II SAB/Bd 137/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-05-06	
Data wpływu	2024-11-13	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy	
Sędziowie	Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący/
Katarzyna Korycka /sprawozdawca/
Renata Owczarzak	
Symbol z opisem	658
6480	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Inspektor Sanitarny	
Treść wyniku	oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902;  art. 2 ust. 2i art. 3 ust. 1 pkt 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2025 r. sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Inspektor Sanitarny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.	
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] września 2024 r. (data wpływu do organu – [...] września 2024r.) K. M. (dalej również "skarżąca", "strona") i D. M. powołując się na przepis art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 - dalej "u.d.i.p."), zwrócili się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (dalej "PPIS) o udostępnienie informacji publicznej w poniższym zakresie:

1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?

2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?

3. Według informacji od prof. I. P.-S. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?

5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?

6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?

7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?

8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?

9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?

10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?

11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?

13. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związkuz powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka ?

Pismem z dnia [...] września 2024 r. (doręczonym w dniu [...] października 2024 r.) PPIN udzielił skarżącej odpowiedzi na wszystkie zadane pytania w następujący sposób:

1. O wyjaśnienia dotyczące utrzymywania się odporności po podaniu wymienionych przez skarżącą szczepionek, należy zwrócić bezpośrednio do producentów danych szczepionek lub Narodowego Instytutu Leków w Warszawie, ponieważ PPIS nie jest instytucją prowadzącą działalność naukowo-badawczą i w związku z tym nie posiada informacji w zakresie dotyczącym pochodzenia poszczególnych składników zawartych w preparatach szczepionkowych, które mają wpływ na wytworzenie odporności oraz ich działania na organizm człowieka.

2. PPIS nie prowadzi rejestru osób dorosłych uchylających się od szczepień, ponieważ zgodnie z art. 17 ust. 9b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. [pic]o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 924) obowiązkiem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną jest przekazanie PPIS wykazu [pic]osób małoletnich, które nie zostały poddane szczepieniu. Wobec powyższego należy uznać, iż ustawa nie przewiduje raportowania przypadków niewykonania obowiązkowych szczepień u osób dorosłych.

3. PPIS nie prowadzi statystyk szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej, romskiej i czeczeńskiej oraz statystyk dotyczących migracji tych osób. W celu uzyskania informacji na ten temat skarżąca powinna się zwrócić bezpośrednio do prof. I. P.-S., skoro prowadzi ona statystyki na temat ognisk występowania odry w tych grupach narodowościowych.

4. O podaniu szczepionki każdorazowo decyduje lekarz na podstawie prawidłowo przeprowadzonej kwalifikacji. Istotne jest zebranie wywiadu epidemiologicznego z rodzicami bądź opiekunami prawnymi dziecka dotyczącego ewentualnych przeciwwskazań przed szczepieniem. Bardzo rzadko występują rzeczywiste przeciwwskazania do podania szczepionki. Są to m.in. silne reakcje alergiczne na składniki szczepionki (w tym wstrząs anafilaktyczny) lub poważny odczyn po poprzedniej dawce tej samej szczepionki. Zabezpieczeniem przed ewentualnymi niepożądanymi skutkami szczepień ochronnych stanowi poprzedzające samo szczepienie badanie kwalifikacyjne, wykonywane najpóźniej na 24 godziny przed zastosowaniem szczepionki. Badanie przeprowadza lekarz, stosując się do postanowień art. 17 ust. 2-5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, który orzeka o możliwości przeprowadzenia szczepienia lub wskazuje przyczynę uzasadniającą odmowę jego wykonania. Lekarz kwalifikujący do szczepienia ponosi odpowiedzialność za ewentualne negatywne skutki swojej decyzji. Ponadto lekarz dokonujący kwalifikacji do szczepienia powinien każdy przypadek rozpatrywać indywidualnie, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej oraz rozważy ewentualne przeciwwskazania. PPIS nie dysponuje wiedzą, ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat.

5. Na terenie działania urzędu PPIS w ciągu ostatnich 5 lat nie zarejestrowano przypadku niewywiązania się z ustawowego obowiązku niezgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego przez lekarza, wobec czego nie było podstaw prawnych do nałożenia grzywny.

6. Do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Bydgoszczy w ciągu ostatnich 5 lat nie został zgłoszony żaden przypadek śmiertelny po podaniu preparatów szczepionkowych u dzieci i dorosłych do 19 roku życia. Dane na podstawie rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych prowadzonych przez PPIS zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. o niepożądanych odczynach poszczepiennych, nowelizacja z dnia 31 grudnia 2020 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 13).

7. PPIS na podstawie rejestrów niepożądanych odczynów poszczepiennych informuje, że od 2019 roku zanotowano 1 przypadek NOP zakwalifikowany jako ciężki u dzieci i dorosłych do 19 roku życia. Po podaniu preparatu doszło do zasłabnięcia, wystąpił spadek ciśnienia, bladość powłok skórnych, pojawiła się wiotkość uogólniona oraz nudności.

8. PPIS informuje, iż nie prowadzi statystyk dotyczących wypłaconych odszkodowań dla osób, u których miało miejsce wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego.

9. Konieczność wykonania obowiązkowego szczepienia nie pozostaje w sprzeczności z art. 47 Konstytucji RP. Wprost przeciwnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP wynika obowiązek władz publicznych do zwalczania chorób epidemicznych oraz zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska. Obowiązek szczepień nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki, a zatem materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki (wyrok NSA o sygn. akt II OSK 769/19). Ponadto ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne, każdorazowo poprzedzające szczepienie, celem stwierdzenia, czy istnieją przeciwskazania do wykonania szczepienia. Podczas badania rolą lekarza jest ocenić, czy w indywidualnym przypadku bilans korzyści płynących z wykonania szczepienia przewyższa ewentualne ryzyko wystąpienia NOP.

10. Zgodnie z ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi "w przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 2, art. 17 ust. 10 albo art. 46 ust. 4 pkt 7, u osoby, u której zostało przeprowadzone to szczepienie, wstąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego, o której mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne, w wyniku których:

1) osoba ta wymagała hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni albo 2) u osoby tej wystąpił wstrząs anafilaktyczny powodujący konieczność obserwacji w szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć albo hospitalizacji przez okres krótszy niż 14 dni - osobie tej przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych".

11. Obowiązkiem lekarza jest przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego przed wykonaniem szczepienia, zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Żaden przepis prawa nie nakłada na lekarza obowiązku rutynowego przeprowadzenia jakichkolwiek testów wykluczających nadwrażliwość na składniki szczepionek przed szczepieniem. PPIS nie posiada wiedzy na temat badań, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

12. Światowa Organizacja Zdrowia systematycznie opracowuje i aktualizuje rekomendacje dotyczące polityki zdrowotnej, w tym szczepień ochronnych. Jeżeli chodzi o drugi człon pytania proszę się zwrócić bezpośrednio do ww. organizacji.

13. Zgodnie z art. 17 ust. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz w związku z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19, w dniu 29 września 2023 r. opublikowane zostało w Dzienniku Ustaw rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 poz. 2077). We wskazanym rozporządzeniu precyzyjnie wskazano wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Zgodnie ze wskazanym rozporządzeniem, dzieci i młodzież od ukończenia 12 miesiąca życia do ukończenia 19 roku życia podlegają obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko odrze, śwince i różyczce (§ 3 ust. 1 pkt 5). Według schematu obowiązkowych szczepień ochronnych zawartego w załączniku nr 1 wskazanego rozporządzenia, przypominające szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce należy wykonać do ukończenia 6 roku życia. Córka skarżącej - Z. M. ur. [...].06.2012 r. w dniu zgłoszenia rodziców uchylających się od szczepień przez przychodnię NZOZ "Z." E. P. w Ł. tj. [...].07.2024 r., miała ukończony 12 rok życia, a więc obowiązek szczepienia był u niej wymagalny. W związku z przekroczeniem terminu na wykonanie szczepienia (6 r.ż.), rodzice zostali wezwani do wykonania zaległego szczepienia.

Następnie pismem z dnia [...] października 2024 r. skarżąca reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła do tut. Sądu skargę na bezczynność PPIS zarzucając mu naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

W oparciu o tak skonstruowany zarzut strona wniosła o:

- zobowiązanie PPIS do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] września 2024 r. i udzielenia informacji publicznej,

- orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

- wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do PPIS doręczony dnia [...] września 2024 r. w zakresie danych dotyczących szczepień ochronnych. Pismem z dnia [...] września 2024 r. PPIS udzielił odpowiedzi udzielając w nikłym stopniu odpowiedzi na pytania i odsyłając do publikacji. Do dnia wniesienia skargi skarżącej nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia [...] września 2024 r. mimo obowiązku PPIS. Przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącej informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę PPIS wniósł o jej oddalenie wskazując, że udzielił skarżącej odpowiedzi w sposób wyczerpujący z uwzględnieniem posiadanych danych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w

art. 154 § 6.

W rozpatrywanej sprawie osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy PPIS pozostaje bezczynny w sprawie udostępnienia informacji publicznej określonej w treści wniosku z dnia z [...] września 2024 r. Wskazać należy, że w tożsamej przedmiotowo sprawie wypowiedział się już WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 11 grudnia 2024 r. o sygn. akt II SAB/Bd 112/24. Sąd w całości podziela stanowisko i argumentację wyrażone w ww. wyroku i przyjmuje je jako swoje.

Rozstrzygając zatem powyższy spór w pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w u.d.i.p., a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Bezspornym w sprawie jest, że PPIS w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Przechodząc zatem do oceny, czy wniosek skarżącej dotyczy informacji publicznej wyjaśnić należy, że w judykaturze Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (por. wyrok z 4 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2223/14). W jedynym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zaś, że w u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (por. wyrok z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14). Podkreśla się przy tym, że aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi odnosić się do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź informacji, których organ nie wytworzył, nie jest w ich posiadaniu lub zdarzeń przyszłych (por. wyrok NSA z 24 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 1187/21).

Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie PPIS w odpowiedzi na wniosek skarżącej wystosował do niej pismo z dnia [...] września 2024 r., w którym udzielił odpowiedzi na zadane przez stronę wszystkie 13 pytań. W związku z powyższym zdaniem Sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do formułowania stanowiska o naruszeniu art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Skoro zobowiązany organ udzielił odpowiedzi w terminie 14 dni od wpływu wniosku, a z treści pisma wynika, że udzielił odpowiedzi wskazując na dane jakie posiada, bądź w odpowiedzi na określone pytania wyjaśnił, że nie posiada danych informacji albo nie dysponuje wiedzą w określonym zakresie, to nie sposób zarzucić mu bezczynności. Wskazania wymaga, że organ który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma bowiem obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Nie ma również obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (wyrok WSA w Krakowie z 14.07.2017 r., II SAB/Kr 119/17).

Co więcej, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko, że oceny czy organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może kształtować tylko i wyłącznie przypisywanie organowi powinność dysponowania żądaną informacją. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować (wyrok WSA w Krakowie z 11.08.2020 r., II SAB/Kr 83/20, LEX nr 3075983). W konsekwencji uznać należy, że skoro organ udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżącej, na które zobowiązany był odpowiedzieć, to nie można zarzucać mu naruszenia prawa. Zaakcentowania również wymaga, że informacji publicznej nie stanowią dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 ustawy o zapobieganiu zwalczaniu chorób zakaźnych w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Informacji publicznej nie dotyczą także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Podkreślić należy, że porady prawne (np. w jaki sposób można ubiegać się o odszkodowanie) nie stanowią informacji publicznej. Informacji publicznej nie dotyczą też pytania z zakresu wiedzy medycznej. Nadto wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz w zakresie regulacji prawa krajowego wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy bowiem polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Również obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Co więcej, w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. organ nie jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących konstytucyjności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalności bądź celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tego organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego bądź innych organów władzy publicznej (por. wyrok WSA w Lublinie z 28 grudnia 2022 r., II SAB/Lu 139/22).

Reasumując stwierdzić należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, natomiast część wskazanych przez skarżącą informacji, w zakresie podnoszonych przez nią zagadnień - nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Kwestie poruszane w części pytań odnoszą się do wyrażenia pewnego osądu przez organ, opinii, a zatem do jego subiektywnej oceny lub pouczenia o treści obowiązujących przepisów. Odpowiedzi na te pytania nie mogą więc stanowić informacji publicznej.

Należy także zauważyć, że poza zaprzeczeniem faktowi uzyskania wnioskowanej informacji publicznej, skarga nie zawiera indywidulanych, odnoszących się do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy, zarzutów. Skarga nie wskazuje chociażby, z jakich powodów udzielona skarżącej informacja nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego wniosku. Potencjalne samo niezadowolenie strony z uzyskanych informacji nie może kreować zasadności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Organ udzielił odpowiedzi na pytania, które dotyczyły informacji publicznej, w której był posiadaniu. Ponadto, pomimo braku obowiązku w tym zakresie, w miarę możliwości poinformował skarżącą o kwestiach prawnych, o wyjaśnienie których wnosiła we wniosku. Skoro zatem organ udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżącej, na które zobowiązany był odpowiedzieć, to nie można zasadnie zarzucać naruszenia prawa art. 2 ust. 2 u.d.i.p. Jakichkolwiek podstaw faktycznych pozbawiony jest również zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ nie przyjmował, że żądanie wniosku dotyczy informacji przetworzonej.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi

Wszystkie przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).