II SA/Gd 1705/99 - Wyrok

Data orzeczenia	2002-02-21	
Sąd	NSA oz. w Gdańsku	
Sędziowie	Kostka Zdzisław /przewodniczący sprawozdawca/
Gorski Marek
Ziółkowski Krzysztof	
Symbol z opisem	601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa	
Hasła tematyczne	Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie	
Powołane przepisy	Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126; art. 52; Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93; art. 47-48; Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.	
Tezy
Jakkolwiek z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawa budowlanego /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ wynika, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego może być skierowana do inwestora, właścicieli lub zarządcy obiektu budowlanego, to stwierdzić należy, iż nawet wówczas, gdy decyzja taka ma być skierowana do inwestora, to stronami postępowania są wszyscy współwłaściciele nieruchomości, na której obiekt ten stoi.

Decyzja o rozbiórce dotyczy, bowiem ich interesu prawnego, wynikającego z prawa własności nieruchomości, które co do zasady rozciąga się na budynki na niej wzniesione /art. 47 i art. 48 Kc/.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Zofii B. na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 2 sierpnia 1999 (...) w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Starostwa Ziemskiego we W. z dnia 17 czerwca 1999 r. (...); (...).	
Uzasadnienie
Skarżąca Zofia B. wniosła skargę na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 2 sierpnia 1999 r. (...). Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Starostwa Ziemskiego we W. z dnia 17 czerwca 1999 r. (...), którą nakazano skarżącej rozebranie ustępu wybudowanego na nieruchomości położonej w I. K. przy ul. Ż. i W. 26.

Organ pierwszej instancji, jako podstawę prawną swojej decyzji powołał art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Uzasadniając zaś decyzję wskazał, że podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 14 czerwca 1999 r. ustalił, iż skarżąca wybudowała ustęp, którego dotyczy decyzja, w maju 1999 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wskazano też, że ustęp ten to budynek o wymiarach 2,84 m na 2,73 m, wykonany z bloczków żużlowo-betonowych i składający się z dwóch kabin oraz wydzielonego miejsca na pojemniki na śmieci.

W odwołaniu skarżąca podniosła, że ustęp, którego dotyczy nakaz rozbiórki istnieje, od co najmniej 1923 r. Wskazała, że ona ten budynek jedynie zmodernizowała. Wyjaśniła w związku z tym, że na murowanym z cegieł fundamencie wznosiła się drewniana konstrukcja, która mimo kilkakrotnych remontów znacznie się pochyliła, tak że stwarzała zagrożenie dla życia. Modernizując ten budynek skarżąca zdecydowała się, jak pisze, na wystawienie na istniejących wzmocnionych fundamentach konstrukcji z pustaków.

Rozpoznając odwołanie podjęto zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że roboty budowlane przeprowadzone przez skarżącą wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga remont istniejących obiektów budowlanych, jeżeli nie obejmuje zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu, a także nie wpływa na zmianę wyglądu. Wskazano też, że stosownie do art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego obiekt, którego dotyczy decyzja, nie może być zaliczony do obiektów małej architektury. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że znajdujący się w aktach administracyjnych protokół oględzin został sporządzony z naruszeniem art. 68 par. 1 Kpa.

W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 - 10, art. 28, art. 77, art. 80 i art. 85 w związku z art. 68 par. 1 Kpa oraz art. 29 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 3 pkt 4 lit. "c" Prawa budowlanego.

Uzasadniając skargę skarżąca twierdziła, że zasadniczą wadą zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jest niewyjaśnienie stosunków własnościowych nieruchomości, na której znajduje się obiekt, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Wskazała w związku z tym, że nieruchomość ta była własnością jej ojca Franciszka B., który zmarł w 1972 r., pozostawiając dwoje spadkobierców, mianowicie ją oraz jej siostrę Annę U., która z kolei zmarła w 1991 r., pozostawiając czworo dzieci. Skarżąca stwierdziła, że żadne ze spadkobierców Anny U. nie brało udziału w postępowaniu.

Skarżąca twierdziła też, że powtórzenia wymaga dowód z oględzin nieruchomości, gdyż protokół stwierdzający dokonanie tej czynności, co sam stwierdził organ odwoławczy, jest wadliwy.

Ponadto skarżąca twierdziła, że przeprowadzone przez nią roboty budowlane nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż budynek, którego dotyczy zaskarżona decyzja, winien być zaliczony do obiektów małej architektury oraz, dlatego że wykonane w nim roboty budowlane polegały na remoncie istniejącego wcześniej obiektu. Skarżąca wskazywała też, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje stan zagrażający środowisku naturalnemu i zdrowiu mieszkańców sąsiednich nieruchomości. Twierdziła, że z decyzji organu pierwszej instancji wynika, iż rozebrana ma być jedynie część nadziemna obiektu, co spowoduje, że pozostanie odkryte szambo, które musi być wykorzystywane z uwagi na to, że w I. K. nie ma kanalizacji. W końcu skarżąca wskazała na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 1996 r. w sprawie II SA/Wr 236/96, w którym występował jej zdaniem analogiczny stan faktyczny, skłaniający jednakże Sąd do wniosku, iż nakazanie rozbiórki nie jest dopuszczalne.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, w szczególności zasadny jest zarzut, iż w postępowaniu nie brali udziału wszyscy współwłaściciele nieruchomości.

Jakkolwiek z art. 52 Prawa budowlanego /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ wynika, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego może być skierowana do inwestora, właścicieli lub zarządcy obiektu budowlanego, to stwierdzić jednakże należy, iż nawet wówczas, gdy decyzja taka ma być skierowana do inwestora, to stronami postępowania są wszyscy współwłaściciele nieruchomości, na której obiekt ten stoi. Decyzja o rozbiórce dotyczy, bowiem ich interesu prawnego, wynikającego z prawa własności nieruchomości, które co do zasady rozciąga się na budynki na niej wzniesione /art. 47 i art. 48 Kc/.

Skarżąca w skardze podniosła, że współwłaścicielami nieruchomości, na której soi budynek, którego dotyczy nakaz rozbiórki, jest przedmiotem współwłasności spadkobierców Anny U., którzy nie brali udziału w postępowaniu. Skarżąca nie przedstawiła, co prawda żadnego dowodu na to, że wskazani przez nią spadkobiercy Anny U. są współwłaścicielami tej nieruchomości, jednakże przedstawiła dowód - kopię postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku - iż jest ona wraz z siostrą Anną U. spadkobierczynią Franciszka B., który jako właściciel lub, co najmniej władający, jest uwidoczniony na kopii przedłożonego przez skarżącą szkicu sytuacyjnego. W tej sytuacji twierdzenia skarżącej, iż w postępowaniu nie wzięli udziału wszyscy współwłaściciele nieruchomości są wiarygodne. Zaznaczyć należy, iż twierdzeniom skarżącej nie można przeciwstawić żadnych przeciwnych dowodów. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, znając już ten zarzut skarżącej, w ogóle się do niego nie ustosunkował, zaś w aktach administracyjnych brak jakiegokolwiek dokumentu pozwalającego ustalić stan prawny nieruchomości.

Skoro skarżąca w skardze skutecznie wykazała, iż w postępowaniu nie wzięły udziału wszystkie osoby, które tego postępowania są stronami, to zachodzi podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa. W konsekwencji tego zaś stwierdzenia skarga jest zasadna, gdyż według art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd administracyjny uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie są one zasadne.

W świetle art. 48 Prawa budowlanego przymusowej rozbiórce podlegają nie tylko obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego pozwolenia, ale także obiekty budowlane wybudowane bez wymaganego zgłoszenia. Wobec tego wywody skargi mające wykazać, iż budynek, którego dotyczy zaskarżona decyzja, to obiekt małej architektury, zaś roboty w nim wykonane to remont, nie mają znaczenia. Stosownie, bowiem do art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego budowa obiektów małej architektury oraz wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejącego obiektu budowlanego wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Nie mają też znaczenia zarzuty skargi dotyczące dowodu z oględzin nieruchomości, gdyż skarżąca żadnego faktu, który wówczas został ustalony nie kwestionuje. Zauważyć należy, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji przyznaje wszystkie istotne w sprawie okoliczności. Przede wszystkim zaś to, że w miejscu drewnianego obiektu pobudowała murowany budynek. Przedstawione w odwołaniu okoliczności wskazują też, że w niniejszej sprawie nie zachodzi analogiczny stan prawny, jak w powołanym przez skarżącą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W niniejszej sprawie nie nastąpiło takie połączenie obiektów, które w przypadku wykonania rozbiórki powodowałoby konieczność przywrócenia stanu poprzedniego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2 i art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Nadto, wobec uwzględnienia skargi, na mocy art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono także o kosztach postępowania.