Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. S. i E. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2007r. nr [...] odmawiającą A. S., E. S. i B. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej;

W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny.

B. S. pismem z dnia [...] stycznia 1990 r. złożył wniosek o przyznanie rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez jego matkę F. S.

Następnie umową z dnia 13 listopada 1991 r. kupił on od Gminy S, lokal mieszkalny wraz z udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu – jako, że Skarb Państwa zaliczył wartość mienia pozostawionego poza granicami Polski na pokrycie ceny sprzedaży lokalu oraz opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, że B. S., A. S. i E. S. (spadkobiercy F. S.) spełniają ustawowe wymogi do uzyskania rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i wezwał ich do wskazania wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawcy - jako formę realizacji prawa do rekompensaty, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) - wskazali świadczenie pieniężne wypłacane ze środków Funduszu Rekompensacyjnego.

Decyzją dnia [...] października 2007r. nr [...] - wydaną na podstawie art. 5 ust. 3 pkt 1, art. 7 ust. 2 w związku z art. 13 ust. 2 w/w ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. - Wojewoda [...] odmówił A. S., E. S. i B. S. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej;

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda podniósł przede wszystkim, iż prawo do rekompensaty zostało już wcześniej zrealizowane w wysokości przekraczającej 20 % wartości pozostawionego mienia. W tym zakresie odwołał się do posiadanych wycen (operat szacunkowy) oraz kwot do jakich prawo do rekompensaty było zrealizowane.

Od tej decyzji odwołanie do Ministra Skarbu Państwa wniósł B. S. i A. S. kwestionując decyzję organu wojewódzkiego i podnosząc, iż rozstrzygnięcie Wojewody jest dla nich krzywdzące. A. S. dodała, że Wojewoda odmówił jej prawa do rekompensaty pomimo, że jest spadkobierczynią właścicielki pozostawionych nieruchomości i nie nabyła żadnego mienia w ramach realizacji prawa do rekompensaty.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2007r. nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, że A. S., E. S. i B. S. są spadkobiercami F. S., która pozostawiła w N. majątek nieruchomy wraz z budynkami.

Dodał, iż stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty "zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równej 20% wartości tych nieruchomości. Wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20% wartości pozostawionych nieruchomości". Zgodnie zaś z art. 13 ust 3 w/w ustawy z dnia 8 lipca 2005r., w przypadku osób, które na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyły na własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa - tak jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie - lub nieruchomości takie nabyli ich poprzednicy prawni, wysokość zaliczanej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej. budynków, a także innych urządzeń albo lokali.

Jeżeli wartość nabytego - w ramach realizacji prawa do rekompensaty - prawa własności albo użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa, wynosi 20% wartości mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej lub przewyższa 20% tej wartości, wówczas uznaje się, iż przysługujące prawo do rekompensaty zostało zrealizowane i realizacja pozostałej części nie jest już w obecnym stanie prawnym możliwa.

Ponieważ B. S. nabył lokal mieszkalny - w ramach realizacji prawa do rekompensaty - i wartość tego lokalu przekracza 20 % zwaloryzowanej wartości nieruchomości, dlatego też organ uznał, że prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zostało już zrealizowane.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. i E. S. zarzuciły, iż decyzja Ministra Skarbu Państwa jest dla nich krzywdząca, ponadto jest wadliwa i wydana została z rażącym naruszeniem zasad postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Stwierdził, że prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zostało już zrealizowane, zaś naruszenie przez organ art.10 kpa nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to,

że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy,

że skarga zasługuje na uwzględnienie - ale z innych przyczyn niż wskazały skarżące.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2007r.

Zgodnie z art. 7 ust 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" – w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art.2, art.3 i art. 5 ust.1 i 2, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.

Tak więc wojewoda może odmówić potwierdzenia prawa do rekompensaty tylko w przypadku nie spełnienia wymogów z w/w art.2, art.3 i art. 5 ust.1 i 2ustawy.

Art. 2 precyzuje, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi, który był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn o których mowa w art. 1, zaś art.3 stanowi, iż uprawnienie to przysługuje również współwłaścicielom i spadkobiercom właściciela.

Natomiast z art. 5 ust.1 i 2 wynika, że potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek złożony do dnia 31 grudnia 2008 r. przez określone w nim osoby.

Skarżący spełnili te warunki, o czym świadczy treść postanowienia z dnia [...] maja 2007 r., w którym Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 7 ust. 1 w związku z art. 5 ust.1 i 2 ustawy - stwierdził, że B. S., A. S. i E. S. spełniają ustawowe wymogi do uzyskania rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Obecnie, decyzją z dnia [...] października 2007r. odmówił im potwierdzenia tego prawa uznając, że prawo do rekompensaty zostało już wcześniej zrealizowane i to w wysokości przekraczającej 20 % wartości pozostawionego mienia.

Zatem powodem wydania decyzji odmownej - w myśl art.7 ust. 2 ustawy - nie był fakt nie spełnienia przez skarżących wymogów, które są w nim określone (art.2, art.3 i art. 5 ust.1 i 2), ale fakt zrealizowania już prawo do rekompensaty - art. 13 ust 2 ustawy - który stanowi, że zaliczenie wartości nieruchomości dokonuje się w wysokości równej 20 % wartości tych nieruchomości, a wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20 % wartości pozostawionych nieruchomości.

Jednakże zrealizowanie prawa do rekompensaty nie może być przyczyną wydania decyzji odmawiającej potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż nie jest to okoliczność wymieniona w art.7 ust. 2 ustawy – będącym podstawą wydania zaskarżonej decyzji.

Tak więc Wojewoda [...] i Minister Skarbu Państwa wydali swoje decyzje niezgodnie z treścią art.7 ust. 2 ustawy – co spowodowało konieczność ich uchylenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji.