Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2015 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 107 ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 227, poz. 1367 ze zm.), nałożył na N. z siedzibą w S. karę pieniężną w wysokości 500 zł.

W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że w dniu [...] lutego 2014 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości R. zatrzymano do kontroli pojazd członowy marki [...] o nr rej. [...] z naczepą marki [...] o nr rej. [...], należący do N. z siedzibą w S. Pojazdem tym wykonywano krajowy transport drogowy towarów niebezpiecznych z L. do miejscowości N. na podstawie wypisu z licencji nr [...]. Podczas kontroli sprawdzono wymagane dokumenty oraz dokonano sprawdzenia wyposażenia pojazdu. Kierowca okazał trzy gaśnice, w tym dwie 6-kilogramowe i jedną 2-kilogramową. Stwierdzono, że jedna 6-kilogramowa gaśnica nie była zaplombowana. Kierowca oświadczył, że plomba zerwała się podczas transportu. Wykonano dokumentację fotograficzną ww. gaśnic. Stwierdzone naruszenie było podstawą nałożenia kary pieniężnej.

N. z siedzibą w S. powyższą decyzję uczyniła przedmiotem odwołania do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Spółka zarzuciła naruszenie art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie art. 107 ust. 1 i 2 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych w związku z lp. 3.2.1 załącznika do tej ustawy, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i ukaranie przedsiębiorcy karą w wysokości 500 zł w sytuacji, gdy stronie nie można przypisać winy za powstałe uchybienie. Spółka podkreśliła, że dopełniła wszelkich obowiązków wynikających z licencji, a pojazd został zaopatrzony w gaśnice spełniające warunki ADR. Jedynym naruszeniem, jakie wykazała kontrola, był brak plomby na jednej z gaśnic o wadze 6 kg. Zdaniem Spółki, za takie uchybienie strona nie powinna ponosić konsekwencji, bowiem jest to naruszenie niezależne od niej, powstałe w trakcie wykonywania transportu.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 59 i art. 107 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych oraz przepisy 8.1.4.2, 8.1.4.3, 8.1.4.4 i 8.1.4.5 załącznika B do umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 815), a także lp. 3.2.1 załącznika do ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w wyniku kontroli drogowej bezspornie stwierdzono, iż jedna z dwóch 6-kilogramowych gaśnic, będąca na wyposażeniu kontrolowanego pojazdu, posiadała zerwaną plombę, zatem nie spełniała warunków określonych przepisem 8.1.4.4 załącznika B do ww. umowy ADR. Kwestia winy Spółki lub jej braku nie miała natomiast znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego i wydania decyzji administracyjnej. W postępowaniach z zakresu naruszeń przepisów ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych organy administracji – co do zasady – ustalają jedynie, czy doszło do naruszenia tych przepisów. W przypadku stwierdzenia naruszeń, organ ma obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej. Kary pieniężne wymierzane na podstawie ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych mają wymusić taką organizację pracy podmiotu zajmującego się przewozem towarów niebezpiecznych, aby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie stwierdzono, aby Spółka nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym nie można było zapobiec. Na gruncie zasad odpowiedzialności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, określonych w przepisie art. 109 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, to na podmiocie wykonującym przewóz spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności, organizując przewóz, i nie miał wpływu na zaistniałe naruszenie prawa. W ocenie organu, pod pojęciem "naruszenia, na które uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie miał wpływu" trzeba rozumieć tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do przewidzenia i uniknięcia, przy dołożeniu ze strony uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej. Organ wskazał, że nie można precyzyjnie określić, w którym dokładnie momencie zużycie danej plomby gaśnicy spowoduje jej zerwanie. Dlatego właściwym środkiem bezpieczeństwa nie jest wyłącznie stwierdzenie, czy w danej chwili gaśnice pojazdu spełniają wymagania, lecz przede wszystkim sprawdzenie, czy sposób ich zabezpieczenia (zamontowania) zagwarantuje ich ochronę w normalnych warunkach przewozu. Uznanie, że zgłoszenie przez kierowcę do protokołu kontroli okoliczności zerwania się plomby podczas transportu, zwalnia uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych z odpowiedzialności za stan wyposażenia pojazdu, prowadziłoby do absurdu i skutkowało nadużyciami w postaci powoływania się na ww. przesłankę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego N. z siedzibą w S. zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 8 kpa, poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 92c ww. ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niezastosowanie; art. 107 ust. 1 i 2 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych w związku z lp. 3.2.1 załącznika do tej ustawy, poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie i ukaranie przedsiębiorcy karą w kwocie 500 zł za niewyposażenie środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane gaśnice lub gaśnice niespełniające warunków określonych odpowiednio w ADR lub ADN w sytuacji, gdy skarżącej nie można przypisać winy za powstałe uchybienie.

Skarżąca podkreśliła, że kierowca przed wyjazdem w trasę dokonał sprawdzenia pojazdu i wszystko było w porządku. Uszkodzenie eksploatacyjne gaśnicy nastąpiło w trakcie przewozu, co kierowca zgłosił do protokołu kontroli. Zdaniem Spółki, uszkodzenie eksploatacyjne gaśnicy było sytuacją nadzwyczajną, której nie sposób było przewidzieć. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 107 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 227, poz. 1367 ze zm.), uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10.000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ww. ustawy. Kary pieniężne nakłada w drodze decyzji administracyjnej wojewódzki inspektor transportu drogowego. Zgodnie z treścią lp. 3.2.1 załącznika do ww. ustawy, karą pieniężną w wysokości 500 zł jest sankcjonowane niewyposażenie środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane gaśnice lub gaśnice niespełniające warunków określonych odpowiednio w ADR.

W świetle art. 11 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, obowiązki uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określają przepisy ustawy oraz przepisy umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 815). Natomiast przepis art. 59 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych stanowi, że środki transportu przewożące towary niebezpieczne powinny być przystosowane, wyposażone i oznakowane zgodnie z ADR, RID lub ADN, z wyłączeniem pojazdów należących do sił zbrojnych wykonujących krajowy przewóz towarów niebezpiecznych.

W myśl przepisu 8.1.4.1 załącznika B do ww. umowy ADR, jednostka transportowa o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 tony powinna być wyposażona w co najmniej 2 gaśnice przenośne dla grup pożarów A, B i C o minimalnej pojemności proszku gaśniczego w ilości 12 kilogramów. Przepis 8.1.4.5 załącznika B do ww. umowy ADR stanowi, że gaśnice powinny być zamontowane na jednostkach transportowych w taki sposób, aby były łatwo dostępne dla załogi pojazdu. Sposób zamontowania gaśnic powinien zapewniać ich ochronę przed oddziaływaniem czynników atmosferycznych, gwarantującą bezpieczną eksploatację. Stosowanie do treści przepisu 8.1.4.4 załącznika B do ww. umowy ADR, gaśnice przenośne powinny być zaopatrzone w plombę potwierdzającą, że nie były one używane. Ponadto, powinny być one oznakowane znakiem zgodności z normą uznaną przez właściwą władzę i posiadać napis wskazujący datę następnej kontroli lub maksymalny dopuszczalny okres użytkowania.

W niniejszej sprawie w wyniku kontroli drogowej bezspornie stwierdzono, że jedna z dwóch 6-kilogramowych gaśnic, będąca na wyposażeniu kontrolowanego pojazdu, posiadała zerwaną plombę, a zatem nie spełniała warunków określonych przepisem 8.1.4.4 załącznika B do ww. umowy ADR. Jak wynika z protokołu kontroli, kierowca oświadczył, że zerwanie plomby nastąpiło w trakcie wykonywania przewozu.

W ocenie Sądu, zerwanie się plomby w trakcie wykonywania przewozu nie jest zjawiskiem czy zdarzeniem nadzwyczajnym i niemożliwym do przewidzenia, dlatego w niniejszej sprawie nie można zastosować przepisu art. 109 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot ten nie mógł zapobiec. Należy podkreślić, że przed wyruszeniem w trasę pojazd przewożący towary niebezpieczne powinien być dokładnie sprawdzony. Jak wynika z niniejszej sprawy, nie wystarczy tylko wizualne sprawdzenie pojazdu i jego wyposażenia. Skoro plomba zerwała się w trakcie normalnego wykonywania przewozu, to kontrola i oględziny gaśnicy przed wyruszeniem w trasę pozwoliłyby z pewnością na jej właściwe zabezpieczenie, by zapobiec zerwaniu plomby, a w dalszej konsekwencji – by nie doprowadzić do naruszenia. Uszkodzenie plomby w trakcie przewozu świadczy bowiem o niewłaściwym zamontowaniu i zabezpieczeniu gaśnicy w pojeździe, gdyż plomba w normalnych warunkach powinna być nienaruszona. W takiej sytuacji należy przyjąć, że Spółka mogła zapobiec zerwaniu plomby, natomiast skoro do naruszenia doszło, to zasadnym było nałożenie na nią kary pieniężnej w wysokości 500 zł.

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że poczynione przez organy obu instancji ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów cyt. ustawy oraz ww. umowy ADR – nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Brak jest więc usprawiedliwionych podstaw, aby podważać zasadność i prawidłowość wydanych w sprawie decyzji. Organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, co koresponduje z treścią art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 kpa, w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że nałożona kara pieniężna jest rozstrzygnięciem niekorzystnym dla skarżącej, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia powoływanych w skardze przepisów.

W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.