II SA/Gd 374/22 - Wyrok

Data orzeczenia	2022-11-30	
Data wpływu	2022-05-17	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku	
Sędziowie	Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Justyna Dudek-Sienkiewicz
Wojciech Wycichowski	
Symbol z opisem	6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę	
Hasła tematyczne	Nieruchomości	
Sygn. powiązane	I OSK 481/23	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2021 nr 0 poz 1899; art. 112 ust. 2; Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2022 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. W. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 17 marca 2022 r., nr NSP-VIII.7581.1.169.2021.IK w sprawie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę.	
Uzasadnienie
E. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego z 17 marca 2022 r., nr NSP-VIII.7581.1.169.2021.IK, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z 16 czerwca 2021 r., nr PNO.6821.17.2021.WS w przedmiocie umorzenia postępowania o wypłatę odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 19 lutego 2021 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta Gdyni wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej o wypłacenie odszkodowania za odebrane jej - decyzją z 5 lipca 1960 r. - parcel gruntu o nr [....] i [...] o łącznej powierzchni 0,0960 ha, dla których prowadzona jest księga wieczysta o nr [...], położonych w Gdyni, w owym czasie między ulicami M. nr [...] i J. K., dla których ówczesny Sąd Powiatowy w Gdyni prowadził księgę wieczystą nr KW nr [..], obecnie ul. W.

Jak wskazano we wniosku z 19 lutego 2021 r., postępowanie wywłaszczeniowe wszczęte w maju 1959 r. zostało zakończone decyzją z 5 lipca 1960 r. o wywłaszczeniu tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa i ustaleniu odszkodowania na rzecz właściciela w wysokości 35 000 złotych. Decyzja ta jednak, w części obejmującej wypłatę odszkodowania, nigdy nie została wykonana i skarżąca nie została poinformowana, ani o wysokości przyznanego odszkodowania, ani o możliwości ewentualnego zaskarżenia decyzji, jak też nie otrzymała nigdy kwoty 35 000 złotych tytułem odszkodowania, bądź też innej rekompensaty.

Prezydent, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, ustalił że orzeczeniem z 5 lipca 1960 r. nr [...], Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku, w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 17 poz. 70), wywłaszczono na rzecz Państwa – Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Inspektorat Oświaty w Gdyni nieruchomość położoną w Gdyni przy ul. J. K. u ul. M., objętą KW karta [...], oznaczoną katastralnie jako parcela nr: [..]-[..] o pow. 1038 m2, stanowiącą własność E. W., z przeznaczeniem na budowę szkoły. W pkt 2 orzeczenia, przyznano E. W. odszkodowanie w kwocie 35 000 złotych, do wypłaty którego zobowiązano Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Inspektorat Oświaty w Gdyni. Orzeczenie to nie zostało opatrzone klauzulą prawomocności.

Wojewoda Pomorski postanowieniem z 28 lipca 2017 r., nr NSP-VIII.021.2.2016.MS odmówił wydania zaświadczenia stwierdzającego ostateczność ww. orzeczenia gdyż, jak wskazał, poczynione ustalenia nie pozwoliły stwierdzić, bez żadnych wątpliwości, czy decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z 5 lipca 1960 r. stała się ostateczna. Minister Inwestycji i Rozwoju postanowieniem z 31 października 2018 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie Wojewody Pomorskiego.

W księdze wieczystej nr [...] zostało wpisane ostrzeżenie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, natomiast nie została ujawniona zmiana właściciela w związku z wywłaszczeniem. Jako właściciel w dziale II została wpisana E. W., co nastąpiło 17 kwietnia 2013 r. na podstawie umowy sprzedaży z 12 marca 1951 r. rep. A nr [...] oraz oświadczenia E. W. z 11 kwietnia 2013 r. rep. A. nr [...] o przeniesieniu na siebie własności ww. działek.

Sąd Rejonowy w Gdyni Wydział VII Cywilny postanowieniem z 13 stycznia 2017 r. sygn. akt VII Ns 1006/15, stwierdził że Gmina Gdynia nabyła z dniem 31 grudnia 2003 r. w miejsce ówczesnego właściciela prawo własności nieruchomości, położonej w Gdyni, stanowiącej działki nr [...] i [...]. W zgromadzonych przez Prezydenta dokumentach znajduje się także kopia postanowienia Sądu Najwyższego z 6 września 2018 r. sygn. akt IV CSK 157/18, z którego wynika iż Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z 24 maja 2017 r., sygn. akt III Ca 358/17, w którym Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił apelację uczestniczki od postanowienia Sądu Rejonowego z 13 stycznia 2017 r.

Decyzją z 16 czerwca 2021 r. Prezydent umorzył postępowanie w sprawie o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w Gdyni, oznaczoną dawniej jako działki nr [...] o pow. 212 m2 i [...] o pow. 748 m2, k.m. 54, obręb ewidencyjny [...], stanowiącą obecnie działki nr [..] o pow. 212 m2 i [...] o pow. 748 m2, obręb [...], KW nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powołane przez wnioskodawczynię orzeczenie z 5 lipca 1960 r., nr [...], nie przeniosło własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 212 m2 i [...] o pow. 748 m2 na rzecz Skarbu Państwa, gdyż przejście prawa własności nieruchomości wywłaszczonej, zgodnie z regulacją obowiązującą w dniu wydania ww. decyzji, następowało z dniem uprawomocnienia się orzeczenia o wywłaszczeniu, co w niniejszej sprawie nie zostało potwierdzone. Również wypłata odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości uzależniona była od uprawomocnienia się orzeczenia o odszkodowaniu. W konsekwencji żądanie wypłaty odszkodowania ustalonego w decyzji z 5 lipca 1960 r., nr [...], w sytuacji gdy w rzeczywistości nie doszło do wywłaszczenia nieruchomości na mocy ww. orzeczenia, uznać należy za bezprzedmiotowe.

Przeniesienie własności dawnych działek nr [...] i [...] na rzecz Gminy Miasta Gdyni nastąpiło bowiem na mocy postanowienia sądowego z 13 stycznia 2017 r., sygn. akt VII Ns 1006/15, o stwierdzeniu zasiedzenia, na mocy którego Sąd Rejonowy w Gdyni Wydział VII Cywilny stwierdził, że Gmina Gdynia nabyła z dniem 31 grudnia 2003 r. w miejsce ówczesnego właściciela, prawo własności nieruchomości położonej w Gdyni, stanowiącej działki nr [...] i [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Zasiedzenie nieruchomości nie stanowi przy tym wywłaszczenia, za które poprzedni właściciel może żądać odszkodowania na gruncie przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Brak zaś normy prawnej, dającej podstawę do ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość, która została nabyta w drodze zasiedzenia, a nie w drodze wywłaszczenia, obligował organ do umorzenia postępowania. Brak jest bowiem podstawy do jakiegokolwiek merytorycznego (pozytywnego bądź negatywnego) rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania wniosku.

Skarżąca, nie zgadzając się z ustaleniami Prezydenta w całości, wniosła odwołanie, w którym stwierdziła, że skoro wobec decyzji z 5 lipca 1960 r. nie podjęto żadnych kroków prawnych, aby decyzję tę unieważnić lub zmienić, to decyzja taka stała się ostateczna i prawomocna i winna zostać wykonana w całości, skoro organ wykonał ją w pozostałym zakresie.

Decyzją z 17 marca 2022 r. Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji.

Wojewoda zauważył, że w księdze wieczystej nr [....], zostało wpisane jedynie ostrzeżenie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, natomiast nie została ujawniona zmiana właściciela w związku z wywłaszczeniem. W aktach tej księgi wieczystej nie znajduje się również przedmiotowa decyzja wywłaszczeniowa. W związku z powyższym Wojewoda Pomorski uznał, iż działki nr [...] i [...] nie zostały wywłaszczone, a prawo ich własności pozostawało u skarżącej. Obecnie zaś w księdze wieczystej nr [...], jako właściciel działek [...] i [...] (obecne nr działek [...] i [...]), figuruje Gmina Miasta Gdyni, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z 13 stycznia 2017 r. Tym samym, w ocenie Wojewody, działki nr [...] i [...] nie zostały wywłaszczone, co oznacza, że skarżącej nie przysługuje roszczenie o wypłatę odszkodowania ustalonego za wywłaszczoną nieruchomość.

Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z postanowienia Wojewody Pomorskiego z 28 lipca 2017 r. trzecia działka objęta orzeczeniem z 5 lipca 1960, tj. działka nr [...], przeszła na własność Skarbu Państwa nie na mocy przedmiotowego orzeczenia z 5 lipca 1960 r., lecz na podstawie postanowienia o zasiedzeniu nieruchomości z 5 listopada 1969 r. sygn. akt II Ns 475/69, czyli po wydaniu powołanego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Potwierdza to zatem, że wywłaszczenie działek nr [...]-[..] nie doszło do skutku.

Skarżąca wniosła skargę na opisaną wyżej decyzję organu II instancji, zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i uznanie, że roszczenie skarżącej o wypłatę odszkodowania za odebraną nieruchomość jest bezprzedmiotowe;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 7a oraz art. 9 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego z uwzględnieniem słusznego interesu osoby, której odebrano własność, a także zinterpretowanie przez Prezydenta Miasta Gdyni, a następnie przez Wojewodę Pomorskiego, materiału dowodowego i dokumentów w sprawie na niekorzyść strony;

3. naruszenie prawa materialnego i procesowego, tj. art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 6 oraz art. 10 ust. 3, a także art. 19 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1958 nr 17 poz. 70), które to przepisy, podobnie jak obecne, obligowały do wypłaty odszkodowania za wywłaszczane nieruchomości, a także przewidywały możliwość otrzymania nieruchomości zamiennej, o co ubiegała się skarżąca w toku postępowania wywłaszczeniowego na rozprawie w dniu 21 maja 1959 r. (art. 10 ust. 3 ustawy), a co wynika z protokołu tejże rozprawy, poprzez pominięcie, że na podstawie art. 19 tejże ustawy w postępowaniu wywłaszczeniowym jako strona, miała prawo występować osoba, która nie została ujawniona jako właściciel w księdze wieczystej, lecz która na podstawie przepisów prawa materialnego była właścicielem wywłaszczanych nieruchomości, którą to osobą była skarżąca legitymująca się na podstawie obligatoryjnej umowy z dnia 12 marca 1951 r. nabyciem wywłaszczanych nieruchomości od H. M. i jej męża i objętych księgą wieczystą o nr [...].

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Gdyni.

Skarżąca wskazała, że organ II instancji przyjął, że w sprawie nie doszło do wywłaszczenia, bowiem orzeczenie z 5 lipca 1960 r. wobec skarżącej było nieskuteczne, gdyż nie figurowała ona w tej dacie w księdze wieczystej jako właścicielka przedmiotowej nieruchomości. Jak podniosła skarżąca, zarzut ten jest całkowicie nieuprawniony, gdyż organ stosując wówczas art. 19 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i powziąwszy wiedzę, iż dotychczasowi właściciele figurujący w księdze wieczystej tej nieruchomości zbyli swoje prawo na rzecz E. W., prawidłowo uznał ją za stronę postępowania. Równocześnie skarżąca na rozprawie wywłaszczeniowej 21 maja 1959 r. została zobowiązana do przedłożenia aktu nabycia nieruchomości, co też uczyniła w wymaganym terminie. Jej prawa własności organ nie kwestionował zarówno w świetle art. 19 ww. ustawy jak też zgodnie z zasadą podwójnego skutku obligacyjno-rzeczowego umowy przeniesienia własności i jej kauzalnego charakteru, a także ustalenia, że zbywcą jest osoba uprawniona do rozporządzania rzeczą.

Skarżąca podniosła ponadto, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do wskazywanej przez nią już na etapie odwołania okoliczności, że decyzja z 5 lipca 1960 r. o wywłaszczeniu nigdy nie została wzruszona w trybie administracyjnym - ani z urzędu, ani na wniosek strony, zaś wywłaszczona właścicielka nigdy nie otrzymała przyznanego jej odszkodowania. Jak wskazano, decyzja administracyjna korzysta z domniemania prawidłowości i ważności do momentu wykazania jej wad. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 156 nie przewiduje nieistnienia decyzji administracyjnej, bowiem eliminacji z obrotu takowej służy procedura stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nie jest uprawniony do arbitralnej oceny, czy jakaś decyzja istnieje lub nie, bez przeprowadzenia w tym zakresie stosownego postępowania. W szczególności nie jest to możliwe po upływie 60 lat i gdy akt taki został wykonany.

Skarżąca wskazała, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż zdaniem organu wywłaszczenie nie nastąpiło, ponieważ statuująca je decyzja administracyjna nie została opatrzona klauzulą prawomocności (ostateczności). Skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z art. 16 k.p.a. decyzja ostateczna, to taka od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja ostateczna z kolei uzyskuje walor decyzji prawomocnej, albo po upływie terminu do zaskarżenia takiej decyzji do sądu administracyjnego, lub po odrzuceniu lub oddaleniu skargi przez sąd administracyjny na decyzję ostateczną. W niniejszej sprawie takie procedury nie zostały nigdy wdrożone, więc tym samym decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości E.W. z 5 lipca 1960 r. stała się prawomocna. Definicja prawomocności jaką posługuje się art. 269 k.p.a. stanowi synonim ostateczności. Zdaniem skarżącej, skoro jako osoba wywłaszczana, była obecna na rozprawie wywłaszczeniowej 29 kwietnia 1959 r. i miała świadomość, że zostaje jej odebrane prawo własności parceli przy ul. M. i ul. J. K., nie podjęła żadnych kroków prawnych, aby decyzję tą unieważnić lub zmienić, to decyzja taka stała się ostateczna i prawomocna i winna zostać wykonana w całości, skoro organ wykonał ją w pozostałym zakresie.

Odnosząc się do argumentu podnoszonego przez Prezydenta o braku klauzuli prawomocności, skarżąca zwróciła uwagę, że kodeks postępowania administracyjnego nie normuje problematyki opatrywania decyzji klauzulą stwierdzającą, że decyzja stała się ostateczna. Brak jest więc podstaw do oczekiwania, że zostanie ona opatrzona taką klauzulą. Klauzula bowiem, czy to ostateczności, czy prawomocności ma znaczenie czysto informacyjne i strona może przystąpić do wykonania decyzji, nie posiadając na niej pieczęci lub adnotacji o prawomocności. Nadto, z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wynika, że przejście prawa własności następuje z dniem, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna. A skoro nie została ona zaskarżona, to zrodziła skutek prawny, bez konieczności dokonywania w tym zakresie wpisu do działu II księgi wieczystej, który ma charakter deklaratywny.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (w dacie orzekania: t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 – dalej jako k.p.a.), zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w formie decyzji administracyjnej. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. W konsekwencji, postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia, gdyż brak jest materialnego elementu stosunku administracyjnoprawnego.

Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej niezbędne jest zatem rozważenie, czy ustalone w decyzjach zdarzenia prawne, czynią bezprzedmiotowym postępowanie administracyjne wszczęte wskutek wniosku skarżącej z 19 lutego 2021 r.

Jak wynika z akt sprawy w złożonym wniosku skarżąca zwróciła się o wypłatę zwaloryzowanej kwoty odszkodowania, ustalonej w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z 5 lipca 1960 r., nr [...] za wywłaszczoną nieruchomość położoną w Gdyni, oznaczoną dawniej jako działki nr [...] o pow. 212 m2 i [...] o pow. 748 m2, k.m. 54, obręb ewidencyjny [...], stanowiącą obecnie działki nr [...] o pow. 212 m2 i nr [...] o pow. 748 m2, obręb [...], KW nr [...]. Zdaniem skarżącej decyzja ta, w części obejmującej wypłatę odszkodowania, nigdy nie została wykonana.

W myśl art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 – dalej jako u.g.n.) wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Stosownie zaś do art. 128 ust. 1 u.g.n. wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Przepis ten realizuje konstytucyjną zasadę wywłaszczenia na cele publiczne za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP). Natomiast przepis art. 132 ust. 3 u.g.n. stanowi, że wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że norma zawarta w art. 132 ust. 3 u.g.n. ma także zastosowanie do odszkodowania ustalonego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wywłaszczeniach, a więc także przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, o ile nie zostało ono oczywiście wypłacone uprawnionemu, bądź złożone do depozytu sądowego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 listopada 2011 r., II SA/Po 506/11, wyrok WSA w Krakowie z 8 października 2013 r., II SA/Kr 826/13, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z jednoznacznego brzmienia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do waloryzacji kwot odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości, określonych w decyzjach wywłaszczeniowych. Dla dochodzenia odszkodowania na drodze postępowania administracyjnego niezbędną przesłanką jest jednak władcze pozbawienie prawa własności. Jak podkreśla się w orzecznictwie, w związku z tym konieczne jest zaistnienie w sprawie pewnego elementu, choćby szeroko rozumianej, przymusowości (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., I OSK 1962/14, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest to przesłanka o charakterze prawnym, która musi znaleźć swoje potwierdzenie w stosownej kwalifikacji stanu faktycznego.

W świetle powyższego, w niniejszej sprawie koniecznym było ustalenie, czy skarżącej przysługiwało prawo własności wskazanej nieruchomości, oraz czy skarżąca została tego prawa pozbawiona na skutek wywłaszczenia.

Analiza akt administracyjnych oraz przywołanych norm prawnych pozwala podzielić stanowisko prezentowane przez wypowiadające się w sprawie organy administracji publicznej, że przejęcie nieruchomości ostatecznie nie nastąpiło w formie wywłaszczenia (w rozumieniu art. 112 ust. 2 u.g.n.). Sposób i okoliczności pozbawienia własności nieruchomości objętej wnioskiem o wypłatę odszkodowania nie dają więc podstaw dla uruchomienia trybu przewidzianego treścią art. 132 u.g.n.

Pomimo bowiem wydanej w 1960 r. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku decyzji wywłaszczeniowej, faktyczne pozbawienie skarżącej prawa własności nieruchomości objętej wnioskiem nastąpiło poprzez przeniesienie własności dawnych działek nr [...] i [...] na rzecz Gminy Miasta Gdyni na mocy postanowienia z 13 stycznia 2017 r., sygn. akt VII Ns 1006/15, o stwierdzeniu zasiedzenia, w którym Sąd Rejonowy w Gdyni Wydział VII Cywilny stwierdził, że Gmina Gdynia nabyła z dniem 31 grudnia 2003 r. w miejsce ówczesnego właściciela, prawo własności nieruchomości położonej w Gdyni, stanowiącej działki nr [...] i [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [..]. Nieuprawnione jest zarazem oczekiwanie skarżącej, by pomijać treść ww. prawomocnego orzeczenia sądowego w przedmiocie zasiedzenia, akceptując jednocześnie skutki wynikające z orzeczenia wywłaszczeniowego, które nie uzyskało niezbędnego dla jego wykonalności waloru prawomocności.

Wobec powyższego, skoro w okolicznościach niniejszej sprawy przepisy materialnego prawa administracyjnego (u.g.n.) nie mogą mieć zastosowania, to żądanie wskazane we wniosku odnośnie do wypłaty zwaloryzowanego odszkodowania w ogóle nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia administracyjnego. A zatem, ocena legalności zaskarżonych decyzji prowadzi do wniosku, że organy obu instancji trafnie dostrzegły stan bezprzedmiotowości postępowania i podjęły adekwatne rozstrzygnięcie procesowe.

Przesłanki stanu bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter podmiotowy (dotyczący układu podmiotowego konkretnego postępowania), jak i przedmiotowy (dotyczący samego przedmiotu postępowania administracyjnego).

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Z takim stanem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdzie nie jest dopuszczalne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o przepisy u.g.n. W tym stanie rzeczy bezprzedmiotowość postępowania w wymiarze przedmiotowym prowadzi do wniosku, że postępowanie administracyjne nie zawiera w ogóle komponentu sprawy administracyjnej i jako takie powinno zostań umorzone.

Sąd doszedł do przekonania, że organy obu instancji ustaliły w sposób prawidłowy podstawową, w kontekście rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, istotną okoliczność, tj. brak pozbawienia właściciela nieruchomości o cechach przymusu. Brak wystąpienia tej przesłanki powoduje, że nie znajduje zastosowania art. 132 u.g.n. Należy stwierdzić ponadto, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a zaskarżone rozstrzygnięcie zostało należycie uzasadnione. Brak jest zatem podstaw, aby przyznać słuszność podniesionym w skardze zarzutom naruszenia prawa tak materialnego jak i procesowego.

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), oddalił skargę jako niezasadną.

Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.