem danych dotyczących swojej trudnej sytuacji materialnej ani nie udokumentował okoliczności, na które powołał się we wniosku. Tymczasem brak wyjaśnień dotyczących między innymi prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej (ponoszonej z tego tytułu straty, powstałego zadłużenia, zaległości podatkowych i "zusowskich"), wysokości kosztów obciążających gospodarstwo domowe jak również nie nadesłanie jakichkolwiek dokumentów pozwalających na dokonanie precyzyjnych ustaleń w zakresie jego stanu majątkowego uniemożliwia uznanie złożonych oświadczeń za w pełni wiarygodne.

W konsekwencji nie sposób przyjąć aby skarżący wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. Tym samym wymóg wynikający z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. Natomiast negatywne skutki niewykonania wezwania Sądu obciąża w całości stronę, do której wezwanie zostało skierowane.

Na marginesie przyjdzie wskazać, że wcześniejszy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 14 maja 2010 r. został oddalony prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 6 września 2010 r., sygn. akt II SA/GL 325/10 (k. 53), z tych samych powodów jakie zaistniały w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym, na podstawie 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.